Theo Edward Pentin của National Catholic Register, trong số phát hành ngày 8 tháng 1 năm 2026, các Hồng Y chọn việc truyền giáo và tính đồng nghị làm chủ đề chính, làm thất vọng những người mong đợi phụng vụ sẽ là chủ đề trọng tâm sau những hạn chế gần đây đối với hình thức truyền thống của nghi lễ Rôma, nhưng Đức Thánh Cha sau đó khẳng định phụng vụ vẫn là một vấn đề "rất cụ thể" cần được giải quyết.
Thực vậy, một số Hồng Y và tín hữu có lòng sùng kính đối với nghi lễ Rôma truyền thống đã bày tỏ lo ngại rằng phụng vụ dường như bị gạt sang một bên trong Công nghị bất thường đang diễn ra tại Vatican sau khi các Hồng Y bỏ phiếu ưu tiên các vấn đề khác trong chương trình nghị sự.
Trong bài phát biểu khai mạc hội nghị Hồng Y hôm qua, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã tái khẳng định với các Hồng Y tham dự rằng họ sẽ có cơ hội “tham gia vào một cuộc suy tư chung” về bốn chủ đề đã được công bố trước đó trong chương trình nghị sự của cuộc họp.
Ngài cho biết, những chủ đề đó là: Tông huấn Evangelii Gaudium năm 2013 của Đức Giáo Hoàng Phanxicô “nghĩa là sứ mệnh của Giáo hội trong thế giới ngày nay”, Praedicate Evangelium, tông hiến cải cách Giáo triều Rôma của Đức cố Giáo hoàng; thượng hội đồng và tính đồng nghị “như một công cụ và một hình thức hợp tác” và Phụng vụ, “nguồn mạch và đỉnh cao của đời sống Kitô giáo”.
Nhưng Đức Giáo Hoàng Leo nói thêm rằng “do hạn chế về thời gian, và để khuyến khích một sự phân tích thực sự chuyên sâu, chỉ có hai trong số đó sẽ được thảo luận chuyên biệt”.
Các Hồng Y sau đó được yêu cầu nêu rõ hai trong bốn chủ đề mà họ muốn được thảo luận cụ thể và, theo phát ngôn viên Vatican Matteo Bruni, “đa số” đã quyết định các chủ đề sẽ là “truyền giáo và hoạt động truyền giáo của Giáo hội rút ra từ việc đọc lại Evangelii Gaudium” và “Thượng Hội đồng và tính đồng nghị”. Đức Giáo Hoàng sau đó đã cảm ơn các Hồng Y vì đã lựa chọn, và nói thêm: “Các chủ đề khác không bị bỏ quên. Vẫn còn những vấn đề rất cụ thể mà chúng ta cần phải giải quyết.”
Ông Bruni nói với các phóng viên trong một cuộc họp báo tối thứ Tư rằng 170 Hồng Y tham gia được chia thành 20 nhóm, sau đó được chia thành hai khối. Mười một nhóm bao gồm các Hồng Y ở Rome, bao gồm các Hồng Y thuộc tòa thánh và những vị đã kết thúc nhiệm kỳ và không còn là người có quyền bầu cử. Chín nhóm còn lại gồm các Hồng Y tuyển cử của các giáo phận (tổng giám mục và giám mục của các giáo phận), các Hồng Y tuyển cử là sứ thần Tòa Thánh và các Hồng Y tuyển cử đã kết thúc nhiệm kỳ nhưng vẫn giữ chức vụ tuyển cử do chưa quá 80 tuổi.
Bruni cho biết rằng “vì lý do thời gian”, các thư ký Hồng Y của nhóm thứ hai có nhiệm vụ báo cáo lại quyết định của các Hồng Y. “Họ có ba phút để giải thích công việc đã được thực hiện trong các nhóm và lý do dẫn đến việc lựa chọn hai chủ đề.”
Đức Thánh Cha đã nói rõ trong bài phát biểu khai mạc rằng ngài thích nhận báo cáo từ nhóm thứ hai hơn vì ngài thường không nhận lời khuyên từ các Hồng Y đó. Ngài nói: “Đối với tôi, việc tìm kiếm lời khuyên từ những người làm việc trong Giáo triều và sống ở Rome là dễ dàng hơn”.
Nhưng quyết định không chọn phụng vụ làm chủ đề chính đã gây thất vọng cho một số Hồng Y và tín hữu truyền thống.
Phụng vụ từ lâu đã là một vấn đề đặc biệt nhạy cảm, nhất là đối với những người Công Giáo truyền thống sau những hạn chế sâu rộng gần đây đối với hình thức nghi thức Latinh cổ điển dưới thời Giáo hoàng Phanxicô. Những tín hữu này cảm nhận những hạn chế đó không chỉ đơn thuần là một thay đổi kỷ luật mà còn là một phán xét về lòng trung thành, đời sống tâm linh và sự gắn bó với Giáo hội của họ, điều mà nhiều người mô tả là gây tổn thương sâu sắc và chia rẽ.
Trang web truyền thống nổi tiếng của Ý, Messa in Latino, đã viết vào ngày 7 tháng 1 rằng họ đã liên hệ với một số Hồng Y giấu tên nhưng quan trọng, tất cả đều nói rằng họ “chán nản và thất vọng” về việc phụng vụ bị hạ thấp giá trị như một chủ đề thảo luận.
Trong bình luận gửi cho tờ Register ngày 8 tháng 1, biên tập viên của trang web, Luigi Casalini, đã hỏi: “Đức Giáo Hoàng đã ủy quyền lựa chọn này cho ai, và theo tiêu chuẩn nào mà các Hồng Y của chín giáo xứ địa phương này được chọn để loại bỏ – trên thực tế – hai chủ đề?” Ông cũng thắc mắc “tại sao các Hồng Y nhạy cảm với vấn đề này” dường như “không hề nỗ lực vận động” để đưa phụng vụ vào làm chủ đề thảo luận chính, “ngay cả trước khi diễn ra công nghị”.
Ông nói thêm rằng công nghị “dường như hoàn toàn phù hợp với các Thượng Hội đồng và tư tưởng của Đức Phanxicô” — ám chỉ việc các Thượng Hội đồng gần đây đều im lặng về phụng vụ truyền thống.
Phát biểu với các nhà báo hôm thứ Tư, Bruni đã cố gắng trấn an dư luận. Ông nói: “Hai chủ đề còn lại vẫn sẽ được đề cập đến theo một cách nào đó, bởi vì sứ mệnh không loại trừ phụng vụ. Ngược lại, theo nhiều cách, nó không có nghĩa là loại trừ phụng vụ”. Điều đó có nghĩa là chúng vẫn sẽ được đề cập trong các chủ đề khác hoặc bằng một cách nào đó khác.”
Ông nói thêm: “Như Đức Giáo Hoàng đã nói và như ngài đã lưu ý trong cả bài phát biểu khai mạc và bế mạc [hôm thứ Tư], các chủ đề không thể tách rời nhau, bởi vì trong sứ mệnh và việc truyền giáo có phụng vụ.”
Casalini cho biết ông đang mong chờ hai cuộc thảo luận tự do hôm nay để xem “liệu chủ đề về phụng vụ có được đề cập lại hay không.”