Thánh lễ tại Metz là sự kiện cuối cùng trong chuyến thăm Pháp của Đức Đức Giáo Hoàng từ ngày 25 đến 28 tháng 9.

Theo Hannah Brockhaus của hãng tin EWTN News, trong bản tin ngày 28 tháng 9 năm 2026, đánh đi từ Metz, Pháp, Đức Giáo Hoàng Leo XIV phát biểu hôm thứ Hai rằng những vết thương do bạo lực trong quá khứ gần đây của châu Âu chính là cơ hội để soi rọi cái ác và xây dựng một tương lai hòa hợp,

Tại sự kiện cuối cùng trong chuyến thăm Pháp, Đức Giáo Hoàng đã cử hành Thánh lễ tại Nhà thờ Chính tòa Metz, một công trình kiến trúc Gothic đồ sộ được cung hiến cho Thánh Stê-pha-nô và có biệt danh là "chiếc đèn lồng của Chúa" nhờ diện tích kính màu rộng lớn — với gần 70,000 feet vuông (khoảng 6,500 mét vuông), đây là công trình tôn giáo thời trung cổ có diện tích kính màu lớn nhất.

“Dường như những người xây dựng đã cố gắng giảm thiểu các bức tường — vốn vẫn rất kiên cố — để ánh sáng có thể tràn ngập và chiếu rọi đến các tín hữu," Đức Giáo Hoàng nói.

"Khi chiêm ngắm những ô cửa kính màu này, chúng ta nhận ra rằng tương lai của châu Âu không nằm ở sự đồng nhất mà ở sự hòa hợp giữa những điều khác biệt, nơi những vết thương của quá khứ trở thành những khe hở để ánh sáng chiếu rọi," ngài nói.

Tòa Thánh Vatican cho biết 35,000 người Công Giáo từ Metz và các vùng lân cận đã tham dự Thánh lễ, cả bên trong nhà thờ lẫn trên các con phố xung quanh thông qua việc theo dõi qua màn hình lớn. Những người tham dự chia sẻ rằng họ đã xin nghỉ làm hoặc nghỉ học để tham gia sự kiện này.

"Thật tuyệt vời khi được đến đây để tôn vinh hòa bình, gặp gỡ các Kitô hữu cùng tham dự sự kiện này, và cảm nhận sự gắn kết, đồng lòng vì cùng một lý tưởng và những giá trị chung," Humbeline Deville, một sinh viên mỹ thuật 20 tuổi, chia sẻ.

"Việc ngài chọn thành phố này... và dành cho chúng tôi vinh dự được đón tiếp ngài tại đây thực sự có ý nghĩa quan trọng đối với chúng tôi," Hassina Boulariah nói khi đang đi bộ về phía trung tâm thành phố, gần bốn giờ trước khi Thánh lễ bắt đầu.

Bên trong nhà thờ, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cùng phu nhân Brigitte ngồi ở hàng ghế đầu.

Metz, một thành phố ở đông bắc nước Pháp, nằm cách điểm giao biên giới Schengen — nơi gặp gỡ biên giới của Luxembourg, Pháp và Đức — chỉ 27 dặm (khoảng 43 km).

Khu vực Pháp-Đức này mang ý nghĩa lịch sử to lớn đối với châu Âu: nơi đây từng bị Đế quốc Đức sáp nhập vào đầu thế kỷ 20 và sau đó là Đức Quốc xã trong Thế chiến thứ hai. Metz cũng là quê hương của Robert Schuman, một trong những nhà sáng lập Liên minh Châu Âu.

Trong Giáo hội, nơi đây còn được biết đến là cái nôi lịch sử của lối hát Gregorian — hay còn gọi là "Metssine Chant" (lối hát Metz) — vốn phát triển mạnh mẽ trong thời kỳ Phục hưng Carolingian vào thế kỷ thứ tám.

Trong bài giảng tại Thánh lễ, Đức Giáo Hoàng Leo đã nhắc lại lịch sử của vùng đất này, đặc biệt là những "cuộc xung đột huynh đệ tương tàn" từng gây chia rẽ nơi đây.

Ngài nói rằng những người con của vùng đất này "hiểu rất rõ rằng: không hề có chuyện kẻ tìm cách trả thù lại mạnh mẽ hơn người biết tha thứ." Đức Leo nói: “Cần có sức mạnh và sự chính trực cao cả để không bị cái ác khuất phục, nhất là khi những vết thương gây ra thật sâu sắc. Tuy nhiên, khi đối diện với bất công, con đường duy nhất để nhân loại được cứu rỗi chính là tình yêu thương biết quan tâm đến người khác và sẵn sàng trao gửi niềm tin bất chấp hoàn cảnh, ngay cả khi phải đối diện với những hành vi khó chấp nhận nhất.”

“Trong một thế giới đầy rẫy bạo lực, sự thao túng và thái độ ngạo mạn ở nhiều bình diện, Chúa Giêsu dạy chúng ta cách biến sa mạc thành ốc đảo, vun trồng những khu vườn và xây dựng những mái ấm. Người chỉ cho chúng ta con đường dẫn lối qua sự tha thứ, lòng thương xót và sự quảng đại,” ngài nói.

Bà Yvette Bisiaux đã đẩy xe lăn đưa cô con gái đã trưởng thành, Sandrine Coquelet, đến dự Thánh lễ: “Chúng tôi sống ở đây nên đã bảo nhau: ‘Đi thôi nào!’” bà nói.

Bà Bisiaux chia sẻ thêm rằng bà “thực sự xúc động” trước bài phát biểu của Đức Giáo Hoàng dành cho các bệnh nhân tại Lourdes vào ngày 27 tháng 9. “Tôi đã rưng rưng nước mắt. Bài phát biểu ấy thật đẹp đẽ và chân thực biết bao.”

Trong bài giảng của mình, Đức Đức Giáo Hoàng đã trích dẫn tác phẩm “Thành đô của Thiên Chúa” (The City of God) của Thánh Augustinô, lưu ý rằng vị Giám mục thành Hippo này “đã định nghĩa hòa bình của thành đô thiên quốc là sự hiệp thông hài hòa, nơi con người tìm thấy niềm vui nơi Thiên Chúa và nơi nhau thông qua Người.”

Thánh Augustinô “cũng mô tả hòa bình giữa con người với nhau là hoa trái của ‘tranquillitas ordinis’ (sự bình an trong trật tự), theo đó mỗi người đều nhận biết và tôn trọng phẩm giá cũng như vai trò độc đáo và thánh thiêng của người khác,” Leo nói thêm.

“Tại Metz này, thật đáng để nhắc lại rằng đây chính là những giá trị đã xây nên châu Âu mà chúng ta biết ngày nay qua bao thế kỷ, với di sản tinh thần và đạo đức có trước cả di sản kinh tế và chính trị,” ngài nói.

Đức Giáo Hoàng nhắc nhở rằng việc giữ lòng trung thành với những nguyên tắc này chưa bao giờ là điều dễ dàng, ngay cả đối với những người đi trước chúng ta.

“Tuy nhiên, nhờ lòng trung thành và sự kiên trì, tổ tiên đã để lại cho chúng ta những giá trị ấy như những báu vật để tiếp tục trao truyền cho các thế hệ mai sau, đồng thời làm phong phú thêm bằng chính trải nghiệm, những nỗ lực và câu chuyện của chúng ta,” ngài nói.

Trước Thánh lễ, đám đông đang chờ đón Đức Đức Giáo Hoàng đã vẫy cờ Pháp hoặc cờ của các vùng miền. Xen lẫn trong đám đông còn có những lá cờ Đức; ở đó có các hướng đạo sinh mặc đồng phục đầy hào hứng, những người lớn tuổi ngồi trên ghế xếp di động và cả những thanh niên đang ôm lấy nhau.

Một vài thiếu niên vì mệt mỏi đã chợp mắt ngay trên lối đi lát đá của khu chợ ngoài trời lịch sử nằm cạnh nhà thờ.

Mẹ của các em, bà Marion Bertagnolio, cho biết việc xin nghỉ một ngày làm việc (bà là giáo sư vật lý) để tham dự Thánh lễ này là hoàn toàn xứng đáng.

“Chúng tôi là người Công Giáo, và việc đến đây để cầu nguyện cùng ngài cũng như được tận mắt nhìn thấy ngài có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với tôi,” bà Bertagnolio chia sẻ; bà đến đây cùng chồng và bốn trong số sáu người con (từ 10 đến 19 tuổi) của mình.

Bà bày tỏ hy vọng rằng Đức Giáo Hoàng Leo có thể mang đến thông điệp hòa bình cho nước Pháp, nhất là khi cuộc bầu cử tổng thống sẽ diễn ra vào đầu năm tới. Bà cũng đề cập đến những chia rẽ trong cộng đồng Công Giáo tại đây, đặc biệt là vấn đề liên quan đến Thánh lễ Latinh Truyền thống.

“Tôi hy vọng thông điệp [của Đức Giáo Hoàng] sẽ thay đổi lòng người” để chúng ta trở nên đoàn kết hơn, bà nói.