1. Những gì chúng ta biết về việc bắt giữ Maduro và kế hoạch của Mỹ nhằm “điều hành” Venezuela

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ đã bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro sau một cuộc tấn công quy mô lớn vào quốc gia Nam Mỹ này.

Ông Trump cho biết tổng thống cánh tả của Venezuela và vợ ông đã được đưa ra khỏi đất nước trong một chiến dịch quân sự phối hợp với lực lượng thực thi pháp luật của Mỹ. Họ đã bị buộc tội về các tội danh liên quan đến ma túy và vũ khí tại New York.

Thông tin này được đưa ra sau khi có nhiều vụ nổ được báo cáo trên khắp thủ đô Caracas vào rạng sáng thứ Bảy, bao gồm cả tại các căn cứ quân sự.

Chính phủ Venezuela đã triển khai lực lượng vũ trang và tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia.

Việc bắt giữ Maduro diễn ra sau khi căng thẳng giữa hai nước leo thang, với việc Washington ra lệnh tấn công các tàu thuyền ở vùng biển Caribbean mà họ cho là đang được sử dụng để vận chuyển ma túy.

Mỹ cáo buộc tổng thống Venezuela có liên quan trực tiếp đến hoạt động buôn lậu ma túy và là một nhà lãnh đạo bất hợp pháp, trong khi Maduro cáo buộc Mỹ hăm dọa và muốn chiếm đoạt dầu mỏ của nước này.

Trong cuộc họp báo hôm thứ Bảy, ông Trump nói rằng Mỹ sẽ “điều hành” Venezuela “cho đến khi diễn ra quá trình chuyển giao quyền lực an toàn, phù hợp và khôn ngoan”, đồng thời cho biết thêm các công ty dầu mỏ của Mỹ cũng sẽ tiến vào nước này.

Ông Maduro đã bị lực lượng Delta Force của quân đội Mỹ - đơn vị chống khủng bố hàng đầu của quân đội - bắt giữ, theo đưa tin của đài CBS News, đối tác tin tức của BBC tại Mỹ.

Theo đài CBS, một nguồn tin của CIA trong chính phủ Venezuela đã giúp Mỹ theo dõi vị trí của Maduro trong thời gian chuẩn bị cho cuộc bầu cử - một phần của mạng lưới tình báo rộng lớn.

Phát biểu cùng với Trump hôm thứ Bảy, Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ, cho biết Chiến dịch Absolute Resolve đã trải qua nhiều tháng lên kế hoạch và diễn tập, với việc các lực lượng phải chờ đợi thời tiết thích hợp.

Hơn 150 máy bay đã được sử dụng để đưa đội cứu hộ vào thủ đô.

Nhóm của ông đã tiến vào khu nhà của Maduro - “một ngôi nhà giống như một pháo đài”, theo lời Trump - lúc 02:01 giờ địa phương (06:01 GMT) - trong khi đèn ở Caracas đã bị người Mỹ tắt.

Tổng thống Mỹ cho biết Maduro đã cố gắng vào một nơi trú ẩn an toàn được gia cố bằng thép, đã đến được cửa nhưng không thể đóng cửa lại.

Ông nói thêm rằng không có binh sĩ Mỹ nào thiệt mạng và chỉ có “rất ít” người bị thương trong chiến dịch, mà ông cho biết mình đã theo dõi trực tiếp.

Ông Maduro và vợ được đưa lên một con tàu rồi lên máy bay, sau đó hạ cánh xuống căn cứ không quân Stewart thuộc Lực lượng Vệ binh Quốc gia ở bang New York, cách Manhattan khoảng 97 km về phía bắc.

CBS đưa tin rằng họ dự kiến sẽ được đưa đến Trung tâm Giam giữ Metropolitan, một cơ sở liên bang ở Brooklyn.

Nicolás Maduro sau khi bị bắt, đeo tai nghe và bịt mắt, mặc áo khoác len màu xám có khóa kéo.

Ông Trump đã đăng một bức ảnh của Maduro trên tàu USS Iwo Jima sau khi ông này bị bắt giữ.

Cùng lúc với chiến dịch quân sự, những tiếng nổ lớn vang lên ở Caracas, trong khi những cột khói bốc lên nghi ngút trên thành phố.

Các video ghi lại cảnh nổ và trực thăng bay phía trên đang lan truyền trên mạng xã hội, nhưng chúng vẫn chưa được xác minh.

Hiện chưa rõ có thương vong nào hay không.

Chính phủ Venezuela cũng cho biết các bang Miranda, Aragua và La Guaira đã bị tấn công.

Ông Trump nói rằng lực lượng Mỹ đã “chuẩn bị cho làn sóng thứ hai” nhưng không cần phải tiến hành vì làn sóng đầu tiên “quá mạnh”.

BBC Verify đang xem xét một số video ghi lại các vụ nổ, hỏa hoạn và khói ở nhiều địa điểm xung quanh Caracas để xác định chính xác những địa điểm nào đã bị nhắm mục tiêu.

Tính đến thời điểm hiện tại, họ đã xác nhận năm địa điểm:

Căn cứ không quân Generalissimo Francisco de Miranda, một sân bay được gọi là La Carlota

[BBC: What we know about Maduro's capture and US plan to 'run' Venezuela]

2. Tại sao Mỹ lại tấn công Caracas và bắt giữ tổng thống Venezuela?

Rạng sáng Thứ Bẩy, 03 Tháng Giêng, Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích trên khắp Venezuela, với những tiếng nổ rung chuyển thủ đô Caracas trước bình minh. Ngay sau đó, Tổng thống Donald Trump tuyên bố rằng lực lượng Mỹ đã bắt giữ tổng thống Venezuela, Nicolás Maduro, và vợ ông, Cilia Flores, và đưa họ ra khỏi đất nước.

Vụ tấn công gây chấn động và việc bắt giữ một tổng thống đương nhiệm chưa từng có tiền lệ diễn ra sau nhiều tháng chiến dịch gây áp lực dữ dội của Mỹ đối với Venezuela. Kể từ tháng 9, hải quân Mỹ đã tập trung một hạm đội khổng lồ ngoài khơi bờ biển Venezuela và tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các tàu bị cáo buộc buôn lậu ma túy ở vùng biển Caribbean và Thái Bình Dương, đồng thời bắt giữ các tàu chở dầu của Venezuela. Ít nhất 110 người đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công vào tàu thuyền, mà các nhóm nhân quyền cho rằng có thể cấu thành tội ác chiến tranh.

Các quan chức Venezuela đã cáo buộc Mỹ tìm đường lối trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới của nước này.

Việc ném bom Venezuela và bắt giữ Maduro là một sự leo thang nghiêm trọng và kịch tính trong chiến dịch của Mỹ. Tương lai của chế độ cầm quyền Venezuela vẫn còn bấp bênh.

Kể từ khi nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai, Tổng thống Trump đã nhắm thẳng vào Maduro, theo đuổi chiến dịch gây áp lực tối đa chống lại chế độ Venezuela. Ông cáo buộc Maduro đứng sau các hoạt động gây bất ổn ở Mỹ Châu, bao gồm buôn bán ma túy và nhập cư bất hợp pháp vào Mỹ. Vào tháng 7, Mỹ đã tuyên bố treo thưởng 50 triệu đô la (37 triệu bảng Anh) cho việc bắt giữ Maduro, cáo buộc ông ta là một trong những trùm buôn bán ma túy lớn nhất thế giới.

Chính quyền Tổng thống Trump tuyên bố các băng đảng Venezuela như Tren de Aragua là các tổ chức khủng bố và bắt đầu tiến hành các cuộc không kích nhằm vào những kẻ bị cáo buộc buôn bán ma túy ở vùng biển Caribe. Ngay sau đó, Mỹ bắt đầu tịch thu các tàu chở dầu của Venezuela và tăng cường hiện diện quân sự ở vùng biển xung quanh quốc gia Nam Mỹ này.

Tổng thống Trump đã công khai cân nhắc ý tưởng thay đổi chế độ ở Venezuela. Cuối tháng 11, Tổng thống Trump đã đưa ra tối hậu thư cho Maduro, yêu cầu ông từ bỏ quyền lực và đề nghị cho ông ta đường thoát an toàn khỏi đất nước. Maduro đã từ chối lời đề nghị, nói với những người ủng hộ ở Venezuela rằng ông không muốn “một nền hòa bình của nô lệ” và cáo buộc Mỹ muốn kiểm soát trữ lượng dầu mỏ của đất nước ông.

Khi chính quyền Tổng thống Trump gia tăng áp lực, chính phủ ở Caracas đôi khi dường như bối rối. Maduro liên tục nói rằng Venezuela không muốn chiến tranh với Mỹ, thậm chí có lúc còn nhảy múa trước mặt sinh viên Venezuela theo lời bài hát “không chiến tranh, có hòa bình” và bắt chước động tác giơ hai nắm đấm của Tổng thống Trump. Hôm thứ Năm, hai ngày trước khi bị bắt, Maduro nói trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình rằng ông sẽ hoan nghênh đầu tư của Mỹ vào lĩnh vực dầu mỏ của đất nước.

Quan hệ giữa Mỹ và Venezuela đã căng thẳng kể từ khi Hugo Chávez lên nắm quyền tổng thống năm 1999. Là một người tự nhận mình là nhà xã hội chủ nghĩa và chống chủ nghĩa đế quốc, Chávez đã khiến Mỹ tức giận vì phản đối các cuộc xâm lược Afghanistan và Iraq, cũng như các liên minh của ông với các nước như Cuba và Iran. Quan hệ càng trở nên tồi tệ hơn sau khi Chávez cáo buộc Mỹ ủng hộ cuộc đảo chính năm 2002.

Đối với nhiều người ở Mỹ, đặc biệt là trong cánh diều hâu hơn của đảng Cộng hòa, định hướng tư tưởng xã hội chủ nghĩa của chính phủ Venezuela đã biến nước này thành kẻ thù tự nhiên của Mỹ, cùng với đồng minh Cuba.

Trong khi Chávez củng cố quyền lực, trừng phạt các đối thủ chính trị và quốc hữu hóa phần lớn khu vực tư nhân của đất nước, Mỹ đã lên án Venezuela vì hồ sơ nhân quyền tồi tệ. Mặc dù thỉnh thoảng có những cải thiện nhỏ trong quan hệ giữa hai nước trong những năm qua, mối quan hệ này vẫn tiếp tục xấu đi, đặc biệt là sau khi Maduro lên nắm quyền vào năm 2013.

Dưới thời chính quyền Tổng thống Trump, Mỹ đã coi chính phủ Maduro là bất hợp pháp, công nhận Juan Guaidó, chủ tịch quốc hội, là tổng thống Venezuela vào năm 2019.

Tháng 7 năm 2024, Maduro dường như phải chịu thất bại nặng nề trong cuộc bầu cử tổng thống, giữa lúc dư luận phẫn nộ trước sự cai trị ngày càng độc đoán của ông và sự sụp đổ kinh tế của Venezuela. Chính quyền Tổng thống Biden đã công nhận ứng cử viên đối lập Edmundo González là người chiến thắng. Dữ liệu bỏ phiếu chi tiết do phe đối lập công bố và được các chuyên gia độc lập xác minh cho thấy González đã thắng cử, nhưng Maduro vẫn nắm giữ quyền lực sau khi phát động một cuộc đàn áp tàn bạo.

Đầu tháng 12, chính quyền Tổng thống Trump đã công bố “học thuyết Tổng thống Trump”, trong đó nêu rõ rằng bán cầu Tây phải do Mỹ kiểm soát về chính trị, kinh tế, thương mại và quân sự. Theo học thuyết mới của Tổng thống Trump, quân đội Mỹ có thể được sử dụng để giành quyền tiếp cận các nguồn năng lượng và khoáng sản trong khu vực.

Nicolás Maduro là ai và tại sao Tổng thống Trump lại bắt giữ ông ta?

Maduro giữ chức tổng thống Venezuela từ năm 2013. Cựu tài xế xe buýt này nổi lên dưới thời Chávez, làm Ngoại trưởng trước khi trở thành tổng thống sau khi Chávez qua đời.

Chế độ cai trị của Maduro được coi là độc tài, với ước tính của Liên Hiệp Quốc năm 2019 cho thấy hơn 20.000 người Venezuela đã bị giết trong các vụ hành quyết ngoài pháp luật. Các thể chế quan trọng, như hệ thống tư pháp, đã bị suy yếu dưới thời Maduro và pháp quyền đã xuống cấp. Quan hệ với Mỹ cũng xấu đi dưới thời ông ta.

Trong những tháng gần đây, Tổng thống Trump liên tục kêu gọi lật đổ Maduro, cáo buộc ông ta đưa ma túy và tội phạm vào Mỹ - một cáo buộc mà các chuyên gia cho rằng thiếu bằng chứng.

Bất chấp những lời lẽ gay gắt leo thang trong nhiều tháng qua, vụ bắt giữ tổng thống đương nhiệm hôm thứ Bảy diễn ra mà không có bất kỳ cảnh báo nào, và chính quyền Venezuela dường như đã bị bất ngờ trước chiến dịch táo bạo này.

Tương lai đầy bất trắc. Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela đã tuyên bố sẽ tiếp tục chiến đấu và kêu gọi người dân đoàn kết chống lại “cuộc xâm lược” của nước ngoài, gọi cuộc kháng chiến chống lại Mỹ là “cuộc chiến vì tự do”.

Mặc dù Maduro đã bị bắt giữ, các thể chế và quân đội Venezuela dường như vẫn còn nguyên vẹn. Hiện chưa rõ liệu cuộc tấn công hôm thứ Bảy vào Venezuela có phải là sự khởi đầu của một cuộc xung đột rộng lớn hơn hay chỉ là một hoạt động đơn lẻ. Các lãnh đạo phe đối lập Venezuela, đứng đầu là người đoạt giải Nobel Hòa bình María Corina Machado, đã kêu gọi Tổng thống Trump hỗ trợ cuộc nổi dậy ở nước này.

Trước đây, Mỹ đã tiến hành các cuộc tập trận mô phỏng kịch bản lãnh đạo Venezuela bị “chặt đầu”. Các cuộc mô phỏng dự đoán tình trạng hỗn loạn kéo dài, với người tị nạn ồ ạt rời khỏi Venezuela và các nhóm đối địch đánh nhau để giành quyền kiểm soát đất nước.

“Điều đó sẽ dẫn đến tình trạng hỗn loạn kéo dài… mà không có lối thoát rõ ràng,” Douglas Farah, một chuyên gia về Mỹ Latinh, người đã giúp điều hành các cuộc diễn tập chiến tranh, cho biết.

[Guardian: Why has US attacked Caracas and captured Venezuela’s president?]

3. Tổng thống Zelensky lên án cuộc tấn công ‘tàn bạo’ của Nga vào một thành phố lớn của Ukraine.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy lên án cuộc tấn công mới nhất của Nga vào Kharkiv là “tàn bạo”, nói rằng Mạc Tư Khoa “tiếp tục giết người, bất chấp mọi nỗ lực của thế giới, và đặc biệt là của Hoa Kỳ, trong tiến trình ngoại giao.”

“Báo cáo sơ bộ cho biết hai quả hỏa tiễn đã bắn trúng một khu dân cư bình thường”, Tổng thống Zelenskiy cho biết như trên hôm Thứ Bẩy, 03 Tháng Giêng. “Một trong những tòa nhà đã bị hư hại nghiêm trọng. Chiến dịch cấp cứu hiện đang được tiến hành, với đầy đủ các dịch vụ cần thiết đã có mặt tại hiện trường.”

“Chỉ có Nga là không muốn cuộc chiến này kết thúc, và mỗi ngày họ đều làm mọi cách để bảo đảm cuộc chiến tiếp diễn”, ông nói thêm.

Trong bối cảnh Nga tăng cường các cuộc tấn công vào các thành phố lớn, thiệt hại về người dân thường vẫn là vấn đề trọng tâm trong cả lời kêu gọi hỗ trợ quân sự của Ukraine và các cuộc thảo luận toàn cầu về cách ứng phó với cuộc xâm lược.

Thị trưởng Kharkiv, Ihor Terekhov, cho biết ít nhất 16 người bị thương trong cuộc tấn công vào thành phố lớn thứ hai của Ukraine. Trước đó vào thứ Sáu, Nga đã tiến hành cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa mà các quan chức Ukraine gọi là “một trong những cuộc tấn công quy mô lớn nhất” vào Zaporizhzhia, gây hư hại hàng chục tòa nhà dân cư. Lực lượng không quân Ukraine báo cáo rằng Nga đã bắn 116 máy bay điều khiển từ xa tầm xa trong đêm, trong đó 86 chiếc bị đánh chặn và 27 chiếc trúng mục tiêu.

Động thái này diễn ra sau khi ông Tổng thống Zelenskiy bổ nhiệm Tướng Kyrylo Budanov, nhà lãnh đạo tình báo quân sự Ukraine, làm Tham mưu trưởng mới sau khi cách chức Andrii Yermak trong bối cảnh cuộc điều tra chống tham nhũng. Ông Tổng thống Zelenskiy nói: “Kyrylo có kinh nghiệm chuyên môn trong các lĩnh vực này và đủ năng lực để đạt được kết quả”.

Là một sĩ quan tình báo chuyên nghiệp, Budanov đã lãnh đạo GUR từ năm 2020 và được ghi nhận với các chiến dịch nhắm vào các cấu trúc chỉ huy và hậu cần của Nga sâu bên trong lãnh thổ bị tạm chiếm. Ông gọi vị trí mới của mình là “một vinh dự và một trách nhiệm – vào thời điểm lịch sử đối với Ukraine – để tập trung vào các vấn đề quan trọng bậc nhất đối với an ninh chiến lược của quốc gia”.

Trong khi đó, Mạc Tư Khoa cho biết 27 người đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine nhằm vào một quán cà phê và một khách sạn ở Kherson bị tạm chiếm, trong đó có hai trẻ vị thành niên, vào dịp năm mới. Kyiv kịch liệt phủ nhận việc tấn công vào dân thường, khẳng định các cuộc tấn công chỉ tập trung vào “các mục tiêu hợp pháp”.

Ngày 24 tháng 2 năm 2022, Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine, đánh dấu cuộc xung đột quân sự lớn nhất ở Âu Châu kể từ Thế chiến II. Cuộc tấn công bắt đầu vào rạng sáng với các cuộc tấn công hỏa tiễn vào các thành phố lớn, bao gồm Kyiv, Kharkiv và Odessa, tiếp theo là các cuộc tấn công trên bộ từ nhiều hướng—Nga, Belarus và Crimea. Sự leo thang này diễn ra sau nhiều tháng tăng cường quân đội dọc biên giới Ukraine và những cảnh báo ngoại giao từ các quốc gia phương Tây.

Điện Cẩm Linh mô tả cuộc xâm lược là một “chiến dịch quân sự đặc biệt” nhằm mục đích “phi quân sự hóa và phi phát xít hóa” Ukraine. Mặc dù ban đầu kỳ vọng vào một chiến thắng nhanh chóng, lực lượng Ukraine đã kháng cự mạnh mẽ, ngăn cản Nga chiếm Kyiv và biến cuộc chiến thành một cuộc xung đột kéo dài và tàn khốc.

Việc ước tính tổn thất quân sự của Ukraine rất khó khăn do tính bảo mật và các báo cáo mâu thuẫn, nhưng các nguồn chính thức và độc lập cung cấp một số thông tin. Vào tháng 12 năm 2024, Tổng thống Zelenskiy tuyên bố rằng 43.000 binh sĩ Ukraine đã thiệt mạng và khoảng 370.000 người bị thương kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện. Trước đó, vào tháng 2 năm 2024, ông báo cáo 31.000 người chết, cho thấy sự gia tăng mạnh mẽ về thương vong khi giao tranh leo thang. Tình báo phương Tây và các phân tích độc lập cho thấy con số thậm chí còn cao hơn, với một số ước tính cho rằng số người chết của quân đội Ukraine nằm trong khoảng từ 60.000 đến 100.000, và tổng số thương vong, bao gồm cả người bị thương, vào khoảng 400.000.

Ukraine đang chuẩn bị cho những đợt tấn công tiếp theo khi các cuộc đàm phán gặp phải những trở ngại mới, bao gồm cả những lời đe dọa của Mạc Tư Khoa về việc cứng rắn lập trường sau khi tuyên bố đã thực hiện một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào dinh thự của Putin. Kyiv đã bác bỏ cáo buộc này, và CIA sau đó đánh giá rằng tuyên bố của Nga là không đúng sự thật, theo CNN.

Trong bối cảnh các vấn đề lãnh thổ vẫn chưa được giải quyết, Tổng thống Zelenskiy cảnh báo rằng 10% còn lại của thỏa thuận hòa bình sẽ “quyết định vận mệnh hòa bình, vận mệnh của Ukraine và Âu Châu”.

[Newsweek: Zelensky Condemns ‘Heinous’ Russian Strike on Major Ukraine City]

4. Lãnh đạo thế giới bày tỏ lo ngại, nhưng nhiều người khen ngợi, về việc Mỹ bắt giữ Maduro.

Các nhà lãnh đạo thế giới đã bày tỏ sự bàng hoàng trước các báo cáo về một chiến dịch quân sự của Mỹ vào đêm khuya nhằm vào Venezuela mà Tổng thống Trump cho biết đã dẫn đến việc bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và vợ ông, đồng thời kêu gọi tôn trọng luật pháp quốc tế.

Vụ tấn công vào rạng sáng nhằm vào các mục tiêu quân sự và chính trị ở Caracas đã gây ra sự lo ngại từ những người chỉ trích Tòa Bạch Ốc ở Tây bán cầu nói riêng. Khi các vụ nổ được báo cáo vào đêm hôm trước ở Caracas, Tổng thống Colombia Gustavo Petro - một người chỉ trích Tổng thống Trump nổi tiếng - là một trong những người đầu tiên lên tiếng về các cuộc tấn công, nói trên đài X rằng Venezuela đang bị ném bom và kêu gọi Liên Hiệp Quốc triệu tập cuộc họp.

Trong một tuyên bố chính thức, Colombia bày tỏ “quan ngại sâu sắc” và kêu gọi giảm leo thang xung đột, đồng thời cho biết họ đang tăng cường an ninh biên giới với Venezuela.

Một số chính phủ Mỹ Latinh từng ủng hộ phe đối lập Venezuela cũng tham gia chỉ trích. Tổng thống Chile Gabriel Boric, người đã cùng các nhà lãnh đạo cánh tả khác trong khu vực lên án các hành vi vi phạm nhân quyền của Maduro, viết trên mạng xã hội rằng “cuộc khủng hoảng Venezuela nên được giải quyết thông qua đối thoại và ủng hộ chủ nghĩa đa phương, chứ không phải bằng bạo lực hay sự can thiệp của nước ngoài”. Trong khi đó, Mexico ra tuyên bố “lên án và kiên quyết bác bỏ” các cuộc tấn công, kêu gọi quay trở lại con đường ngoại giao.

Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva, người thường xuyên bất đồng quan điểm với Tổng thống Trump, viết : “Các cuộc tấn công vào lãnh thổ Venezuela và việc bắt giữ tổng thống nước này đã vượt qua ranh giới không thể chấp nhận được. Những hành động này là một sự xúc phạm nghiêm trọng đến chủ quyền của Venezuela và là một tiền lệ cực kỳ nguy hiểm đối với cộng đồng quốc tế.”

Nhưng một trong những đồng minh lớn nhất của Tổng thống Trump trong khu vực — Tổng thống Á Căn Đình Javier Milei — vẫn giữ vững khẩu hiệu quen thuộc của mình — “hãy sống vì tự do!”, “VIVA LA LIBERTAD CARAJO.”

Chiến dịch diễn ra suốt đêm đánh dấu sự leo thang lớn nhất từ trước đến nay trong chiến dịch gây áp lực tối đa của Tổng thống Trump đối với Venezuela, nhằm làm suy yếu hoặc lật đổ Maduro. Chiến dịch này bao gồm hàng chục vụ tấn công tàu thuyền trên biển Caribbean và việc phong tỏa dầu mỏ của Venezuela, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến xuất khẩu của nước này. Các vụ tấn công nhằm vào các tàu thuyền mà chính quyền cáo buộc là chở ma túy hoặc buôn bán ma túy đã khiến hơn 100 người thiệt mạng.

Chính quyền Tổng thống Trump đã nhiều lần chỉ trích Maduro, cáo buộc ông ta là thủ lĩnh của băng đảng ma túy Cartel de Los Soles. Maduro đã bác bỏ những cáo buộc của Tổng thống Trump. Nhưng chính quyền ngày càng có lập trường cứng rắn hơn, khi mục tiêu cuối cùng của cuộc đối đầu leo thang hướng tới việc lật đổ nhà lãnh đạo này.

Ông Maduro không được Mỹ công nhận là tổng thống hợp pháp của nước này, sau cuộc bầu cử năm 2024 mà phe đối lập cho rằng đã bị đánh cắp khỏi ứng cử viên của họ, Edmundo Gonzalez.

Các đồng minh của Mỹ bên ngoài khu vực đã phản ứng một cách thận trọng. Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của Liên minh Âu Châu, Kaja Kallas, nói rằng khối này coi Maduro là “một nhà lãnh đạo bất hợp pháp”, đồng thời kêu gọi “kiềm chế” và khẳng định cần phải tôn trọng luật pháp quốc tế. Thủ tướng cánh tả của Tây Ban Nha, Pedro Sánchez, cũng kêu gọi duy trì luật pháp quốc tế.

Phản ứng im lặng từ nhiều nhà lãnh đạo bên ngoài khu vực bán cầu phản ánh bản chất đơn phương trong chính sách của chính quyền Mỹ đối với Venezuela, khi Mỹ nhanh chóng gia tăng áp lực kinh tế và chính trị với hy vọng buộc Maduro phải từ bỏ quyền lực. Các đồng minh của Mỹ được tường trình đã tạm ngừng một số hoạt động chia sẻ thông tin tình báo sau các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào các tàu bị cáo buộc buôn lậu ma túy, với lý do lo ngại về luật pháp quốc tế.

Chiến dịch táo bạo này được các quan chức Mỹ biện minh bằng cáo buộc rằng Maduro và các đồng minh của ông ta đang chỉ đạo các băng đảng ma túy vận chuyển ma túy đến Hoa Kỳ. Bộ Tư pháp hôm thứ Bảy cho biết Maduro và vợ ông ta, Cilia Flores, sẽ phải đối mặt với các cáo buộc tại Quận phía Nam New York, Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi nói.

Nhưng những lý lẽ đó hầu như không làm dịu bớt những lời chỉ trích trong nước và quốc tế đối với chiến dịch gây áp lực quân sự, ngay cả trước khi chiến dịch cuối tuần diễn ra. Phe đối lập lập luận rằng Venezuela chỉ đóng một vai trò nhỏ trong hoạt động buôn bán ma túy toàn cầu và các cuộc tấn công nhằm vào các tàu buôn lậu bị cáo buộc đang giết hại thường dân không thực sự tham gia vào các hoạt động bất hợp pháp.

Đúng như dự đoán, các đối thủ của Mỹ đã kịch liệt lên án các cuộc tấn công. Những lời cảnh báo mạnh mẽ nhất đến từ Cuba, một đồng minh lâu năm của Venezuela, quốc gia cũng đã bị các quan chức Mỹ, bao gồm cả Ngoại trưởng Marco Rubio, chỉ trích gay gắt.

Tổng thống Cuba Miguel Díaz-Canel gọi đây là một “vụ tấn công tội ác” nhằm vào X.

Bộ Ngoại giao Nga cũng nhanh chóng lên tiếng bảo vệ chính quyền Venezuela, cho rằng Mỹ đã thực hiện một “hành động xâm lược vũ trang” và lời biện minh của Mỹ là “không thể chấp nhận được”.

“Đã đến lúc chứng kiến sự bất bình đẳng rõ rệt ngay trước mắt,” Kirill Dmitriev, một trong những phụ tá hàng đầu của Putin, nói.

Quan hệ giữa Nga và Venezuela ngày càng trở thành một yếu tố phức tạp trong chiến dịch tranh cử của Tổng thống Trump chống lại quốc gia Nam Mỹ này, với việc các quan chức Nga gần đây đã yêu cầu Mỹ ngừng truy đuổi một tàu chở dầu của Venezuela ở vùng biển Caribbean, vốn là đối tượng của một cuộc rượt đuổi kéo dài nhiều ngày.

Trinidad và Tobago, quốc gia từng đón tiếp Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth vào cuối năm ngoái và chỉ cách Venezuela vài dặm, đã nói rằng họ không tham gia vào chiến dịch này và duy trì “quan hệ hòa bình” với Venezuela.

Venezuela không phải là quốc gia duy nhất bị chỉ trích và đe dọa tấn công từ chính quyền Tổng thống Trump. Đầu tuần này, Tổng thống Trump đã lên tiếng trên mạng xã hội Truth Social để lên án việc đàn áp các cuộc biểu tình ngày càng gia tăng ở Iran, nói rằng Mỹ đã “sẵn sàng chiến đấu” để can thiệp nếu nước này đàn áp người biểu tình.

“Điều quan trọng là khi nhận ra kẻ thù muốn áp đặt điều gì đó lên chính phủ hoặc quốc gia của mình bằng những lời lẽ sai trái, người ta phải kiên quyết chống lại kẻ thù đó,” Lãnh đạo tối cao của Iran, Ali Khamenei, viết vào sáng Chúa Nhật. “Chúng ta sẽ không khuất phục trước chúng. Với sự trông cậy vào Chúa và niềm tin vào sự ủng hộ của người dân, chúng ta sẽ buộc kẻ thù phải quỳ gối.”

[Politico: World leaders largely express concern, some praise, about US capture of Maduro]