Cerith Gardiner của tạp chí Aleteia, trong bản tin ngày 26/09/2026, thuật lại: Từ hình ảnh một “đội quân” các vị thánh Pháp cho đến khoảnh khắc tĩnh lặng phi thường, sân vận động Stade de France đã mang đến một đêm khó quên đối với hầu hết những người có mặt.

Stade de France vốn là nơi quen thuộc với những âm thanh náo nhiệt. Sân vận động này từng chứng kiến tiếng hò reo của đám đông tại World Cup, đăng cai các trận chung kết bóng bầu dục và chào đón những tên tuổi lớn nhất của làng âm nhạc; vì thế, cảnh tượng 80,000 người cùng cất cao giọng hát vào tối thứ Sáu không phải là điều gì quá xa lạ.

Tuy nhiên, hình ảnh những chú ngựa phi nước đại trên mặt sân cùng sự xuất hiện của Thánh Jeanne d’Arc có lẽ là điều chưa từng thấy trước đây. Cũng chưa từng có sự hiện diện của hàng chục thánh tích, hơn 150 lá cờ và đông đảo các vị thánh Pháp đến mức khiến hàng thế kỷ lịch sử Giáo hội bỗng chốc trở nên vô cùng sống động và đông đúc.

Buổi canh thức của Đức Giáo Hoàng Leo XIV với giới trẻ vào ngày 25 tháng 9 chắc chắn không phải là một sự kiện trầm lắng. Hàng ngàn người đã đổ về từ các giáo phận trên khắp nước Pháp; ngay khi bắt đầu tiến vào Saint-Denis, nhiều người đã ca hát, vẫy cờ và tìm thấy bạn bè giữa đám đông. Bên trong sân vận động, mỗi nhóm mới đến dường như lại mang theo một lá cờ khác, khiến những khán đài màu xanh quen thuộc trông trở nên khác lạ hơn hẳn.

Chương trình âm nhạc bắt đầu vào khoảng 6:30 chiều với sự tham gia của các nghệ sĩ như Natasha St-Pier, Grégory Turpin, Les Frangines, Anisha Jo, Monroe, Les Guetteurs, Tagra và Peuple Louange. Nhạc pop nhường chỗ cho nhạc rap, rồi rap chuyển sang nhạc tôn vinh (praise music), và các bạn trẻ trên khán đài chẳng cần ai cổ vũ nhiều cũng đã hào hứng nhảy múa theo.

Đối với Alice, Mathilde và Kiara – ba người bạn đến từ Rennes – quy mô hoành tráng của sự kiện này thực sự là một bất ngờ lớn. Họ đã mong đợi một buổi tối tuyệt vời, nhưng không ngờ lại được chứng kiến niềm vui và nguồn năng lượng tràn trề đến thế khi đặt chân tới đây – điều mà họ đã chia sẻ với tờ Aleteia France. Tuy nhiên, ngay giữa bầu không khí ồn ào náo nhiệt ấy, đã xuất hiện dấu hiệu đầu tiên cho thấy tâm trạng của đám đông khổng lồ này có thể thay đổi nhanh chóng đến nhường nào.

Monroe, cô gái 17 tuổi, bắt đầu cất giọng hát bài Ave Maria của Caccini, hòa cùng giọng ca của 2,500 ca viên – một con số thật phi thường. Hàng ngàn giọng nói – những người chỉ ít phút trước còn đang hò reo và nhảy múa – giờ đây bỗng đồng thanh cất lời cầu nguyện. Đó là sự khởi đầu cho một nhịp điệu xuyên suốt buổi tối: không khí lễ hội tự nhiên chuyển sang khoảnh khắc cầu nguyện, rồi chẳng bao lâu sau lại quay trở về với niềm hân hoan sôi nổi.

Và rồi họ nhìn thấy Đức Giáo Hoàng Leo

Khi kim đồng hồ dần nhích tới 9 giờ tối, sự háo hức chờ đợi dường như đã trở nên hữu hình, lan tỏa mạnh mẽ trong không gian. Mọi cử động nhỏ gần lối vào đều thu hút sự chú ý, cho đến khi nhân vật mà mọi người đã dành hàng giờ chờ đợi cuối cùng cũng xuất hiện: Đức Giáo Hoàng Leo bước vào sân vận động Stade de France trong tiếng reo hò vang dội.

Tiếng hô vang “Leo! Leo! Leo!” lan tỏa khắp các khán đài khi đám đông đứng dậy chào đón ngài. Cờ phướn tung bay, điện thoại giơ lên khắp nơi và các bạn trẻ chen nhau tiến về phía hàng rào ngăn cách trong khi chiếc xe chở Giáo hoàng bắt đầu di chuyển một vòng quanh sân. Sau nhiều giờ đồng hồ đắm mình trong âm nhạc và sự mong chờ, nhân vật là tâm điểm quy tụ tất cả mọi người giờ đây bỗng hiện diện ngay trước mắt, chỉ cách họ vài mét.

Đức Giám Mục Étienne Guillet của giáo phận Saint-Denis đã chào mừng Đức Giáo Hoàng Leo đến với “sân vận động của toàn nước Pháp”; và khi nhìn quanh các khán đài, người ta dễ dàng hiểu được ý nghĩa của lời nói ấy. Học sinh, sinh viên và giới trẻ đi làm ngồi cạnh các hướng đạo sinh và người lao động chân tay; các nhóm người đến từ thành phố, làng mạc và những giáo xứ vùng nông thôn, mang theo tên gọi và màu sắc đặc trưng của các giáo phận trên khắp cả nước.

Tuy nhiên, nước Pháp hiện diện tại đây không chỉ qua những con người đang ngồi trên khán đài, bởi họ sắp sửa giới thiệu với Đức Giáo Hoàng Leo những nhân vật đã sống từ các thế hệ đi trước.

Một đạo quân các vị thánh nước Pháp

Những gì diễn ra sau đó hẳn phải được xếp vào hàng những cảnh tượng độc đáo và khác biệt nhất từng xuất hiện trên mặt sân vận động Stade de France. Một chiếc thuyền lướt qua lòng sân vận động, những chú ngựa xuất hiện và Thánh nữ Jeanne d'Arc hiện ra, trong khi lần lượt các nhân vật lịch sử gắn liền với Kitô giáo tại Pháp cũng dần lộ diện. Sân vận động – nơi chỉ ít phút trước còn mang dáng dấp của một địa điểm tổ chức hòa nhạc – nay bỗng chốc trở thành nơi tái hiện dòng chảy lịch sử Công Giáo Pháp qua nhiều thế kỷ.

Hình ảnh Mary Magdalene và Lazarus gợi nhắc về những truyền thống Kitô giáo sơ khai nhất tại Pháp, bên cạnh các nhân vật thuộc những giai đoạn sau đó như Martin thành Tours, Jeanne d’Arc, Vincent de Paul, Louise de Marillac, Thérèse thành Lisieux và Charles de Foucauld. Những con người sống ở các thế kỷ khác nhau với những cách thể hiện đức tin rất riêng biệt đã cùng hội tụ trên sân khấu khổng lồ này.

Hiếm khi nào người ta được chứng kiến cả một đoàn các vị thánh nước Pháp xuất hiện cùng lúc, nhất là khi họ dường như đang “chiếm lĩnh” một sân vận động thể thao quốc gia; thế nhưng, ẩn sau khung cảnh ngoạn mục ấy là một lời nhắc nhở đầy mạnh mẽ về biết bao điều tốt đẹp đã được vun đắp qua nhiều thế kỷ đời sống Công Giáo tại Pháp. Đó là những nhà thần bí và các nhà truyền giáo, các linh mục và tu sĩ, những con người luôn quan tâm đến người nghèo khổ và bệnh tật, miệt mài giảng dạy, loan báo Tin Mừng và phục vụ cộng đồng xung quanh.

Và rồi, những khán giả đang dõi theo sự kiện ấy cũng được đón nhận thông điệp rằng: chính họ là những người đang tiếp nối và làm chủ dòng lịch sử này.

Những câu hỏi từ khán đài

Hai bạn trẻ đã được mời đặt câu hỏi trực tiếp cho Đức Giáo Hoàng Leo. Chloé, một sinh viên ngành dược có tham gia các hoạt động tại những khu dân cư khó khăn, muốn biết cách chia sẻ đức tin khi sống giữa những người thuộc các tôn giáo khác; trong khi François, một sinh viên nông học xuất thân từ vùng nông thôn và là một thủ lĩnh hướng đạo sinh, lại hỏi làm thế nào để người trẻ có thể nhận biết tiếng gọi của Thiên Chúa và tìm thấy lòng can đảm để dấn thân.

Đó là những câu hỏi bắt nguồn sâu sắc từ chính cuộc sống của những người đang ngồi trước Đức Giáo Hoàng, và câu trả lời của ngài cũng hướng về thực tế đó. Ngài nói về sự lắng nghe, tình huynh đệ và sự tôn trọng những người có niềm tin khác biệt, cũng như về những thay đổi kỹ thuật, sự bất định và những khó khăn trong việc nhận định ơn gọi giữa vô vàn tiếng ồn ào đang tranh nhau thu hút sự chú ý của giới trẻ.

Khi hướng lời đến những người đang cân nhắc con đường linh mục và đời sống thánh hiến, ngôn từ của Đức Giáo Hoàng trở nên vô cùng trực diện: “Giáo hội tại Pháp cần các bạn!”

Sau khi chứng kiến hình ảnh các thế hệ Kitô hữu Pháp được tái hiện sống động ngay trên sân vận động, thông điệp đầy thách thức ấy trở nên thật rõ ràng. Các bạn trẻ vừa được gợi nhớ về những người nam và người nữ đã tìm ra những cách thức rất khác nhau để hiến dâng cuộc đời mình cho Thiên Chúa và tha nhân; giờ đây, Đức Giáo Hoàng đặt câu hỏi liệu có ai trong số những người đang ngồi trên khán đài kia sẵn sàng làm điều tương tự hay không.

Khi 80,000 người cùng lặng im

Nếu sự nồng nhiệt khi chào đón Đức Giáo Hoàng thật ấn tượng, thì những gì diễn ra sau đó còn ấn tượng hơn thế nữa. Chiếc Áo Thánh Argenteuil – theo truyền thống được tin là chiếc áo không đường may mà Chúa Kitô đã mặc trong cuộc Khổ nạn – đã được rước vào sân vận động cùng với Thánh Giá.

Đám đông – những người đã dành hàng giờ để ca hát, nhảy múa, hô vang tên Đức Giáo Hoàng và hào hứng hưởng ứng hầu hết mọi lời mời gọi – giờ đây bỗng chốc lặng im trước sự hiện diện của những thánh tích ấy. Với bất cứ ai từng cố gắng thuyết phục dù chỉ một nhóm nhỏ thanh niên giữ im lặng cùng lúc, thì việc 80,000 người cùng làm được điều đó quả là một thành tựu đáng kể; tuy nhiên, đây không phải là sự im lặng bị áp đặt. Đó là sự im lặng của lời cầu nguyện. Đức Leo mời gọi họ chiêm ngắm Thánh Giá – một khí cụ của cái chết nay đã trở thành biểu tượng của niềm hy vọng – cùng chiếc Áo dài gắn liền với cuộc Khổ nạn của Chúa Kitô. Ngài nói về tầm quan trọng của sự thinh lặng và thái độ lắng nghe khi cố gắng thấu hiểu hướng đi mà Thiên Chúa đang dẫn dắt họ.

Sau đó, hình ảnh các vị thánh xuất hiện theo một cách khác. Hơn 150 lá cờ và khoảng 60 thánh tích của các vị thánh và chân phước người Pháp được rước đi quanh sân vận động trong lúc Kinh Cầu Các Thánh vang lên; điều này biến những trang sử vừa được tái hiện trước đám đông trở nên sống động và hữu hình hơn bao giờ hết.

Người ta thấy rõ sự xúc động của Đức Leo khi đoàn rước tiến lại gần; nét mặt ngài thay đổi theo từng lá cờ và thánh tích lướt qua. Bản thân hình ảnh ấy đã tự nói lên tất cả: những chứng tích về các thế hệ người Công Giáo Pháp đang được rước đi giữa một sân vận động tràn ngập 80,000 người trẻ.

Chính lời nói của ngài càng làm rõ hơn mối liên kết ấy. Cảm ơn các bạn trẻ vì lòng can đảm, sự hiện diện và đức tin của họ, Đức Leo nói với họ: “Các bạn chính là những vị thánh của nước Pháp!”

Cuộc rước không còn đơn thuần là sự tôn vinh quá khứ của Giáo hội Pháp; nó đã trở thành lời mời gọi hãy suy xét về tương lai của hàng ngàn người trẻ Công Giáo đang chứng kiến sự kiện này.

Lời nguyện kết thúc của Đức Leo tiếp nối lời mời gọi đó, thôi thúc họ từ bỏ thói kiêu ngạo, hư danh, bạo lực và lòng tham lam để thay vào đó là theo đuổi công lý, đức tin, đức ái, sự kiên nhẫn và lòng hiền hòa. Ngài nhắc nhở rằng cuộc chiến của người Kitô hữu không phải là chống lại người khác, bởi vì “vũ khí duy nhất của chúng ta là tình yêu tự hiến.” Cả sân vận động cùng đồng thanh đáp lời: “Lạy Chúa, này con đây!”

Khi buổi canh thức lan tỏa ra khắp Paris

Khi màn đêm dần buông, các bạn trẻ lại cùng cất cao tiếng hát, lần này là bài Salve Regina (Lạy Nữ Vương) – bài thánh ca cổ kính tôn vinh Đức Mẹ, thường được hát vào cuối giờ Kinh Tối của Giáo hội. Sau một buổi tối tràn ngập nhạc pop, rap, nhạc tôn vinh, tiếng reo hò và lời cầu nguyện, giờ đây tiếng Latinh vang lên lấp đầy sân vận động Stade de France trước khi màn pháo hoa cuối cùng bùng nổ.

Tuy nhiên, sau tất cả những gì đã chứng kiến và lắng nghe, buổi tối ấy không chỉ khép lại gọn gàng ngay tại cổng sân vận động. Khi dòng người đổ ra khu Saint-Denis để lên tàu điện ngầm (Métro) và tàu RER, âm nhạc cũng theo chân họ; những nhóm bạn trẻ Công Giáo cùng nhau ca hát trong các toa tàu, hòa giọng nhịp nhàng, khiến những hành khách đi tàu đêm bình thường bất ngờ nhận ra hành trình băng qua Paris của mình bỗng có thêm một dàn hợp xướng đầy ngẫu hứng.

Sau quy mô hoành tráng tại sân vận động Stade de France, có lẽ đó chính là dư âm đẹp đẽ nhất: không còn sân khấu, không ánh đèn rực rỡ, cũng chẳng còn bóng dáng Giáo hoàng, chỉ còn lại những người trẻ chưa muốn buổi tối này kết thúc.

Trong vài giờ đồng hồ, Stade de France đã mang đến một bức tranh tuyệt vời về Giáo hội tại Pháp, nơi hội tụ các vị thánh đã kiến tạo nên Giáo hội, những thánh tích và truyền thống được kế thừa, một vị Giáo hoàng thực sự xúc động khi chứng kiến dòng chảy lịch sử ấy hiện diện ngay trước mắt, cùng hàng ngàn người trẻ Công Giáo tự hỏi họ sẽ đóng vai trò gì trong những sự kiện sắp tới.

Cuối cùng, màn hình vụt tắt, các thánh tích được để lại và Đức Giáo Hoàng rời khỏi sân vận động, nhưng tất cả những người trẻ ấy vẫn phải băng qua Paris để trở về nhà—mang theo bên mình những bài ca, cùng niềm hân hoan, nguồn năng lực và đức tin được khơi dậy mạnh mẽ sau một buổi tối phi thường.