Hình ảnh của Mẹ dường như tương phản với trải nghiệm của chúng ta về những gì thời gian trôi qua tác động lên chúng ta.... Chúng ta có điểm chung gì với người phụ nữ trẻ đẹp được miêu tả trên bàn thờ trong các nhà thờ của chúng ta?
Kathleen N. Hattrup, trong bản tin ngày 15/08/2026 của tạp chí Aleteia, cho hay: Dành thêm vài ngày ở Castel Gandolfo, Đức Giáo Hoàng Leo XVI đã cử hành Thánh lễ mừng Lễ Đức Mẹ Lên Trời tại nhà thờ giáo xứ địa phương, nơi được dành riêng cho một trong những người cùng dòng Augustinô với ngài, Thánh Thomas Villanova.
Đức Giáo Hoàng đã suy ngẫm về hình ảnh Đức Trinh Nữ vinh hiển được đưa lên thiên đàng, và từ đó rút ra lời mời gọi tìm kiếm vẻ đẹp đích thực.
Sau đây là bản dịch đầy đủ bài giảng của ngài:
~
Anh chị em thân mến
Tôi rất vui mừng được cùng anh chị em cử hành Lễ trọng kính Đức Mẹ Lên Trời một lần nữa trong năm nay.
Giáo huấn của Giáo hội dạy chúng ta rằng Đức Mẹ “sau khi hoàn thành cuộc đời trần thế, đã được rước cả hồn lẫn xác lên thiên quốc” (Đức Giáo Hoàng Piô XII, Tông Hiến Munificentissimus Deus, ngày 1 tháng 11 năm 1950) và chỉ cho chúng ta thấy, trong Mầu nhiệm này, sự viên mãn của ân sủng trọn vẹn nhất mà Thiên Chúa đã ban cho Mẹ khi Mẹ được thụ thai vô nhiễm (xem ibid.).
Vì lý do này, nhiều tác phẩm nghệ thuật miêu tả Mẹ như một thiếu nữ xinh đẹp đang bay lên từ trần gian hướng về trời cao vào cuối cuộc đời trần thế của Mẹ. Những tác phẩm này được lấy cảm hứng từ cảnh tượng được mô tả trong đoạn Kinh Thánh Khải Huyền mà chúng ta đã nghe trong Bài Đọc Thứ Nhất: “Một người phụ nữ mặc áo choàng bằng mặt trời, mặt trăng ở dưới chân” (Khải Huyền 12:1), biểu thị rằng trong trái tim Đức Mẹ, trời và đất, thời gian và vĩnh cửu gặp nhau.
Thoạt nhìn, hình ảnh này dường như tương phản với kinh nghiệm của chúng ta về những gì năm tháng trôi qua tác động lên chúng ta. Khi chúng ta già đi, thân thể không trở nên nhanh nhẹn hơn, mà nặng nề hơn; da thịt không trở nên tươi trẻ hơn, mà lộ rõ dấu hiệu của tuổi già; tóc không trở nên màu sắc và bóng mượt hơn, mà chuyển sang màu xám rồi trắng. Vậy, chúng ta có điểm chung gì với người phụ nữ trẻ đẹp được miêu tả trên các bàn thờ trong nhà thờ của chúng ta?
Để hiểu điều này, chúng ta phải kết hợp hai dấu hiệu mà chúng ta đã đề cập: thân thể không bị phân hủy của Mẹ Thiên Chúa và trái tim vô nhiễm của Mẹ. Bởi vì chính sự thanh khiết của tâm hồn, nơi Đức Mẹ - cũng như nơi chúng ta - nhờ ân sủng của Thiên Chúa, soi sáng và biến đổi toàn bộ con người, dẫn chúng ta đến vinh quang Thiên đàng.
Việc tôn vinh Đức Mẹ Maria, cả thể xác lẫn linh hồn, dạy chúng ta rằng vẻ đẹp thực sự của chúng ta không nằm ở việc che giấu dấu hiệu lão hóa, mà ở việc bày tỏ những dấu hiệu của tình yêu bất diệt, thậm chí còn in hằn trên thân xác chúng ta (xem 1 Cô-rinh-tô 13:8).
Với suy nghĩ này, chúng ta được mời gọi xem xét lại nhiều tiêu chuẩn thẩm mỹ, chủ yếu mang tính hưởng lạc và tiêu dùng, mà thế giới áp đặt lên chúng ta. Những tiêu chuẩn này có nguy cơ giam hãm chúng ta trong những kỳ vọng nặng nề, khiến chúng ta lãng phí năng lượng quý báu vào những điều không thực sự quan trọng và không tồn tại mãi mãi. Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta gặp những người có khuôn mặt hằn dấu vết của năm tháng và đau khổ, nhưng vẫn có khả năng tỏa ra sự thanh thản, lòng tốt và bình an xung quanh họ; cũng như chúng ta có thể quan sát những người khác có vẻ ngoài hấp dẫn nhưng lại cứng rắn và lạnh lùng trong lòng. Thật dễ dàng để thấy vẻ đẹp thực sự nằm ở đâu và mặt khác, ở đâu vẫn cần sự hoán cải, tha thứ và chữa lành.
Nếu chúng ta thực sự muốn khám phá và nuôi dưỡng vẻ đẹp thiêng liêng bao quanh ta và vì điều đó mà ta được tạo nên, và để chia sẻ vẻ đẹp ấy với những người xung quanh, chúng ta phải học cách nhìn thấy nó trong những nếp nhăn của người già cũng như trong khuôn mặt dịu dàng của một đứa trẻ, trong sự trưởng thành của người lớn cũng như trong sự sống động của người trẻ, trong quần áo và dụng cụ lao động cũng như trong những đồ trang trí lễ hội. Chúng ta phải lắng nghe những câu chuyện tình yêu độc đáo mà mỗi thực tại này kể cho chúng ta nghe, nhận ra trong đó những thoáng nhìn nhỏ bé về thiên đường.
Tình yêu là sự tô điểm đẹp nhất của nhân loại. Tình yêu biến đổi, chuyển hóa, cao quý hóa và nâng đỡ chúng ta, làm cho chúng ta nhẹ nhàng, tự do và gần gũi với Chúa, ngay cả giữa những thăng trầm của cuộc sống.
Suy niệm về mầu nhiệm Đức Mẹ Lên Trời, Thánh Phaolô VI nói rằng để hiểu ý nghĩa của mầu nhiệm này, “chúng ta phải biến đổi những thuật ngữ mà chúng ta sử dụng trong ngôn ngữ trần tục và tạm thời thành những thuật ngữ tuyệt vời và tuyệt đối […], để hình dung sự vĩnh hằng trên một quy mô nhỏ” (Bài giảng, ngày 15 tháng 8 năm 1969). Về cuộc gặp gỡ giữa vô hạn và hữu hạn nơi Mẹ Thiên Chúa, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã viết: “Đức Mẹ đã có thể biến một chuồng gia súc thành một ngôi nhà cho Chúa Giêsu, với những chiếc tã lót nghèo nàn và một tình yêu thương dạt dào” (Tông huấn Evangelii Gaudium, 286).
Phép lạ mà Đức Mẹ, trinh nữ thành Na-da-rét, đã trải nghiệm trong trái tim trong trắng của mình, điều đã dẫn Mẹ đến vinh quang Thiên đàng, là một cuộc gặp gỡ của những thái cực, như chính Mẹ đã làm chứng trong những lời được linh cảm của bài ca Magnificat, mà chúng ta đã nghe trong Tin Mừng (xem Lc 1:46–55). Trong bài ca này, qua những biểu hiện khiêm nhường của Mẹ... Trong đức tin của chúng ta, Mẹ Thiên Chúa nói với chúng ta bằng những lời lẽ đơn giản về những mầu nhiệm kỳ diệu mà Mẹ đã trải nghiệm, chẳng hạn như việc Thiên Chúa trở thành người trong Mẹ để cứu rỗi nhân loại, và Đấng Vĩnh Hằng tự tỏ mình ra trong thời gian để mở lại con đường đến cõi vĩnh hằng cho chúng ta. Đồng thời, trong vị trí là một “tôi tớ khiêm nhường”, Thánh Phaolô VI nói rằng Đức Mẹ cho chúng ta thấy “chiều kích khiêm nhường” trong đó chúng ta cũng có thể gặp gỡ Chúa.
Chúng ta không cần phải tìm kiếm xa xôi để thấy được sự cao cả của Mầu nhiệm mà chúng ta cử hành. Chúng ta có thể gặp được điều đó ở bất cứ nơi nào có lòng bác ái đích thực. Ví dụ, trong ánh mắt của một người cha và người mẹ trở về nhà sau một ngày dài, mệt mỏi nhưng hạnh phúc khi được ở bên con cái. Trong khuôn mặt của những ông bà, dù đau nhức tuổi già, vẫn tràn đầy năng lực bất ngờ khi chăm sóc cháu. Trong sự tận tâm của những người trẻ tuổi cố gắng trưởng thành trong đạo đức và sự chân thành, sẵn sàng đi ngược lại với “những gì mọi người khác làm”. Cuối cùng, trong công việc hằng ngày của rất nhiều người nam nữ, với đức tin và sự tận tụy, giúp mang một chút Thiên đường xuống trần gian và đưa trần gian đến gần Thiên đường hơn.
Các bạn thân mến, dung mạo xinh đẹp của Đức Mẹ Lên Trời thật độc nhất vô nhị; nó vượt lên trên mọi sự miêu tả có thể, nhưng đồng thời lại rất quen thuộc với chúng ta. Ngay cả lúc này, chúng ta cũng có thể thấy dung mạo của Mẹ nơi những người thân yêu, như anh chị em ruột thịt, những người mà chúng ta cùng chia sẻ sự hiến dâng hằng ngày trong đức tin. Vì lý do này, cộng đồng tín hữu nhìn thấy chính mình trong người phụ nữ của Sách Khải Huyền, và Công đồng Vatican II mô tả Đức Mẹ là “hình ảnh và khởi đầu của Giáo Hội, […] như một dấu hiệu của niềm hy vọng và an ủi chắc chắn” (Hiến chế tín lý Lumen Gentium, 68). Trong bản tính thánh thiện của Mẹ, nhờ ân sủng của Thiên Chúa, chúng ta cũng thấy được bản tính của chính mình; do đó, chúng ta cũng được mời gọi sống một cuộc sống tràn đầy ân sủng như Mẹ đã sống và chia sẻ vinh quang của Mẹ.
Khi nói về sự phục sinh của Chúa Kitô, Thánh Augustinô đã khuyên các Kitô hữu thời bấy giờ hãy lấy đó làm kim chỉ nam và trọng tâm của cuộc sống mình. Ngài nói: “Chúa Kitô đã sống lại từ cõi chết để Người không bao giờ chết nữa […]. Hãy thay đổi hướng đi, hãy theo ánh sáng! Hãy bắt đầu sống dậy từ chính nơi Người đã sống lại” (Enarratio in Psalmos, 126:7).
Chúng ta hãy chấp nhận lời mời gọi của ngài. Chúng ta hãy theo ánh sáng của Chúa Phục Sinh, thay đổi hướng đi nếu cần thiết. Đặc biệt là hôm nay, chúng ta hãy hướng về Đức Mẹ Maria, người mà Thiên Chúa đã ban vinh quang cả hồn lẫn xác, và người mà Người đã trao cho chúng ta làm Mẹ, người dẫn đường, người bạn đồng hành trên hành trình của chúng ta, và người bảo vệ trên con đường đến Thiên Đàng.