Theo hãng thông tấn nhà nước lớn nhất của Nga, Ngoại trưởng Vatican dự kiến sẽ thăm Mạc Tư Khoa vào cuối tháng này.

Thông tấn TASS của Nga đã đưa ra thông tin về chuyến thăm sắp tới của Đức Tổng Giám Mục Richard Gallagher tới Mạc Tư Khoa, người giữ chức Ngoại trưởng Tòa Thánh, hay nói chính xác hơn là Ngoại trưởng phụ trách Quan hệ với các Quốc gia và Tổ chức Quốc tế của Vatican.

Theo một nguồn tin từ Vatican được hãng thông tấn TASS dẫn lời, chuyến thăm của Đức Tổng Giám Mục Gallagher "dự kiến diễn ra vào ngày 20 tháng 8". TASS và nguồn tin dẫn lời không cung cấp thêm thông tin nào, và Vatican cũng chưa trả lời yêu cầu bình luận của Catholic Herald về vấn đề này. TASS là hãng thông tấn lớn nhất ở Nga, thuộc sở hữu và điều hành bởi nhà nước.

Nếu chuyến thăm của Đức Tổng Giám Mục Gallagher thực sự diễn ra, thì đó sẽ là chuyến thăm đầu tiên của Ngoại trưởng Vatican kể từ khi chiến tranh Nga-Ukraine bùng nổ vào tháng 2 năm 2022. Lần cuối cùng Đức Tổng Giám Mục Gallagher đến thăm Nga là vào tháng 11 năm 2021, mặc dù thỉnh thoảng ngài vẫn có các cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov kể từ đó. Ngày 4 tháng 4 năm ngoái, Đức Tổng Giám Mục Gallagher và Lavrov đã gọi điện để thảo luận về "bức tranh tổng thể của chính trị thế giới, đặc biệt chú trọng đến tình hình chiến tranh ở Ukraine và một số sáng kiến nhằm ngăn chặn các hành động quân sự."

Theo thông cáo báo chí của Tòa Thánh, hai bên cũng đã thảo luận về việc Vatican sẵn sàng "tiếp tục nỗ lực nhân đạo trong các vấn đề liên quan đến việc trao đổi tù nhân" cùng với "một số vấn đề liên quan đến đời sống tôn giáo và, đặc biệt, tình hình của Giáo Hội Công Giáo tại Liên bang Nga".

Thông tin chi tiết bổ sung được Bộ Ngoại giao Nga chia sẻ về cuộc điện đàm hồi tháng Tư hồi đó cho biết Lavrov và Đức Tổng Giám Mục Gallagher đã thảo luận về "giải quyết dứt điểm cuộc khủng hoảng Ukraine bằng cách loại bỏ tận gốc nguyên nhân", và cuộc trò chuyện này diễn ra theo yêu cầu của Vatican.

Đầu tháng 6 năm ngoái, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã có cuộc điện đàm với Putin, trong đó ngài đã đề nghị Putin "thực hiện một cử chỉ thúc đẩy hòa bình".

Đức Tổng Giám Mục Gallagher – và do đó cả Phủ Quốc vụ khanh Vatican – đã không đến thăm Nga kể từ khi chiến tranh bắt đầu vào năm 2022. Đức Hồng Y Pietro Parolin đã gặp gỡ ngắn gọn với Lavrov hai lần bên lề các cuộc họp của Liên Hiệp Quốc tại New York, nhưng bản thân ngài chưa từng đến Nga.

Nhưng trong thời gian đó, Hồng Y Matteo Zuppi đã thực hiện các chuyến thăm tới cả Ukraine và Nga thay mặt Đức Giáo Hoàng Phanxicô. Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã bổ nhiệm Đức Hồng Y Zuppi làm đặc phái viên hòa bình cá nhân của mình vào tháng 5 năm 2023, giao phó cho chủ tịch hội đồng giám mục Ý nhiệm vụ "khởi xướng con đường hòa bình" giữa hai quốc gia. Vai trò này đã đưa Đức Hồng Y Zuppi không chỉ đến Nga và Ukraine, mà còn đến Bắc Kinh và Washington DC khi Trung Quốc và Mỹ ngày càng can thiệp sâu vào cấu trúc của bất kỳ cuộc đàm phán hòa bình nào.

Việc Đức Giáo Hoàng Phanxicô bổ nhiệm Đức Hồng Y Zuppi vào vị trí này đã bị một số nhà phân tích kỳ cựu của Vatican đặt câu hỏi, bởi vì điều đó đã bỏ qua Phủ Quốc vụ khanh – cơ quan thích hợp cho nhiệm vụ như vậy – và những lời chỉ trích càng gia tăng khi những câu hỏi về hiệu quả của Đức Hồng Y Zuppi được đặt ra sau khi thành công ban đầu của ngài bắt đầu giảm sút.

Đức Tổng Giám Mục Gallagher không hề né tránh việc làm rõ lập trường của mình về Nga, một điều khó có thể bị bỏ qua trong bất kỳ cuộc thảo luận tiềm năng nào. Trong một cuộc phỏng vấn với tạp chí America vào tháng 2 năm 2025, Đức Tổng Giám Mục Gallagher lưu ý rằng "quyết định xâm lược hoàn toàn là của Nga".

Ngài nói rằng Tòa Thánh rất muốn bảo vệ "chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine", đồng thời lưu ý rằng Vatican không tuyên bố có quyền định nghĩa biên giới của Ukraine mà chỉ đơn giản là quyền của quốc gia này trong việc tự làm điều đó: "Những gì người Ukraine muốn đàm phán hoặc những gì họ sẵn sàng nhượng bộ là việc của họ, là công việc của họ, và chúng ta cần hỗ trợ họ."

Vị giám mục người Anh nói thêm rằng "nếu việc Ukraine giành lại lãnh thổ từ Nga không mấy khả thi", và "họ phải chấp nhận một thỏa hiệp nhỏ hơn, liệu đó có phải là một nền hòa bình công bằng không?". Ngài cho rằng những câu hỏi như vậy "cuối cùng sẽ phải được giải quyết trong các cuộc đàm phán".

Về mặt bên ngoài, Vatican đã đưa ra một thông điệp khá mâu thuẫn về vấn đề Nga và Ukraine kể từ tháng 2 năm 2022. Đức Giáo Hoàng Phanxicô nổi tiếng với chuyến thăm hiếm hoi tới đại sứ quán Nga tại Tòa Thánh một ngày sau khi chiến tranh bắt đầu, để "thể hiện sự quan ngại của ngài về cuộc chiến".

Nhưng ngài cũng vấp phải sự chỉ trích trong nhiều năm liên tiếp từ những người cho rằng Đức Giáo Hoàng quá khắt khe với Ukraine và quá im lặng về Nga. Cuộc phỏng vấn năm 2025 của Đức Tổng Giám Mục Gallagher với tạp chí America – một lần hiếm hoi ngài xuất hiện trên truyền thông – đã thể hiện lập trường kiên định hơn nhiều của Tòa Thánh đối với Nga.

Đức Giáo Hoàng Lêô đã gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy ba lần, và tổng thống đã mời Đức Giáo Hoàng Lêô đến thăm Ukraine.

Trước đây, Vatican từng được đề xuất như một địa điểm tiềm năng cho các cuộc đàm phán hòa bình, nhưng Nga đã bác bỏ đề nghị này.

Quan hệ ngoại giao đầy đủ giữa Nga và Tòa Thánh đã được thiết lập vào năm 2009, sau nhiều năm nỗ lực cải thiện mối quan hệ căng thẳng giữa hai bên.

Source:Catholic Herald