Bộ Giáo dân, Gia đình và Đời sống cùng Văn Phòng Tổng Thư Ký Thượng Hội đồng đã công bố Khung chủ đề, tài liệu chuẩn bị và hướng dẫn cho Cuộc gặp gỡ do Đức Thánh Cha Leo XIV triệu tập, sẽ được tổ chức tại Vatican từ ngày 7 đến 14 tháng 10 năm 2026 với các vị đứng đầu các Giáo Hội Công Giáo Đông phương và các vị Chủ tịch Các Hội đồng Giám mục.
Tài liệu này đã được gửi đến các vị đứng đầu các Giáo Hội Công Giáo Đông phương có quyền tự trị và các vị Chủ tịch Hội đồng Giám mục, và được công bố hôm nay. Khung chủ đề nhằm mục đích chuẩn bị và hỗ trợ công việc của Cuộc gặp gỡ mà Đức Thánh Cha Leo XIV sẽ tổ chức với họ tại Vatican từ ngày 7 đến 14 tháng 10 năm 2026.
Cuộc gặp gỡ này lần đầu tiên được Đức Thánh Cha công bố trong Thông điệp ngày 19 tháng 3 năm 2026, nhân kỷ niệm mười năm Tông huấn Amoris laetitia sau Thượng Hội đồng. Nhận thấy những thay đổi sâu sắc tiếp tục ảnh hưởng đến các gia đình, Đức Giáo Hoàng bày tỏ mong muốn “tiến hành, trong sự lắng nghe lẫn nhau, một cuộc phân định chung về các bước cần thực hiện để rao giảng Tin Mừng cho các gia đình ngày nay, dựa trên tinh thần Amoris laetitia và có tính đến những gì hiện đang được thực hiện trong các Giáo hội địa phương”.
Tại phiên bế mạc Công Nghị đặc biệt gần đây vào ngày 27 tháng 6, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã trở lại chủ đề về gia đình: “Nơi nào gia đình được nâng đỡ và đồng hành, nơi đó sẽ nảy nở trường học của các mối quan hệ, tình liên đới và hy vọng; nơi nào gia đình bị tổn thương hoặc bị cô lập, toàn xã hội sẽ phải gánh chịu hậu quả.” (Bản dịch của chúng tôi) Cũng trong dịp này, ngài thông báo rằng một số gia đình cũng sẽ tham gia Cuộc gặp gỡ, chia sẻ kinh nghiệm sống của họ: “Sự hiện diện của họ là thiết yếu. Đồng thời, tôi hy vọng rằng tất cả những người đến sẽ chuẩn bị bằng cách lắng nghe kỹ lưỡng và mang theo kinh nghiệm của các gia đình trong Giáo hội của chính họ” (Bản dịch của chúng tôi) (Bài phát biểu, ngày 27 tháng 6 năm 2026).
Tại Rome, các Giám mục từ khắp thế giới sẽ được mời tham gia thảo luận về các chủ đề được đề xuất trong khuôn khổ chủ đề và lắng nghe chăm chú lẫn nhau, để khi trở về các Giáo hội địa phương của mình, họ có thể cùng với các gia đình đổi mới cam kết mục vụ chung trong việc hỗ trợ gia đình, sự sống con người và ơn gọi hôn nhân.
Những ngày diễn ra Hội nghị nhằm mục đích tạo ra một không gian thực sự cho sự gặp gỡ, lắng nghe và phân định: đón nhận kinh nghiệm sống của các gia đình, chia sẻ những câu chuyện cụ thể về cuộc sống, suy tư về các sáng kiến mục vụ mà cộng đồng Giáo hội đang thực hiện để đồng hành cùng các gia đình, và tham gia đối thoại với các chuyên gia. Vì lý do này, các Hội đồng Giám mục và các Giáo Hội Công Giáo Đông phương được mời bắt đầu suy tư về các chủ đề được đề xuất trong những tháng trước Hội nghị, đặc biệt chú trọng đến việc lắng nghe các gia đình trong các Giáo hội địa phương của họ.
Do đó, đây là một hành trình mục vụ cao cả, đặt gia đình làm trung tâm, không chỉ với tư cách là người thụ hưởng sự chăm sóc mục vụ của Giáo hội, mà còn là những chủ thể tích cực trong sứ mệnh của Giáo hội, qua đó Tin Mừng được lên xương thịt trong các mối quan hệ, lựa chọn, đấu tranh và hy vọng hằng ngày.
Mặc dù Cuộc gặp gỡ này không phải là một Đại hội của Thượng Hội đồng Giám mục, nhưng nó sẽ được tiến hành theo thể thức Thượng Hội đồng bởi vì – như Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã chỉ ra khi kết thúc Công nghị – nó chia sẻ tinh thần của quá trình thực hiện của Thượng Hội đồng, được đánh dấu bằng sự lắng nghe, cầu nguyện và phân định.
Năm lĩnh vực chủ đề được đề xuất để suy tư, cả trong quá trình chuẩn bị và trong suốt Cuộc gặp gỡ:
1. Gia đình ngày nay: thực tại, vẻ đẹp và thách thức — Phân định dấu hiệu của thời đại qua kinh nghiệm của các gia đình và cam kết mục vụ của Giáo hội ngày nay
2. Giới trẻ và việc khám phá ơn gọi hôn nhân — Lắng nghe giới trẻ và đồng hành cùng họ trong việc khám phá giá trị của hôn nhân
3. Đời sống hôn nhân. Những năm đầu hôn nhân: thời điểm quyết định — Lắng nghe và đồng hành cùng các cặp vợ chồng trong những năm đầu đời sống hôn nhân và ở mọi giai đoạn của cuộc sống
4. Trong những khó khăn của cuộc sống: đồng hành và hỗ trợ — Cùng bước đi với các gia đình trong những tình huống phức tạp
5. Gia đình Kitô giáo là chủ thể của sứ mệnh Giáo hội — Ôm lấy tình yêu vợ chồng và gia đình như một động lực cho sứ mệnh
Nội dung 5 khung chủ đề
1. Gia đình ngày nay: thực tại, vẻ đẹp và thách thức
Phân định dấu hiệu của thời đại qua kinh nghiệm của các gia đình và cam kết mục vụ của Giáo hội ngày nay
Điểm khởi đầu của hội nghị là cái nhìn vào thực tại được soi sáng bởi Tin Mừng và bắt nguồn từ Chúa Kitô: “Thời đại của chúng ta được đánh dấu bằng những thay đổi nhanh chóng, khiến cho việc dành sự quan tâm mục vụ đặc biệt cho các gia đình, hơn mười năm trước, trở nên cần thiết, bởi vì Chúa giao phó cho họ nhiệm vụ tham gia vào sứ mệnh rao giảng và làm chứng cho Tin Mừng của Giáo hội.” Theo con đường được vạch ra bởi Amoris laetitia, điều thiết yếu là phải trân trọng “những dấu hiệu của tình yêu thương phản ánh tình yêu của chính Thiên Chúa”, đồng hành cùng mọi người “kiên nhẫn và kín đáo” (AL 294). Điều này đòi hỏi sự lắng nghe chăm chú cuộc sống cụ thể của các gia đình và kinh nghiệm của những người đồng hành cùng họ, cùng nhau nhận ra cả vẻ đẹp của tình yêu khi nó thể hiện trong cuộc sống hằng ngày và những mong manh thường ảnh hưởng đến nó, bao gồm việc làm và nhà ở bấp bênh, bệnh tật, những thách thức trong việc nuôi dạy con cái, sự cô đơn về mặt cảm xúc, và việc chăm sóc các thành viên gia đình khuyết tật, người già, hoặc những người không tự lập được.
Những dấu hiệu hy vọng nào, những thách thức và vấn đề quan trọng nào nổi lên ngày nay từ đời sống gia đình trong các bối cảnh văn hóa và xã hội khác nhau? Những biến đổi của thời đại chúng ta ảnh hưởng như thế nào đến kinh nghiệm về tình yêu giữa nam và nữ, việc sinh sản, chăm sóc, truyền bá đức tin và sứ mệnh của Giáo hội? Những kinh nghiệm mục vụ nào giúp nhận ra hành động của Chúa trong đời sống cụ thể của các gia đình và nuôi dưỡng các nguồn lực nhân bản và thiêng liêng của họ một cách hiệu quả nhất? Chúng ta học được gì từ việc lắng nghe các gia đình và từ kinh nghiệm của các Giáo hội địa phương? Làm thế nào sự đối thoại giữa kinh nghiệm sống, sự phân định của Giáo hội, nghiên cứu thần học và khoa học nhân văn có thể giúp chúng ta hiểu sâu sắc hơn về thực tế của các gia đình và đồng hành cùng họ một cách hiệu quả hơn?
2. Giới trẻ và việc khám phá ơn gọi hôn nhân
Lắng nghe giới trẻ và đồng hành cùng họ trong việc khám phá giá trị của hôn nhân
Ở nhiều nơi trên thế giới, giới trẻ sống trong bối cảnh trong đó niềm tin vào khả năng xây dựng một dự án hôn nhân và gia đình ổn định đã suy yếu do các yếu tố kinh tế, xã hội và văn hóa. Giới trẻ đang tìm kiếm ý nghĩa, tìm kiếm những chứng nhân – những cặp vợ chồng chung thủy và đáng tin cậy – và những người có khả năng lắng nghe họ và giúp họ khám phá vẻ đẹp và lời hứa của hôn nhân Kitô giáo: “Vì lý do này, cam kết của Giáo hội […] phải được đổi mới và đào sâu, để […] giới trẻ có thể cảm thấy được thu hút, trong Giáo hội, đến vẻ đẹp của ơn gọi hôn nhân.”
Ngôn ngữ, kinh nghiệm và con đường giáo dục và tâm linh nào giúp trẻ em, thanh thiếu niên và giới trẻ ngày nay nhận ra giá trị của hôn nhân? Các cặp vợ chồng và gia đình có thể làm chứng như thế nào? Họ có thể đóng góp như thế nào trong việc đồng hành cùng giới trẻ trong việc họ lớn lên về xúc cảm, tương quan và tính dục? Những bước chăm sóc mục vụ và hoán cải nào có thể giúp Giáo hội đồng hành cùng các cặp đôi này trong việc phân định hành trình tình cảm và gia đình của họ, khi họ trưởng thành trong lựa chọn hôn nhân và cởi mở đón nhận con cái?
3. Đời sống hôn nhân. Những năm đầu hôn nhân: một thời điểm quyết định
Lắng nghe và đồng hành cùng các cặp vợ chồng trong những năm đầu đời sống hôn nhân và ở mọi giai đoạn của cuộc sống
Kinh nghiệm của các cặp vợ chồng trong những năm đầu đời sống hôn nhân cần được đặc biệt quan tâm. Đây là giai đoạn đặc biệt quan trọng để củng cố mối dây hôn nhân và cùng nhau đối diện với những thay đổi đi kèm với sự khởi đầu của đời sống gia đình, chẳng hạn như sự ra đời của con cái và thách thức cân bằng giữa gia đình và công việc, đồng thời khám phá những ý nghĩa mới mẻ của tình yêu vợ chồng và gia đình. Đó là thời điểm mà vợ chồng học cách liên tục xem xét lại kinh nghiệm của mình dưới ánh sáng Tin Mừng, đặt nền tảng tình yêu của họ trong Chúa Kitô và trưởng thành trong sự tự do và trách nhiệm lẫn nhau. Thật vậy, chính trong những năm đầu này, nhiều nguồn lực nhân bản và thiêng liêng được vun đắp, giúp vợ chồng vượt qua các giai đoạn khác nhau của đời sống gia đình. “Vì lý do này, cam kết của Giáo hội […] cần được đổi mới và đào sâu, để những người mà Chúa kêu gọi đến với đời sống hôn nhân và gia đình có thể, trong Chúa Kitô, sống trọn vẹn tình yêu vợ chồng của mình”, đồng thời tìm cách vun đắp các mối quan hệ gần gũi giữa các gia đình, những trải nghiệm hỗ trợ lẫn nhau và các hình thức cụ thể của việc cùng chịu trách nhiệm trong đời sống cộng đồng Giáo hội.
Những hình thức đồng hành nào hiệu quả nhất trong việc hỗ trợ các cặp vợ chồng, đặc biệt là trong những năm đầu đời sống hôn nhân? Làm thế nào để vun đắp các mối quan hệ gần gũi giữa các gia đình, những trải nghiệm hỗ trợ lẫn nhau và các hình thức cụ thể của việc cùng chịu trách nhiệm trong cộng đồng Giáo hội? Làm thế nào để giúp các cặp vợ chồng nhận ra và phát triển các nguồn lực về quan hệ, tâm linh, sinh sản và làm cha mẹ của họ? Những kinh nghiệm nào chứng minh tính hiệu quả của các mạng lưới gia đình có khả năng hỗ trợ lẫn nhau và, đến lượt mình, trở thành nguồn đồng hành và làm chứng cho người khác?
4. Trong những khó khăn của cuộc sống: đồng hành và hỗ trợ
Đồng hành cùng các gia đình trong những hoàn cảnh phức tạp
Đặc biệt chú trọng đến các cặp vợ chồng và gia đình, ở mọi giai đoạn của đời sống hôn nhân, đều gặp phải những khó khăn về mối quan hệ, xã hội hoặc tâm linh, những hoàn cảnh mà Tin Mừng được kêu gọi đến gần hơn bao giờ hết: “Chúng ta phải học cách khơi gợi vẻ đẹp của ơn gọi hôn nhân chính trong sự nhận thức về sự yếu đuối, để khơi dậy lại ‘niềm tin vào ân sủng của Chúa’ (AL 36) và khát vọng thánh thiện của người Kitô hữu. Chúng ta cũng phải hỗ trợ các gia đình, đặc biệt là những gia đình đang chịu đựng nhiều hình thức nghèo đói và bạo lực hiện diện trong xã hội đương thời.” Thất bại, sự yếu đuối, khoảng cách giữa lý tưởng và thực tế, và sự phức tạp của các hoàn cảnh sống cũng trở thành những nơi mà công việc của ân sủng Chúa có thể được nhận ra và nơi mà mọi người có thể được đồng hành với sự tôn trọng, kiên nhẫn và hy vọng.
Những bước nào đã được thực hiện để hỗ trợ những người đang sống trong hoàn cảnh yếu đuối hoặc khó khăn? Những hình thức kháng cự nào vẫn tiếp tục xuất hiện? Làm thế nào để xây dựng các cộng đồng Kitô giáo, nơi những người đã trải qua đau khổ, bị bỏ rơi, ly thân và ly hôn thực sự cảm thấy được lắng nghe, được tham gia và cùng chịu trách nhiệm? Những kinh nghiệm cụ thể nào ngày nay đã cho thấy bộ mặt của một Giáo hội ngày càng có khả năng gần gũi, phân định, đồng hành và trân trọng, giúp các cá nhân và gia đình lấy lại niềm tin, nhận ra mình là một phần của cộng đồng và trải nghiệm lòng thương xót của Chúa?
5. Gia đình Kitô giáo là chủ thể của sứ mệnh Giáo hội
Đưa tình yêu vợ chồng và gia đình làm động lực cho sứ mệnh
Theo lời của Thánh Phaolô VI, “các cặp vợ chồng, bằng sự lãnh đạo mà họ cung ưng […] trở thành tông đồ cho các cặp vợ chồng khác” (Humanae vitae, 26). Họ làm chứng cho sự kiện này là: tình yêu không phải là một thực tại tĩnh tại mà là một hành trình năng động của sự hiến dâng liên tục: “Chúng ta không được tạo ra cho một cuộc sống mà mọi thứ đều được coi là hiển nhiên và tĩnh tại, mà cho một sự hiện hữu liên tục được đổi mới thông qua sự hiến dâng bản thân trong tình yêu.” Vợ chồng hiểu rõ rằng người ta không bao giờ ngừng học ngôn ngữ của tình yêu, ngày qua ngày. Trong các cộng đồng Kitô giáo, các cặp vợ chồng có một cách riêng để đáp lại ơn gọi chung là yêu thương. Trong một thế giới thay đổi nhanh chóng, sự đóng góp của gia đình vào sứ mệnh của Giáo hội càng cần thiết hơn bao giờ hết trong việc vun đắp một “sự học hỏi về tình yêu bền vững”, với những lợi ích mà điều này mang lại cho đời sống cá nhân, Giáo hội và xã hội. Bất chấp những thách thức do nhịp sống hiện đại đặt ra, gia đình vẫn là môi trường chính yếu để truyền lại đức tin cho các thế hệ mới (xem AL 287). Sứ mệnh của họ được thể hiện bằng nhiều cách: trong việc làm chứng hằng ngày về Tin Mừng, trong việc đồng hành cùng các gia đình khác, trong việc tham gia vào đời sống của các cộng đồng Kitô giáo và trong những đóng góp mà họ mang lại cho xã hội thông qua những trải nghiệm về tình yêu thương, sự chăm sóc và tình liên đới.
Làm thế nào để kinh nghiệm của các cặp vợ chồng và gia đình được trân trọng như một nơi để phát triển về con người, tâm linh, giáo hội và xã hội? Làm thế nào để nuôi dưỡng một hành trình mà trong đó mối quan hệ của cặp vợ chồng trở thành một trải nghiệm sống động về sự phát triển trong đức tin và trong đời sống xã hội? Làm thế nào để sự đóng góp của gia đình vào sứ mệnh truyền giáo của Giáo hội và vào sự hoán cải mục vụ của các cộng đồng Kitô giáo được công nhận và hỗ trợ?
_________________________________________________
[*] Amoris laetitia là văn kiện của Giáo hoàng được Đức Giáo Hoàng Phanxicô ban hành ngày 19 tháng 3 năm 2016. Đây là kết quả của quá trình phân định Thượng Hội đồng kéo dài ba năm, tập trung vào Thượng hội đồng Giám mục bất thường lần thứ III (5-19 tháng 10 năm 2014) và Thượng hội đồng Giám mục thường kỳ lần thứ XIV (4-25 tháng 10 năm 2015).