1. Giám đốc tình báo Serbia khẳng định Ukraine không liên quan đến âm mưu chế tạo chất nổ.
Các tướng lĩnh quân đội cao cấp của Serbia tuyên bố Ukraine không đứng sau vụ việc liên quan đến chất nổ gần đường ống dẫn khí đốt với Hung Gia Lợi, nhằm phản bác lại Thủ tướng Hung Gia Lợi Viktor Orbán, người đã ám chỉ mạnh mẽ rằng Kyiv có liên quan.
Tổng thống Serbia Aleksandar Vučić, một đồng minh thân cận của Orbán, hôm Chúa Nhật cho biết các nhà chức trách đã tìm thấy “một quả bom có sức công phá khủng khiếp” gần một đường ống dẫn khí đốt vận chuyển khí đốt của Nga từ nước này sang nước láng giềng Hung Gia Lợi, một tuần trước cuộc tổng tuyển cử của Hung Gia Lợi vào ngày 12 tháng 4.
Hôm Chúa Nhật, sau khi triệu tập cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng Quốc phòng Quốc gia, ông Orbán cho biết chính quyền Serbia đã phát hiện một “chiến dịch phá hoại” ở Vojvodina, Serbia và dường như liên kết nó với Ukraine, quốc gia mà ông nói đã “làm việc trong nhiều năm để cắt đứt nguồn cung năng lượng của Nga cho Âu Châu” và gây ra “mối đe dọa trực tiếp đối với Hung Gia Lợi”, mặc dù ông không chính thức cáo buộc Kyiv.
Tuy nhiên, Đuro Jovanić, giám đốc Cơ quan An ninh Quân sự, gọi tắt là VBA thuộc Belgrade, cho biết tối Chúa Nhật rằng “không đúng sự thật khi nói rằng người Ukraine đã cố gắng tổ chức” âm mưu này, vốn liên quan đến “chất nổ được đóng gói đặc biệt, niêm phong kín, có kíp nổ”.
Ông nói: “Việc nhà sản xuất chất nổ không có nghĩa là họ cũng là người ra lệnh hoặc thực hiện vụ nổ. Các dấu hiệu trên chất nổ cho thấy nó được sản xuất tại Mỹ”.
Những cáo buộc phá hoại của ông Orbán cũng vấp phải sự hoài nghi từ đối thủ chính của ông trong cuộc bỏ phiếu hôm Chúa Nhật, Péter Magyar, người đang tìm cách lật đổ thủ tướng thân Nga.
Magyar cho rằng ông Orbán, người đã lấy an ninh năng lượng của Hung Gia Lợi và mâu thuẫn gay gắt giữa Budapest và Kyiv làm trọng tâm trong chiến dịch tranh cử của mình, có khả năng đang tiến hành một chiến dịch giả mạo với sự “giúp đỡ của các thế lực Serbia và Nga, do sự sụp đổ trong sự ủng hộ của người dân dành cho đảng Fidesz của ông”.
“Nếu Viktor Orbán và bộ máy tuyên truyền của ông ta lợi dụng sự khiêu khích này cho mục đích tranh cử, thì đó sẽ là lời thừa nhận công khai rằng đây là một chiến dịch giả mạo đã được lên kế hoạch từ trước”, Magyar nói thêm.
Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Ukraine đã “kiên quyết” phủ nhận mọi trách nhiệm và chỉ trích những nỗ lực “gán ghép sai sự thật về Ukraine”, đồng thời cho rằng âm mưu bị cáo buộc “rất có thể là một chiến dịch giả mạo của Nga” trước thềm cuộc bầu cử.
Theo kết quả cuộc thăm dò dư luận của POLITICO, ông Orbán và đảng Fidesz của ông đang bị đảng Tisza đối lập của Hung Gia Lợi vượt qua khá xa trong cuộc bầu cử Chúa Nhật tới.
Trong một cố gắng để cứu Viktor Orbán, Phó tổng thống Mỹ James David Vance tới Budapest hôm Thứ Ba, 07 Tháng Tư, để vận động tranh cử cho Orbán.
[Politico: Serbian intelligence chief says Ukraine not involved in explosives plot]
2. Giám đốc CIA cho biết người Iran “xấu hổ và cuối cùng là nhục nhã” trước sự thành công của chiến dịch giải cứu.
Trong cuộc họp báo tại Tòa Bạch Ốc chiều Thứ Hai, 06 Tháng Tư, theo giờ Miền Đông Hoa Kỳ, Giám đốc CIA John Ratcliffe đã mô tả chi tiết vai trò của cơ quan này trong nhiệm vụ giải cứu sĩ quan hệ thống vũ khí bị bắn rơi, gọi đó là một “nhiệm vụ không thể thất bại”.
CIA đã huy động nguồn nhân lực và công nghệ để đối phó với một “thử thách khó khăn hơn nhiều so với việc tìm kiếm một hạt cát duy nhất giữa sa mạc”.
Ratcliffe cho biết CIA đã phát động một “chiến dịch đánh lừa” nhằm gây nhầm lẫn cho người Iran đang tìm kiếm phi công này, và sáng thứ Bảy, họ đã tìm thấy và xác nhận rằng sĩ quan hệ thống vũ khí vẫn còn sống và đang ẩn náu trong một khe núi.
Giám đốc CIA cho biết người phi công này “vẫn vô hình đối với kẻ thù, nhưng không phải đối với CIA.”
Ratcliffe cho biết sau khi sĩ quan hệ thống vũ khí được giải cứu vào tối thứ Bảy, thông tin tình báo cho thấy phía Iran đã “bị bẽ mặt và cuối cùng là bị sỉ nhục bởi sự thành công của chiến dịch giải cứu táo bạo này”.
Trong suốt hai ngày tìm kiếm người điều khiển hệ thống vũ khí bị mắc kẹt, Mỹ đã thu thập được thông tin tình báo cho biết Iran đang truy lùng người này bằng chó nghiệp vụ, các nguồn tin thân cận với chiến dịch giải cứu nói với CBS News.
Người Iran đã cho chó nghiệp vụ đánh hơi các ghế phóng của chiếc máy bay chiến đấu F-15E bị bắn rơi nằm trên mặt đất. Điều này đã khiến nhóm của Tổng thống Trump lo ngại, các nguồn tin cho biết. Nhưng hóa ra những con chó này không mấy hiệu quả trong việc theo dõi, họ nói thêm.
Theo các nguồn tin, chiếc máy bay 5-15E Strike Eagle bị bắn rơi đang thực hiện một nhiệm vụ thường lệ, ra vào lãnh thổ Iran, khi bị bắn hạ. Nó không thực hiện nhiệm vụ bí mật hay được cử đi khai thác uranium.
[CBSNews: CIA chief says Iranians “embarrassed and ultimately humiliated” by success of rescue mission]
3. Bài đăng đầy những tiếng chửi thề về Iran gây báo động về sức khỏe tâm thần của Tổng thống Trump
Tổng thống Trump đã hứng chịu làn sóng phản đối dữ dội vào Chúa Nhật Phục sinh sau khi đăng tải một tối hậu thư đầy những lời lẽ thô tục gửi tới Iran, đe dọa tấn công các nhà máy điện và cầu cống của nước này nếu Tehran không mở lại eo biển Hormuz, một điểm nghẽn hàng hải quan trọng đối với vận chuyển năng lượng toàn cầu, trong bối cảnh chiến tranh đang diễn ra.
Bài đăng nhanh chóng trở thành tâm điểm phản ứng chính trị ở Washington, với nhiều ý kiến chỉ trích cảnh báo rằng ngôn từ trong bài có thể làm leo thang xung đột và làm dấy lên những lo ngại mới về việc liệu Mỹ có đang phát tín hiệu tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự hay không.
“Thứ Ba sẽ là Ngày Các Nhà máy Điện và Ngày Các Cây Cầu, tất cả gộp lại trong một ngày, ở Iran. Sẽ không có gì sánh bằng!!! Mở eo biển ra đi, lũ khốn điên rồ, nếu không các ngươi sẽ sống trong địa ngục - CỨ CHỜ XEM! Cảm ơn Allah,” Tổng thống Trump viết. Đây là thông điệp của Tổng thống Trump sau khi chúng tôi đã cắt bớt những tiếng chửi thề không thể lặp lại ở đây được.
Bài đăng và những phản ứng trái chiều sau đó đã phần nào làm lu mờ sự kiện giải cứu một phi công Mỹ mất tích ở Iran hôm thứ Bảy được ca ngợi rộng rãi, cũng như phản ứng trước đó vào Chúa Nhật, vốn nhận được lời khen ngợi từ cả hai phía trong Quốc hội.
Tòa Bạch Ốc chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận.
Trong số các nhà lập pháp đảng Cộng hòa đồng minh với tổng thống, hầu như không có bình luận trực tiếp nào về bài đăng đó. Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham của Nam Carolina, người ủng hộ cuộc chiến với Iran, đã viết về Tổng thống Trump hôm Chúa Nhật trên X: “Ông ấy rất nghiêm chỉnh khi đưa ra tối hậu thư cho Iran về việc mở eo biển Hormuz hoặc đối mặt với phản ứng quân sự quy mô lớn nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu.”
Nhà hoạt động chính trị cực hữu Laura Loomer, người từng có những phát ngôn chống Hồi giáo, đã viết: “Đây là điều tôi đã bỏ phiếu. Ném bom những kẻ thánh chiến trở lại thời kỳ đồ đá, nơi mà tư duy của chúng tồn tại vĩnh viễn. Tổng thống Trump nói rằng ông ta sẽ ném bom cơ sở hạ tầng của chúng ở Iran, và sau đó ông ta nói 'Cảm ơn Allah'. Vào lễ Phục Sinh. Thật đáng kinh ngạc. Quá đáng kinh ngạc. Ném bom chiến lược sẽ giành chiến thắng trong chiến tranh.”
Phản ứng dữ dội trước bài đăng của Tổng thống Trump diễn ra nhanh chóng trên X. Lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện Chuck Schumer, một đảng viên Dân chủ đến từ New York, mô tả bài đăng là tổng thống “nói năng lảm nhảm như một kẻ điên mất trí trên mạng xã hội “ trong khi người Mỹ “đi nhà thờ và ăn mừng cùng bạn bè và gia đình”. Schumer cảnh báo Tổng thống Trump đang “đe dọa phạm tội ác chiến tranh và làm mất lòng các đồng minh”.
Thượng Nghị Sĩ Bernie Sanders, phe độc lập đến từ Vermont, cũng lên án thông điệp này, gọi đó là “những lời nói lảm nhảm của một cá nhân nguy hiểm và mất cân bằng về tâm thần” và kêu gọi Quốc hội hành động để chấm dứt chiến tranh.
Mary Trump, cháu gái ruột của Tổng thống Trump nhưng đã xa cách ông, viết: “Vấn đề không phải là việc Donald gửi bức thư này tệ đến mức nào; mà là không ai cảm thấy họ có thể ngăn cản ông ấy, hoặc tệ hơn, không ai nghĩ rằng họ nên làm vậy.”
Thượng Nghị Sĩ Tim Kaine, một đảng viên Dân chủ đến từ Virginia, đã đáp lại một cách ngắn gọn: “Đe dọa phạm tội ác chiến tranh. Mất kiểm soát, thiếu hiểu biết và đáng xấu hổ.”
Thượng Nghị Sĩ Patty Murray, một đảng viên Dân chủ đến từ bang Washington, đã viết: “Đây là một người đàn ông có vấn đề về sức khỏe tâm thần nghiêm trọng, đang lạm dụng quyền lực một cách nguy hiểm, đe dọa sẽ gây ra tội ác chiến tranh. Đây không phải là cách mà Tổng thống Hoa Kỳ nên nói về việc đưa binh lính của chúng ta vào chỗ nguy hiểm. Đảng Cộng hòa nên cùng với đảng Dân chủ chấm dứt cuộc chiến này ngay lập tức.”
'Một mối đe dọa an ninh quốc gia đối với đất nước chúng ta'
Một số nhà lập pháp đã phản hồi bằng cách viện dẫn Tu chính án thứ 25, cho phép Nội các bãi nhiệm tổng thống và thay thế ông bằng phó tổng thống, trong một số điều kiện nhất định.
Thượng Nghị Sĩ Chris Murphy, một đảng viên Dân chủ đến từ Connecticut, nói: “Nếu tôi ở trong Nội các của Tổng thống Trump, tôi sẽ dành lễ Phục Sinh để gọi điện cho các luật sư chuyên về hiến pháp để bàn về Tu chính án thứ 25. Điều này hoàn toàn, tuyệt đối mất kiểm soát. Ông ta đã giết hàng ngàn người rồi. Ông ta sẽ còn giết thêm hàng ngàn người nữa.”
Dân biểu Yassamin Ansari, một đảng viên Dân chủ đến từ Arizona, cũng đăng tải bài viết tương tự: “Tu chính án thứ 25 tồn tại vì một lý do. Tổng thống Hoa Kỳ là một kẻ điên loạn, và là mối đe dọa an ninh quốc gia đối với đất nước chúng ta và phần còn lại của thế giới.”
Marjorie Taylor Greene, một người từng là đồng minh trung thành nay trở thành người chỉ trích Tổng thống Trump, cho rằng tất cả những người trong chính quyền Tổng thống Trump tự nhận mình là Kitô hữu cần phải “cầu xin sự tha thứ từ Chúa” và can thiệp vào “sự điên rồ” của tổng thống.
Trong một bài đăng dài trên X, cựu nữ Dân biểu đảng Cộng hòa viết: “Tôi biết tất cả các bạn và ông ta, và ông ta đã phát điên, và tất cả các bạn đều đồng lõa. Tôi không bênh vực Iran nhưng hãy thành thật về tất cả những điều này.”
Bà nhấn mạnh rằng: “Eo biển bị đóng cửa vì Mỹ và Israel đã phát động cuộc chiến vô cớ chống lại Iran dựa trên những lời dối trá hạt nhân mà họ đã lặp đi lặp lại trong nhiều thập niên, rằng Iran có thể phát triển vũ khí hạt nhân bất cứ lúc nào.”
“Các bạn biết ai có vũ khí hạt nhân không? Israel. Họ hoàn toàn có khả năng tự vệ mà không cần Mỹ phải tham gia vào các cuộc chiến tranh của họ, giết hại người dân vô tội và trẻ em, rồi phải trả giá cho điều đó. Việc Tổng thống Trump đe dọa ném bom các nhà máy điện và cầu cống làm tổn hại đến người dân Iran, chính những người mà Tổng thống Trump tuyên bố đang giải phóng.”
Sau nhiều năm trung thành, bà Greene đã đoạn tuyệt với Tổng thống Trump vào năm ngoái khi bà chỉ trích các cuộc tấn công của ông vào Iran hồi tháng 6 năm ngoái là đi ngược lại lời hứa tranh cử của ông về việc đặt “nước Mỹ lên hàng đầu” và tránh các cuộc chiến tranh nước ngoài tốn kém.
“Đây KHÔNG phải là những gì chúng tôi đã hứa với người dân Mỹ khi họ bỏ phiếu áp đảo vào năm 2024, tôi biết điều đó, tôi đã ở đó nhiều hơn hầu hết mọi người,” Greene viết hôm Chúa Nhật. “Đây không phải là làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại, đây là điều tội lỗi.”
Về mặt chính trị, phản ứng dữ dội này báo hiệu rằng các cuộc tranh luận về tính hợp pháp, tính tương xứng và sự giám sát của Quốc hội đối với cuộc chiến có khả năng sẽ trở nên gay gắt hơn—đặc biệt khi các nhà lập pháp chỉ ra những tác động nhân đạo tiềm tàng và nguy cơ mở rộng xung đột.
[Newsweek: Trump’s Vulgar Iran Post Raises Alarm: ‘A Deeply Unwell Man’]
4. Iran cho rằng những lời đe dọa của Mỹ là “tội ác chiến tranh” và cảnh báo các nước không nên viện trợ cho Washington.
Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Iran, Esmail Baghaei, đã lên án các mối đe dọa của Mỹ nhằm vào cơ sở hạ tầng của Iran là “tội ác chiến tranh”, đồng thời cảnh báo rằng bất kỳ quốc gia nào hỗ trợ Washington sẽ phải chịu trách nhiệm pháp lý.
Ông nói: “Về những lời đe dọa chống lại chúng tôi, không còn nghi ngờ gì nữa, chính hành động đưa ra những lời đe dọa đó là một tội ác chiến tranh”, đồng thời chỉ ra việc Mỹ tuyên bố sẽ tấn công “cơ sở hạ tầng năng lượng và công nghiệp” trong khi lại “bật đèn xanh cho Israel tấn công các mục tiêu dân sự”.
Chúng là những ví dụ về tội ác chiến tranh theo “cả luật nhân đạo quốc tế và Quy chế của Tòa án Hình sự Quốc tế”.
Phát ngôn nhân cho biết thêm, hoạt động ngoại giao của Iran sẽ tiếp tục song song với quốc phòng.
“Trong khi những người bảo vệ đất nước của chúng ta đang dũng cảm hy sinh mạng sống, bộ máy ngoại giao cũng đang làm tròn nhiệm vụ của mình. Cơ sở và tiêu chuẩn của chúng ta là lợi ích quốc gia, an ninh quốc gia và những yêu cầu chính đáng của người dân Iran”, Baghaei nói thêm.
“Tất cả các quốc gia cần biết rằng bất kỳ sự hợp tác và cộng tác nào với Hoa Kỳ trong việc phạm tội đều phải chịu trách nhiệm và bị coi là tội ác chiến tranh và tội ác chống lại loài người.”
Tehran cho rằng kế hoạch 15 điểm của Mỹ là “vô cùng tham vọng và phi logic”.
Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Iran cho biết Tehran đã hoàn tất các yêu cầu của mình trong bối cảnh các đề xuất gần đây nhằm chấm dứt chiến tranh – nhưng sẽ chỉ tiết lộ chúng khi thời điểm thích hợp.
Phát ngôn nhân Esmail Baghaei nhấn mạnh rằng Iran sẽ không khuất phục trước áp lực, hãng thông tấn IRNA đưa tin.
“Cách đây vài ngày, họ đã đưa ra các đề xuất thông qua các trung gian, và kế hoạch 15 điểm của Mỹ đã được phản ánh thông qua Pakistan và một số quốc gia thân thiện khác”, ông nói.
Ông nói thêm rằng “những đề xuất như vậy vừa vô cùng tham vọng, vừa bất thường, lại vừa phi logic.”
Ông Baghaei nhấn mạnh rằng Iran có khuôn khổ riêng của mình. “Dựa trên lợi ích và những cân nhắc riêng của chúng tôi, chúng tôi đã hệ thống hóa các yêu cầu mà chúng tôi đã và đang đưa ra”, ông Baghaei nói thêm.
Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao bác bỏ ý kiến cho rằng việc tham gia hòa giải là dấu hiệu của sự yếu kém.
“Việc Cộng hòa Hồi giáo Iran nhanh chóng và dũng cảm trình bày quan điểm của mình để đáp trả một kế hoạch không nên được coi là dấu hiệu đầu hàng kẻ thù.”
“Ngay từ khi vấn đề này được nêu ra, chúng tôi đã chuẩn bị sẵn các câu trả lời. Khi cần thiết, chúng tôi sẽ thông báo rõ ràng cho quý vị.”
[Al Jazeera English: Iran says US threats a ‘war crime’, warns countries not to aid Washington]
5. Hegseth nhắn nhủ Iran: “Hãy lựa chọn khôn ngoan”.
Trong cuộc họp báo tại Tòa Bạch Ốc chiều Thứ Hai, 06 Tháng Tư, theo giờ Miền Đông Hoa Kỳ, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth cho biết Ngũ Giác Đài đã lên kế hoạch ít nhất bốn phương án giải cứu người điều khiển hệ thống vũ khí, bao gồm cả các kịch bản sử dụng máy bay trực thăng và máy bay cánh cố định.
Hegseth đã chọn phương án máy bay cánh cố định, với hai chiếc MC-130, vì Mỹ có thông tin tình báo cho rằng phía Iran nghĩ rằng họ sẽ đến bằng trực thăng.
Thời tiết cũng là một yếu tố. Trần mây thấp khiến việc hạ cánh bằng trực thăng gặp khó khăn.
Họ đã tranh luận giữa hai khu vực hạ cánh và cuối cùng chọn một đường băng nông nghiệp cách vị trí của thành viên phi hành đoàn 10 dặm.
Kế hoạch là hạ cánh máy bay cánh cố định xuống đường băng nông nghiệp, bảo đảm an toàn đường băng và dỡ trực thăng khỏi thùng xe MC-130. Họ sẽ lắp ráp trực thăng ngay trên đường băng. Quá trình này sẽ mất khoảng 15 phút.
Sau khi tập hợp xong, các nhân viên vận hành sẽ lên trực thăng Little Bird MH-6, bay một chuyến 7 phút đến sườn núi nơi sĩ quan phụ trách hệ thống vũ khí đang ở, đưa ông ta lên máy bay và bay trở lại thêm 7 phút nữa.
Họ sẽ hạ cánh, tháo dỡ các máy bay trực thăng, chất chúng lên hai chiếc MC-130 rồi bay đi.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã ca ngợi hành động của quân đội Mỹ, nói rằng bất chấp hỏa lực từ phía Iran và “điều kiện khắc nghiệt”, không có thương vong nào trong nhiệm vụ giải cứu sĩ quan hệ thống vũ khí.
Ông ấy nói rằng khi người phi công kích hoạt được thiết bị phát tín hiệu khẩn cấp, thông điệp của anh ta là “Chúa thật tốt lành”.
Hegseth cho biết nhiệm vụ đầu tiên giải cứu phi công chiếc F-15E là “táo bạo” và được phê duyệt nhanh chóng vào giữa đêm.
“Kể từ lúc các phi công của chúng tôi gặp nạn, nhiệm vụ của chúng tôi vẫn không hề gián đoạn,” ông nói. “Cuộc gọi không bao giờ bị ngắt. Cuộc họp không bao giờ dừng lại. Việc lập kế hoạch không bao giờ ngừng.”
Ông Hegseth cho biết các cuộc tấn công nhằm vào Iran vẫn đang tiếp diễn, với ngày thứ Hai chứng kiến khối lượng tấn công lớn nhất kể từ khi chiến dịch bắt đầu.
“Và khi đó Iran có một sự lựa chọn,” ông nói. “Hãy lựa chọn một cách khôn ngoan, bởi vì vị tổng thống này không phải là người dễ bị bắt nạt.”
Tuần trước, Mỹ đã điều động một lực lượng bí mật và chiến đấu khổng lồ để giải cứu một người điều khiển hệ thống vũ khí phải nhảy dù khỏi máy bay F-15E ở tây nam Iran, cuối cùng đã huy động hơn 150 máy bay để tìm kiếm vị đại tá Không quân này, và nỗ lực tìm kiếm kéo dài từ vài giờ đến vài ngày, các nguồn tin thân cận với tình hình cho biết với đài CBS News.
Hơn 200 quả đạn dược đã được sử dụng trong chiến dịch này. Khoảng 20 máy bay đã được điều động để giải cứu phi hành đoàn hai người của chiếc F-15E Strike Eagle, một chiếc máy bay mang số hiệu Dude 44, sau khi nó bị trúng hỏa tiễn đất đối không ngay trước 10 giờ tối thứ Năm theo giờ miền Đông.
Trong những giờ ngay sau khi chiếc F-15 bị bắn rơi, chiến dịch này còn bao gồm 12 máy bay chiến đấu của Mỹ, 5 máy bay cấp cứu và 4 máy bay khác thực hiện nhiệm vụ gây nhiễu thông tin liên lạc của địch và tiến hành các hoạt động tình báo và trinh sát. Một số đội trong khu vực – bao gồm lực lượng SEAL của Hải quân, Lực lượng Đặc nhiệm Không quân, Lực lượng Đặc nhiệm Hàng không Lục quân, đội tìm kiếm cứu nạn và đội y tế chiến đấu – đã tham gia.
Phi công, mang mật danh Dude 44A, đã được giải cứu vào thứ Sáu. Đến thứ Bảy, Ngũ Giác Đài đã điều động hơn 150 máy bay tham gia nỗ lực giải cứu sĩ quan hệ thống vũ khí, Dude 44B, bao gồm 64 máy bay chiến đấu, 4 máy bay ném bom, 48 máy bay tiếp nhiên liệu, 13 máy bay cấp cứu và 26 máy bay trinh sát và gây nhiễu, các nguồn tin cho biết với đài CBS News.
[CBSNews: Hegseth to Iran: “Choose wisely”]
6. Nam Hàn sẽ điều tàu đến cảng Biển Đỏ của Ả Rập Xê Út để tránh eo biển Hormuz.
Một Dân biểu thuộc đảng cầm quyền cho biết Nam Hàn sẽ cử 5 tàu mang cờ Nam Hàn đến cảng Yanbu trên Biển Đỏ của Ả Rập Xê Út để giúp thiết lập các tuyến đường cung cấp dầu thay thế nhằm tránh sự gián đoạn ở eo biển Hormuz.
“Các tàu mang cờ Nam Hàn cần được điều động đến các tuyến đường thay thế” để bảo đảm nguồn cung dầu thô bằng các tuyến xuất khẩu tránh eo biển Hormuz, Dân biểu Ahn Do-geol nói với các phóng viên sau cuộc họp với các cơ quan liên quan, bao gồm cả Bộ Năng lượng.
“Chúng tôi đang nỗ lực triển khai năm tàu mang cờ Nam Hàn đến cảng Yanbu ở Ả Rập Xê Út, thuộc khu vực Biển Đỏ”, ông nói mà không cung cấp thêm chi tiết.
Giá dầu đã tăng vọt trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran, làm gia tăng rủi ro tăng trưởng và lạm phát đối với Nam Hàn, quốc gia phụ thuộc vào dầu thô Trung Đông chiếm khoảng 70% lượng nhập khẩu.
[Al Jazeera English: South Korea to send ships to Saudi Red Sea port to avoid Hormuz]
7. Iran hành quyết một người đàn ông vì cáo buộc tấn công một địa điểm quân sự trong các cuộc biểu tình hồi tháng Giêng.
Đài truyền hình nhà nước Iran, gọi tắt là IRIB, hôm nay đưa tin, sau khi Tòa án Tối cao giữ nguyên bản án, đã hành quyết một người đàn ông tên Ali Fahim, bị kết tội âm mưu xông vào một cơ sở quân sự và tiếp cận kho vũ khí trong cuộc bạo loạn hồi tháng Giêng.
Iran đã xử tử ba người khác có liên quan đến vụ việc, bao gồm Amirhossein Hatami hồi đầu tuần trước, và Mohammad-Amin Biglari cùng Shahin Vahedparast vào Chúa Nhật.
Theo tổ chức nhân quyền Amnesty International, một người đàn ông khác có liên quan đến vụ án này được tường trình sẽ bị hành quyết trong những ngày tới.
Các cuộc biểu tình chống chính phủ trên toàn quốc vào tháng Giêng đã bị đàn áp trong chiến dịch trấn áp lớn nhất trong lịch sử Cộng hòa Hồi giáo.
Giới chức trách cho biết các bị cáo đã cố gắng chiếm đoạt vũ khí và thiết bị quân sự trong các cuộc biểu tình, mô tả họ là những “kẻ bạo loạn” hành động chống lại an ninh quốc gia.
Tổ chức Ân xá Quốc tế cho biết một số bị cáo đang đối mặt với án tử hình vì các cuộc bạo loạn, đồng thời cho biết thêm trong một báo cáo gần đây rằng những người bị giam giữ trong các vụ án này đã bị tra tấn và trải qua “các phiên tòa vô cùng bất công”.
Tehran cho biết hơn 3.000 người đã thiệt mạng trong các cuộc bạo loạn, bao gồm cả các thành viên lực lượng an ninh và người dân thường, đồng thời quy kết bạo lực là do “các hành động khủng bố”.
Tuy nhiên, Cơ quan Tin tức về Hoạt động Nhân quyền, gọi tắt là HRANA có trụ sở tại Mỹ cho biết họ đã ghi nhận hơn 7.000 người chết, phần lớn là người biểu tình, và cho rằng con số thương vong có thể cao hơn, một số ước tính lên tới hàng chục ngàn người.
Trong những ngày gần đây, Iran đã tiến hành nhiều vụ hành quyết đối với những người có liên hệ với các cuộc biểu tình hoặc các nhóm đối lập, bao gồm cả các thành viên của tổ chức Mujahedin Nhân dân, gọi tắt là MEK bị cấm hoạt động.
Các vụ hành quyết diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến giữa Iran với Israel và Hoa Kỳ, bùng nổ vào ngày 28 tháng 2 với các cuộc tấn công khiến lãnh đạo tối cao của Cộng hòa Hồi giáo, Ali Khamenei, thiệt mạng.
[Al Jazeera English: Iran executes man over alleged attack on military site during January protests]
8. Tổng thống Trump nói rằng “việc vận chuyển dầu tự do” qua eo biển Hormuz phải là một phần của thỏa thuận với Iran.
Trong cuộc họp báo tại Tòa Bạch Ốc chiều Thứ Hai, 06 Tháng Tư, theo giờ Miền Đông Hoa Kỳ, Tổng thống Trump được hỏi liệu ông có sẵn lòng chấm dứt chiến tranh với Iran, với điều kiện Iran được thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz hay không, và ông đã đưa ra ý tưởng về việc Mỹ cũng sẽ thu phí.
Tổng thống Trump nói: “Chúng tôi có một ý tưởng về việc sẽ thu phí cầu đường.”
Tổng thống sau đó cho biết việc mở lại eo biển Hormuz là điều kiện tiên quyết để Iran đạt được bất kỳ thỏa thuận nào trước thời hạn 8 giờ tối thứ Ba (giờ miền Đông) do ông đặt ra.
“Chúng ta cần một thỏa thuận mà tôi chấp nhận được, và một phần của thỏa thuận đó là chúng ta muốn được tự do vận chuyển dầu mỏ và mọi thứ khác,” ông nói.
Trả lời câu hỏi về việc liệu cuộc chiến sắp leo thang hay sắp kết thúc, Tổng thống Trump cho biết điều đó phụ thuộc vào cách Iran phản hồi về thời hạn mà ông đặt ra là 8 giờ tối thứ Ba (giờ miền Đông).
“Đây là thời điểm then chốt,” ông nói. “Họ có thời hạn đến ngày mai. Giờ chúng ta sẽ xem điều gì xảy ra. Tôi có thể nói với các bạn rằng họ đang đàm phán, và chúng tôi nghĩ là với thiện chí.”
Ông nói thêm: “Chúng tôi đang nhận được sự giúp đỡ từ một số quốc gia tuyệt vời, những quốc gia muốn chấm dứt tình trạng này vì nó cũng ảnh hưởng đến họ.”
Khi được hỏi liệu ông có sẵn lòng đạt được thỏa thuận với Iran mà không bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz hay không, Tổng thống Trump nói rằng eo biển này là một “ưu tiên rất lớn”.
“Chúng ta có thể ném bom dữ dội vào chúng. Chúng ta có thể làm chúng mất phương hướng. Nhưng để phong tỏa eo biển, tất cả những gì cần chỉ là một tên khủng bố nào đó có một chiếc drone chở đầy mìn sẵn sàng phóng xuống nước”, ông nói.
Tổng thống gọi chiến dịch giải cứu các phi công Mỹ bị bắn rơi là “lịch sử”.
“Chúng tôi sẽ làm mọi cách để đưa họ về nhà an toàn,” ông nói. “Chúng tôi sẽ đưa người dân của mình về nhà an toàn.”
Tổng thống Trump cũng lên án một “người rò rỉ thông tin” mà ông cho rằng đã chia sẻ với giới truyền thông rằng phi công của chiếc F-15E đã được cứu sống, nhưng thành viên thứ hai của phi hành đoàn vẫn chưa được tìm thấy.
“Chúng ta phải tìm ra kẻ rò rỉ thông tin, vì đó là một người bệnh hoạn,” ông nói.
Tổng thống Trump cho biết kể từ khi Chiến dịch Epic Fury bắt đầu vào cuối tháng Hai, đã có 10.000 chuyến bay chiến đấu trên không phận Iran, tấn công hơn 13.000 mục tiêu.
Tổng thống Trump cho biết một số quan chức quân đội tỏ ra thận trọng về chiến dịch giải cứu và lo ngại về việc tiến vào Iran để đưa sĩ quan phụ trách hệ thống vũ khí ra ngoài.
Khi Tổng thống Trump hỏi Caine có bao nhiêu người tham gia vào chiến dịch này, Caine nói ông “rất muốn giữ bí mật điều đó”.
Tuy nhiên, tổng thống ước tính có “hàng trăm” người tham gia.
Hôm thứ Hai, khi được hỏi liệu việc tấn công các cơ sở hạ tầng dân sự ở Iran, như ông đã nhiều lần đe dọa, có phải là tội ác chiến tranh hay không, Tổng thống Trump nói rằng chế độ Iran đã giết chết hơn 45.000 người trong tháng trước.
“Chúng là động vật, và chúng ta phải ngăn chặn chúng,” ông nói.
Tổng thống nói rằng việc cho phép Iran sở hữu vũ khí hạt nhân sẽ là một tội ác chiến tranh.
Tổng thống Trump nói rằng Iran đang tìm kiếm một thỏa thuận ngừng bắn vì nước này “đang bị hủy diệt”, đồng thời nói thêm rằng ông đã cho người Iran nhiều cơ hội để chấm dứt chiến tranh, nhưng “họ đã không nắm bắt được”.
“Chỉ có tôi mới có thể thiết lập lệnh ngừng bắn,” ông nói. “Tôi chưa hề thiết lập bất kỳ lệnh ngừng bắn nào.”
Tổng thống nói rằng cuộc chiến chỉ xoay quanh “một mục tiêu duy nhất”, đó là ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Nhưng ông cũng nói rằng ông muốn chiếm đoạt dầu mỏ của Iran.
“Nếu tôi được lựa chọn? Tôi muốn làm gì? Lấy dầu mỏ, vì nó ở đó, ai cũng có thể lấy được. Họ chẳng thể làm gì được cả,” ông nói. “Thật không may, người dân Mỹ muốn chúng tôi trở về nước. Nếu là tôi, tôi sẽ lấy dầu mỏ. Tôi sẽ giữ dầu mỏ và kiếm được rất nhiều tiền. Và tôi cũng sẽ chăm lo cho người dân Iran.”
[CBSNews: Trump says “free traffic of oil” through Strait of Hormuz must be part of deal with Iran]
9. Iran chỉ trích phản ứng của IAEA sau vụ tấn công vào cơ sở hạt nhân Bushehr.
Việc cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hiệp Quốc không hành động “khuyến khích hành động gây hấn” chống lại các cơ sở hạt nhân như nhà máy điện hạt nhân Bushehr, nhà lãnh đạo cơ quan năng lượng nguyên tử của Iran, Mohammad Eslami, cho biết trong một bức thư gửi giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, gọi tắt là IAEA.
Ông Eslami cho biết nhà máy điện hạt nhân duy nhất đang hoạt động của Iran cho đến nay đã bị tấn công bốn lần, vụ tấn công gần đây nhất xảy ra ở khu vực lân cận vào ngày 4 tháng 4, khiến một nhân viên an ninh thiệt mạng và nhiều người khác bị thương.
Ông cảnh báo rằng những cuộc tấn công như vậy có thể dẫn đến việc phát tán vật liệu phóng xạ từ một lò phản ứng đang hoạt động và có thể gây ra “hậu quả không thể khắc phục” đối với con người, môi trường và các nước láng giềng.
Ông mô tả các cuộc tấn công là hành vi vi phạm rõ ràng luật pháp quốc tế và chỉ trích điều mà ông gọi là “sự thiếu hành động quyết đoán” của cơ quan này, nói rằng chỉ bày tỏ sự quan ngại là không đủ và sẽ khuyến khích thêm các cuộc tấn công khác.
[Al Jazeera English: Iran criticises IAEA response after attack on Bushehr nuclear facility]
10. Điện Cẩm Linh cho biết các cuộc đàm phán hòa bình với Ukraine tạm dừng khi trọng tâm của Mỹ chuyển sang vấn đề khác.
Theo truyền thông nhà nước đưa tin ngày 6 tháng 4, phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết các cuộc đàm phán hòa bình giữa Nga và Ukraine hiện đang tạm dừng do các ưu tiên của Mỹ đã chuyển sang những vấn đề khác.
Ông Peskov nói với giới truyền thông rằng rất khó để tổ chức các cuộc đàm phán theo hình thức ba bên vì “người Mỹ còn nhiều việc khác phải giải quyết, nếu các bạn hiểu ý tôi”.
Các nỗ lực hòa bình do Mỹ làm trung gian gần đây đã bị đình trệ khi Washington ngày càng tập trung vào cuộc chiến với Iran, hiện đã bước sang tuần thứ sáu.
Ông Peskov cho biết Điện Cẩm Linh không hề hay biết về chuyến thăm dự kiến của các phái viên Mỹ tới Kyiv sau kỳ nghỉ lễ Phục sinh Chính thống giáo. Ông nói thêm rằng cả Nga và Ukraine đều duy trì các kênh liên lạc riêng biệt với Washington.
Văn phòng Tổng thống Ukraine mới đây cho biết các đặc phái viên của Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner dự kiến sẽ đến Kyiv sau ngày 12 tháng 4 để tiếp tục các cuộc đàm phán hòa bình.
Chuyến đi này sẽ đánh dấu chuyến thăm Ukraine đầu tiên của ông Witkoff và ông Kushner, đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump dẫn đầu phái đoàn Washington trong các cuộc đàm phán hòa bình giữa Kyiv và Mạc Tư Khoa.
Ukraine hy vọng chuyến thăm này sẽ dẫn đến một thỏa thuận mạnh mẽ hơn về các bảo đảm an ninh do Mỹ cung cấp, nhằm ngăn chặn Nga mở rộng hành động gây hấn sau khi lệnh ngừng bắn được thực thi.
Vấn đề bảo đảm an ninh của Mỹ dành cho Ukraine gần đây đã gây tranh cãi giữa chính quyền Tổng thống Trump và Tổng thống Volodymyr Zelenskiy, với việc Tổng thống Zelenskiy tuyên bố vào ngày 26 tháng 3 rằng những bảo đảm đó phụ thuộc vào việc Ukraine rút quân hoàn toàn khỏi khu vực Donbas, bao gồm cả lãnh thổ mà nước này vẫn đang kiểm soát.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio gọi tuyên bố của Tổng thống Zelenskiy là “lời nói dối”, nhưng nhắc lại rằng Mỹ không thể bảo đảm an ninh cho đến khi chiến tranh kết thúc, điều mà Nga sẽ không cho phép cho đến khi Ukraine nhượng lại Donbas.
Các quan chức Ukraine và Mỹ trước đó đã tổ chức các cuộc đàm phán trực tuyến về nỗ lực hòa bình vào ngày 1 tháng 4, sau các cuộc gặp trực tiếp tại Miami vào cuối tháng 3. Phiên đàm phán ba bên cuối cùng có sự tham gia của phía Nga diễn ra tại Geneva vào tháng 2.
[Politico: Kremlin says Ukraine peace talks on pause as US focus shifts]
11. 15 người Mỹ bị thương trong vụ tấn công của Iran vào căn cứ không quân Kuwait.
Hai quan chức Mỹ nói với đài CBS News rằng một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Iran vào căn cứ không quân Ali Al Salem ở Kuwait đêm qua đã làm bị thương 15 người Mỹ.
Theo một nguồn tin, hầu hết họ đã trở lại làm nhiệm vụ.
Tính đến thứ Hai, đã có 373 binh sĩ Mỹ bị thương trong chiến dịch ở Iran, theo phát ngôn nhân của Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ. Khoảng 330 người trong số đó đã trở lại làm nhiệm vụ và 5 người hiện đang bị thương nặng.
nước này sẽ tiếp tục cuộc chiến với Hoa Kỳ và Israel “chừng nào chính quyền chính trị còn thấy phù hợp”.
“Kẻ thù chắc chắn phải hối hận vì sau cuộc chiến này, chúng ta cần đạt đến trạng thái an ninh và không muốn chứng kiến một cuộc chiến tranh khác nữa”, Mohammad Akraminia nói với hãng tin ISNA.
[CBSNews: 15 Americans injured in Iranian attack on Kuwaiti air base]
12. Các quan chức tình báo Nam Hàn cho biết Bắc Hàn có thể đang “đặt cược” vào Iran.
Cơ quan Tình báo Quốc gia Nam Hàn cho biết không có dấu hiệu nào cho thấy Bắc Hàn đang cung cấp vũ khí hoặc các thiết bị chiến tranh khác cho Iran.
Theo hai Dân biểu tham dự cuộc họp kín, các quan chức cơ quan tình báo đã nói với các nhà lập pháp hôm thứ Hai rằng Bắc Hàn có thể đang áp dụng đường lối thận trọng để duy trì khả năng đối thoại với chính quyền Tổng thống Trump.
Bộ Ngoại giao Bắc Hàn đã lên án các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran là bất hợp pháp, nhưng Cơ quan Tình báo Quốc gia, gọi tắt là NIS cho biết Bình Nhưỡng chưa gửi lời chia buồn chính thức nào về cái chết của Ayatollah Ali Khamenei, lãnh đạo tối cao quá cố của Iran.
Trong những năm gần đây, nhà lãnh đạo Bắc Hàn Kim Chính Ân đã chấp nhận ý tưởng về một “cuộc chiến tranh lạnh mới” và tìm cách mở rộng hợp tác với các quốc gia đối đầu với Mỹ, bao gồm cả phái đoàn kinh tế được cử đến Iran vào tháng 4 năm 2024.
[Al Jazeera English: North Korea may be hedging its bets on Iran, South Korea intel officials say]
13. Pakistan cho biết họ đang tiến hành ngoại giao trong bối cảnh ‘cái tôi’ và ‘sự thiếu tin tưởng’.
Các quan chức Pakistan nói với tôi rằng Islamabad đang tham gia vào “chiến lược ngoại giao cấp bách”, như cách họ diễn đạt.
Họ nói với tôi rằng họ không muốn tiến hành ngoại giao thông qua báo chí hay các tiêu đề giật gân. Vấn đề này rất tế nhị.
Như một quan chức đã nói, vấn đề họ đang phải đối mặt về cơ bản là một cuộc ẩu đả trẻ con. Họ phải quản lý cái tôi của nhau, và cũng phải vượt qua một biển ngờ vực mà họ cần xây dựng cầu nối.
Bạn đã nghe phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Iran đề cập rằng họ đã nhiều lần bị Mỹ và Israel tấn công.
Và nếu có sự hòa giải nào đó, nếu có một thỏa thuận nào đó, thì điều gì bảo đảm rằng các nhà lãnh đạo của họ sẽ không bị tấn công?
Ai sẽ bảo đảm an toàn cho họ nếu họ phải ngồi vào bàn đàm phán đó? Người Pakistan đang liên lạc với nhiều cấp bậc trong bộ máy quyền lực của Iran, nếu có thể gọi như vậy.
Một nguồn tin cho biết họ đang nói chuyện với giới giáo sĩ, các nhà ngoại giao và cả các chỉ huy quân sự, ám chỉ đến Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC.
Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Pakistan, Tahir Andrabi, đã từ chối xác nhận hay phủ nhận các thông tin cho rằng Pakistan đã đề xuất một khuôn khổ để chấm dứt cuộc chiến tranh đang diễn ra giữa Mỹ và Israel chống lại Iran.
“Đã có một số báo cáo về đề nghị ngừng bắn 45 ngày, hoặc trao đổi 15 điểm,” Andrabi nói với Al Jazeera.
“Chúng tôi không bình luận về những sự việc riêng lẻ, cụ thể này. Quan điểm của chúng tôi là tiến trình hòa bình vẫn đang tiếp diễn.”
[Al Jazeera English: Pakistan says it is engaged in diplomacy amidst ‘egos’ and ‘distrust’]
14. Iran chính thức bác bỏ kế hoạch hòa bình 15 điểm của chính quyền Tổng thống Trump và đưa ra các điều khoản riêng của mình.
Hãng thông tấn nhà nước Iran cho biết Cộng hòa Hồi giáo, “sau hai tuần xem xét toàn diện ở cao cấp nhất”, đã thông báo phản hồi của mình đối với đề xuất hòa bình 15 điểm do chính quyền Tổng thống Trump đưa ra nhằm chấm dứt chiến tranh.
Theo hãng thông tấn IRNA của Iran, phản hồi này đã được chuyển cho các nhà trung gian hòa giải Pakistan và thể hiện sự bác bỏ hoàn toàn các đề xuất của Mỹ, “dựa trên kinh nghiệm trong quá khứ” và nhấn mạnh “sự cần thiết phải chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn trong khi tôn trọng các quan điểm của Iran”.
Trong số 10 yêu cầu mà Iran đưa ra để đáp trả, có yêu cầu chấm dứt mọi xung đột khu vực, một “nghị định thư an toàn mới cho eo biển Hormuz”, tài trợ cho việc tái thiết cơ sở hạ tầng của Iran bị thiệt hại trong chiến tranh, và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với Tehran.
Chính quyền Iran vẫn chưa chính thức phản hồi đề xuất mới do Pakistan soạn thảo, được chuyển cho Washington và Tehran vào tối Chúa Nhật sau các cuộc đàm phán gián tiếp cuối tuần.
Tổng thống Trump chưa tán thành đề xuất đó, nhưng đây là một trong nhiều ý tưởng mà ông đang cân nhắc, một quan chức Tòa Bạch Ốc nói với đài CBS News hôm thứ Hai.
[CBSNews: Iran formally rejects Trump admin's 15-point peace plan, offers its own terms]
15. Các gia đình chạy trốn khỏi các cuộc tấn công của Israel tìm nơi trú ẩn trên các vùng núi của Li Băng.
Nằm ẩn mình trên những ngọn đồi của dãy núi Li Băng, cách Beirut khoảng một giờ đi xe, một ngôi trường đã được chuyển đổi thành nơi trú ẩn cho các gia đình Kitô Giáo phải di tản khỏi miền nam Li Băng do các cuộc tấn công của Israel.
Sân trường, từng tấp nập học sinh, giờ đây là nơi tiếp nhận hàng viện trợ. Cầu trượt và xích đu đều bỏ trống. Quần áo treo lủng lẳng giữa các ô cửa sổ. Bên trong các lớp học, bàn ghế được dọn sang một bên để nhường chỗ cho nệm.
“Thật khó khăn,” Aymane Malli nói, tay nắm chặt cậu con trai năm tuổi, Jad. “Nhưng với tôi thì không sao, vì tôi phải sống sót. Tôi phải chăm sóc gia đình mình,” người đàn ông 49 tuổi này nói thêm, một trong khoảng 100 người đã tìm nơi trú ẩn tại trường học ở Qabr Chamoun.
Các nhóm cứu trợ của Caritas Li Băng cho biết những cảnh tượng ở Qabr Chamoun đang lặp lại trên khắp cả nước, với nhiều gia đình đến vùng núi nhưng lại bị từ chối khi các nơi trú ẩn đã quá tải.
Tổ chức Hành động Chống Đói (Action Against Hunger) cho biết với Al Jazeera rằng hơn 400 người đã bị từ chối vào trường Qabr Chamoun vì trường đã quá tải. Tổ chức này đang hỗ trợ hơn 43.000 người tị nạn tại 247 khu tạm trú tập thể.
[Al Jazeera English: Families fleeing Israeli attacks take refuge in Lebanon’s mountains]
NewsUKMor08Apr2026