THƯƠNG MẸ HỘI THÁNH GIỮA NHỮNG ỒN ÀO

Viết những dòng này, con xin cố gắng giữ bình tĩnh hết sức, để không ngã về bất cứ ai, không theo phe nào, hoặc để tấn công hay chỉ trích, càng không bao giờ lên án, dù có thể phải nhắc dến một số sự thật mà theo con, cần phải nhắc đến. Nhưng con cũng sẽ cố hết sức để không làm tổn thương hay va chạm ai.

Điều cuối cùng, con dám xin mọi người là: Vì Mẹ Hội Thánh, vì uy danh Mẹ và vì chúng ta đều yêu Mẹ mình, hãy suy nghĩ thật kỹ trước khi nói hay hành động về bất cứ điều gì liên quan đến Mẹ. Trên tất cả mọi điều: Hãy cầu nguyện cho Mẹ chúng ta. Và cầu nguyện xin ơn sáng suốt trước khi chúng ta có thể nói hay hành động.

Hãy cố gắng sao cho những lùm xùm không gây thêm những phân cực sâu sắc về tư duy, về phản biện, về những đồn thổi. Càng không nên, dù vô tình hay cố ý, gây thêm những chia rẽ, những vết xướt trầm trọng hơn nơi các thành phần trong Dân Chúa trong lòng Mẹ Hội Thánh Việt Nam.

Nhiệt thành xây dựng Hội Thánh là điều tốt. Yêu và đau vì Hội Thánh bị đau là điều quý. Nhưng quý hơn: Chúng ta khéo léo để không làm "nát" thêm Thân Mình Chúa Kitô. Làm sao để đừng gây thêm xôn xao? Những cá nhân gây tai tiếng vốn đã làm Mẹ chúng ta đau thấu xương rồi. Vì thế, chúng ta đừng vô tình "bôi bẩn" thêm lên khuôn mặt Mẹ chúng ta, khi phải chịu đựng thêm những ồn ào mà Mẹ chúng ta - Hội Thánh Việt Nam không đáng phải chịu?

Phải chân thành nhìn nhận, trong lòng Hội Thánh, đã có những cách hành xử vô cùng đáng trách. Đúng là, vì yêu Mẹ mình, không ai không đau lòng trước những tiêu cực nơi này, nơi kia. Đây quả thật là nỗi đau âm ỉ nhưng thật nặng trong tâm hồn từng người con của Mẹ Hội Thánh Việt Nam.

Nhưng chúng ta cũng hãy cẩn trọng trong lời ăn tiếng nói để không làm tổn thương hơn tình huynh đệ của những anh em tín hữu, dù là tín hữu Giám mục, tín hữu Linh mục hay tín hữu Giáo dân. Đó chính là tình huynh đệ trong cùng một tương quan với Chúa Kitô, trong cùng một địa vị làm con Thiên Chúa với Chúa Kitô.

Quả thật, bối cảnh Hội Thánh Việt Nam lúc này là một bối cảnh chịu thử thách - không ồn ào theo kiểu bách hại bên ngoài, nhưng đau đớn hơn nhiều vì là thử thách từ bên trong.

Trong những ngày Mẹ chúng ta chịu thử thách, có lẽ điều cần nhất vẫn là cùng nhau trở về trước Thánh Thể. Hội Thánh không được gìn giữ nhờ tiếng ồn của công luận, mà nhờ sự thinh lặng hoán cải trước mặt Thiên Chúa.

Đặc biệt, trong bối cảnh của tuần lễ Hiệp nhất, chúng ta càng cần đặt lòng tin, tinh thần hiệp nhất, sự quan tâm sâu đến Mẹ Hội Thánh trong trái Tim của Thánh Thể. Vì không có gì đẹp hơn sự cầu nguyện của chúng ta!

I. THỬ THÁCH KHÔNG MỚI, NHƯNG CÁCH ĐÁP TRẢ THÌ QUYẾT ĐỊNH TƯƠNG LAI.

Trong lịch sử Hội Thánh, chưa bao giờ thiếu:

1. Những tiếng nói nhân danh "bênh vực sự thật" nhưng lại làm tổn thương tình huynh đệ:

a. Thánh Giêrônimô và các cuộc tranh luận thời Giáo phụ:

Thánh Giêrônimô là một học giả lớn, bảo vệ chân lý đức tin rất quyết liệt. Nhưng trong các thư từ và tranh luận, ngài dùng ngôn từ cực kỳ gay gắt, công kích cá nhân các đối thủ thần học.

Kết quả: Sự thật được bảo vệ, nhưng tình huynh đệ bị tổn thương sâu sắc. Hội Thánh không hề hiệp nhất hơn vì những tranh luận ấy.

Chúng ta cần thuộc bài học mà Hội Thánh rút ra: Không phải là "đừng bảo vệ chân lý", nhưng là: Chân lý không bao giờ cho phép đạp lên đức ái.

b. Các tranh cãi thời Cải Cách (thế kỷ XVI):

Nhiều người thời đó thật lòng muốn canh tân Hội Thánh, phản ứng trước những lạm dụng rất có thật. Nhưng: Tranh luận thần học biến thành đấu khẩu công khai, các nhà giảng thuyết công kích nhau từ bục giảng, và đau hơn: Chính trị xen vào tôn giáo.

Kết quả: Kitô giáo Tây phương bị chia cắt đến tận hôm nay.

Chúng ta cần ghi nhớ: Hội Thánh không được "cứu" nhờ phơi bày sai lầm trước công luận. Nhưng chúng ta đau đớn vì sự thật bị tách khỏi hiệp thông.

2. Những phê phán nhân danh "canh tân" nhưng lại xé nát sự hiệp nhất.

a. Phong trào Donatô (thế kỷ IV): Chủ trương:

- Linh mục, giám mục từng yếu đuối trong thời bách hại không còn xứng đáng cử hành bí tích;

- Hội Thánh phải là cộng đoàn "tinh tuyền".

Lập luận nghe rất "đạo đức". Nhưng hệ quả là loại trừ, kết án, chia rẽ.

Thánh Augustinô đã phải trả lời rất mạnh: "Hội Thánh không phải là cộng đoàn của những người hoàn hảo, mà là nơi Thiên Chúa chữa lành tội nhân".

Phong trào này tự tan rã mà không thấy để lại một dấu ấn nào cho thấy đã cứu được Hội Thánh.

b. Chủ nghĩa duy luân lý (Jansenism - thế kỷ XVII): Nhân danh:

- Sự nghiêm khắc luân lý;

- Sự tinh tuyền của ân sủng.

Do chủ trương "không khoan nhượng" ấy, phong trào khiến người tín hữu sợ hãi Thiên Chúa, hạn chế rước lễ. Từ đó cũng tạo ra bầu khí khắc nghiệt, thiếu lòng khoan dung và tình thương xót.

Bề ngoài "đạo hạnh", nhưng Hội Thánh bị bóp nghẹt. Hội Thánh không được canh tân, mà phải được chữa lành khỏi lối đạo đức không có trái tim.

3. Những mục tử yếu đuối, lỗi lầm và phản ứng sai lạc.

Từ hàng ngàn năm qua, trong lòng Hội Thánh, không thiếu những Giáo sĩ sai lầm, tội lỗi, thậm chí tội trọng công khai. Và nay, nếu có, thì cũng không khác. Nhưng điều quan trọng không kém, đó là phản ứng của số đông còn lại. Những phản ứng ấy mang lại gì cho khuôn mặt của Thân Mình Mầu nhiệm?

Chúng ta nhớ lại các vụ bê bối luân lý trong thế kỷ XX-XXI: Đây là sự thật đau đớn, không thể phủ nhận. Nó xảy ra chưa lâu. Rất gần chúng ta. Có thể nhiều người trong chúng ta, vài năm qua, đã từng biết, từng nghe, từng chứng kiến:

Đó là một số linh mục, giám mục phạm tội nghiêm trọng. Đáng buồn là, có cả sự che đậy sai lầm của cơ cấu.

Nhưng cũng có một phản ứng nguy hiểm: truyền thông hóa nỗi đau, biến Hội Thánh thành đối tượng bị lên án tập thể, coi việc "vạch trần" như một hình thức công lý tối thượng.

Kết quả:

- Nhiều người mất đức tin;

- Nhiều Giáo sĩ trung tín bị đánh đồng;

- Ơn gọi bị tổn thương nặng nề.

Công lý cần thiết, nhưng chúng ta luôn phải đinh ninh: Hội Thánh không được cứu nhờ bêu rếu, mà nhờ thống hối, cải tổ trong Thánh Thần và cầu nguyện.

Thực tế, Hội Thánh chỉ được cứu khi có những người biết quỳ xuống, chấp nhận mang lấy nỗi nhục chung, và đem tất cả đặt vào Trái Tim bị đâm thâu của Chúa Giêsu Thánh Thể.

Có lẽ điều cần thiết ngay lúc này là: Không phải phơi bày để xem ai đúng, ai sai cho bằng, mỗi chúng ta hãy nghĩ lại xem, mình đang đặt trái tim ở đâu. Chúng ta chiến thắng sự dữ không nhằm "vạch mặt" nhưng chỉ bằng sức mạnh của ơn Chúa mà thôi.

Hãy luôn ghi nhớ: Hội Thánh chỉ được cứu nhờ hoán cải và thánh thiện.

4. Điều cốt lõi chúng ta cùng nhau nhắm tới.

Nói "chỉ được cứu nhờ hoán cải và thánh thiện", không có nghĩa là:

- Bao che sự dữ;

- Im lặng trước tội ác;

- Phủ nhận trách nhiệm.

Nhưng có nghĩa là:

- Công luận không phải là bí tích. Bí tích là phương tiện Chúa dùng để ban ơn cứu độ.

- Truyền thông không phải là Thánh Thần. Chỉ có Thánh Thần mới là Chân Lý mọi nơi mọi lúc. Vì Ngài chính là Thần Chân Lý.

- Và phơi bày không đồng nghĩa với chữa lành. Đúng hơn, trong nhiều trường hợp, sự phơi bày càng gây nên đổ vỡ, càng tổn thương hơn.

Hội Thánh được cứu: Khi có các thánh; Khi có những người dám khóc trong phòng kín vì thấu, vì đau nỗi đau chung mà Mẹ mình phải chịu đựng; Khi có những linh mục, tu sĩ, giáo dân biết quỳ xuống trước Thánh Thể và nói trong nghẹn ngào: "Lạy Chúa, xin thương xót chúng con".

II. TRONG MỌI HOÀN CẢNH, THÁNH THỂ MỜI GỌI THINH LẶNG VÀ HIẾN DÂNG.

1. Không có gì đẹp hơn sự HY SINH và CẦU NGUYỆN của chúng ta. Bởi:

- Chúng ta không thể đoán biết, không thể lường hết, lời nói của mình đến đâu thì đụng "ranh giới cần".

- Nguy hiểm hơn, ma quỷ có khả năng biến lời chúng ta nói ra thành công cụ của chúng.

- Vì một lời có thể giải thích nhiều ý, nên thế gian có thể "bẻ" lời chúng ta theo ý chúng.

Còn thinh lặng trước Thánh Thể mới là nơi Thánh Thần hành động.

Trước Mình Thánh Chúa: Chắc chắn sẽ không còn "phe này - phe kia"; Không còn "giáo phận này - giáo phận nọ"; Không còn "ai nói đúng - ai nói sai" theo logic trần thế...

Mà chỉ còn lại những người con đang ôm lấy một Thân Thể bị thương tích.

2. Hiệp nhất không phải là đồng thuận bề ngoài, mà là cùng đau trong một Trái Tim.

Hiệp nhất, nhất là trong lúc này, không phải là im lặng giả tạo, cũng không phải là bao che hay làm ngơ cho sự dữ. Nhưng hiệp nhất Kitô giáo đích thực là:

- Không để mình trở thành nhát dao thứ hai đâm vào Mẹ Hội Thánh của chính chúng mình;

- Không biến lỗi lầm của anh em thành sân khấu cho cái tôi đạo đức;

- Không nhân danh Chúa để làm điều mà trái tim Chúa không thể chấp nhận.

Hiệp nhất là dám nói với Chúa rằng: "Lạy Chúa, Giáo Hội của Chúa và là Mẹ của chúng con, đang bị thương. Con không đủ khôn ngoan để sửa chữa, nhưng con xin dâng chính sự bất lực ấy để Chúa cứu lấy Mẹ quý yêu của chúng con".

3. Trái Tim Thánh Thể, nơi duy nhất không phản bội Mẹ chúng ta.

Trong khi: mạng xã hội khuấy động, dư luận phán xét, lòng người phân rẽ,

thì Thánh Thể vẫn ở đó:

- Không biện minh,

- Không tự vệ,

- Không lên tiếng kết án,

Ngài chỉ ở lại và chịu bị tổn thương thêm. Ngài ở lại để giữ Hội Thánh khỏi tan vỡ hoàn toàn.

Hãy tin nơi tình yêu trung tín của Thánh Thể. Và vì Thánh Thể, hãy đặt lòng tin, tinh thần hiệp nhất, và nỗi thao thức cho Mẹ Hội Thánh Việt Nam vào Trái Tim Thánh Thể.

Đó không phải là trốn tránh thực tại, mà là đi vào tận nguồn cứu độ duy nhất của chúng ta. Thánh Thể là nơi duy nhất của hy vọng, của tin tưởng, của lòng cậy trông. Không có ai, không bao giờ còn có thể tìm được nguồn ơn quý giá nào ngoài Thánh Thể.

Hãy luôn luôn tỉnh thức và ghi khắc suốt đời:

Mẹ của chúng ta - Hội Thánh của Chúa Kitô, Đấng đã đổ máu để Mẹ chúng ta được tinh sạch - sẽ chỉ có thể nhờ Chúa Kitô mà chiến thắng. Và chắc chắn, Mẹ chúng ta không bao giờ chiến thắng hay được cứu bằng tiếng ồn.

Mẹ chúng ta, trong lúc này, cần - và rất cần những đầu gối biết quỳ xuống và khóc trước Thánh Thể. Vì thế, nếu chúng ta có muốn nói gì, thậm chí có muốn gào thật to, la lên thật mạnh, thì hãy đến trước Thánh Thể mà mặc sức gào, mặc sức la. Chúa sẽ chúc lành và thánh hóa mọi tiếng gào, tiếng thét trong nỗi thổn thức, thậm chí là tuyệt vọng vì bao nhiêu gương mù, gương xấu đã và đang phơi ra trước mắt chúng ta. Chắc chắn Chúa sẽ chúc lành... Chúa sẽ thấu hiểu...

Mọi tiếng ồn mà chúng ta vô tình hay cố ý gây nên, dù rất thành tâm xây dựng và yêu mến Hội Thánh, nhưng lại bên ngoài Thánh Thể, có khi chẳng được Chúa chúc lành. Biết đâu, vì tiếng ồn đó, chúng ta phải nghe Chúa phán: "Dung nhan Ta sẽ không vui vẻ nhìn các ngươi" (Gr 16, 5).

Và chỉ thế thôi… đã là một lời tuyên xưng đức tin rất mạnh. Chỉ thế thôi... chúng ta đã cho thấy một sự phản đối rất thẳng và rất mạnh đối với những ai thiếu trách nhiệm với ơn gọi của đời mình...

Lm JB NGUYỄN MINH HÙNG

 

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mác-cô.

Khi ấy, Đức Giê-su cùng với các môn đệ lui về phía Biển Hồ. Từ miền Ga-li-lê, người ta lũ lượt đi theo Người. Và từ miền Giu-đê, 8 từ Giê-ru-sa-lem, từ xứ I-đu-mê, từ vùng bên kia sông Gio-đan và vùng phụ cận hai thành Tia và Xi-đôn, người ta lũ lượt đến với Người, vì nghe biết những gì Người đã làm. 9 Người đã bảo các môn đệ dành sẵn cho Người một chiếc thuyền nhỏ, để khỏi bị đám đông chen lấn. 10 Quả thế, Người đã chữa lành nhiều bệnh nhân, khiến tất cả những ai có bệnh cũng đổ xô đến để sờ vào Người. 11 Còn các thần ô uế, hễ thấy Đức Giê-su, thì phủ phục trước mặt Người và kêu lên : “Ông là Con Thiên Chúa !” 12 Nhưng Người cấm ngặt chúng không được tiết lộ Người là ai.

Đó là Lời Chúa

 

1. Đối với Nga, Greenland mang đến một “giải pháp lý tưởng” cho vấn đề Ukraine của họ.

Vài ngày sau khi Ông Donald Trump viện dẫn mối đe dọa từ Nga như một lý do để sáp nhập Greenland, tổng thống Mỹ đã mời Vladimir Putin tham gia Hội đồng Hòa bình của mình.

Trong những tuần qua, phản ứng của Mạc Tư Khoa đối với động thái của Tổng thống Trump ở Greenland cũng gây hoang mang không kém. Các quan chức Điện Cẩm Linh lúc thì giả vờ cảm thông với cư dân của hòn đảo Bắc Cực, lúc lại công khai ủng hộ những nỗ lực của Tổng thống Trump nhằm đưa hòn đảo này vào vòng tay của Mỹ.

Sự mâu thuẫn này cho thấy một chiến lược có chủ đích: đó là lợi dụng cuộc khủng hoảng để làm suy yếu sự đoàn kết của phương Tây trong khi khiến Tổng thống Trump tập trung vào những vấn đề khác.

Kể từ khi Tổng thống Trump bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và đe dọa can thiệp vào Iran, Nga dường như đã gác lại các tham vọng địa chính trị khác, bao gồm cả ở Bắc Cực, để giữ Washington đứng về phía mình trong vấn đề Ukraine. Trong khi đó, Nga dường như đang hy vọng căng thẳng về Greenland sẽ làm rạn nứt NATO và tạo ra thêm nhiều chia rẽ giữa các đồng minh quan trọng nhất của Kyiv.

“Trước đây khó mà tưởng tượng được điều gì như thế này lại xảy ra,” Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov nói trong một cuộc họp báo hôm thứ Ba, mỉa mai về triển vọng ngày càng giảm sút của việc “duy trì NATO như một khối quân sự-chính trị thống nhất của phương Tây.”

Việc báo động về Greenland đã mang lại lợi ích cho Điện Cẩm Linh, đẩy vấn đề Ukraine ra khỏi chương trình nghị sự tại Davos khi các nhà lãnh đạo Âu Châu đổ xô đến thị trấn trượt tuyết vùng núi Alps để cố gắng xoa dịu cuộc khủng hoảng.

Sergei Markov, một nhà phân tích chính trị ủng hộ Điện Cẩm Linh, đã cho biết ý kiến của mình: “Greenland là giải pháp lý tưởng”.

Căng thẳng giữa Âu Châu và Mỹ có thể là bước đệm dẫn đến sự tan rã của NATO. Ông nói tiếp: “Khi đó, Liên Hiệp Âu Châu sẽ buộc phải ngừng cuộc chiến chống lại Nga”.

Sau nhiều năm chỉ trích “phương Tây tập thể”, những người tuyên truyền ủng hộ Điện Cẩm Linh đang cho rằng đất nước này giờ đây có thể ngồi yên và chứng kiến kẻ thù của họ vấp ngã.

“Nguyên tắc chỉ đạo của chúng tôi là: Hãy để họ tự xé xác lẫn nhau,” nhà bình luận Vladimir Kornilov nói trên một chương trình trò chuyện chính trị hôm thứ Sáu, với vẻ thích thú rõ rệt.

Trong buổi họp báo, Lavrov đã dành chút thời gian để nói đùa.

Bác bỏ những cáo buộc cho rằng Mạc Tư Khoa thèm muốn Greenland, nhà ngoại giao hàng đầu của Nga nói rằng hòn đảo này có tầm quan trọng đối với an ninh của Mỹ cũng giống như Crimea có tầm quan trọng đối với Nga - ám chỉ bán đảo của Ukraine mà Nga đã chiếm giữ vào năm 2014, dẫn đến cuộc xung đột với Kyiv.

“Greenland không phải là một phần hiển nhiên của Đan Mạch, phải không?” ông nói. “Nó là một cuộc chinh phục thuộc địa. Việc cư dân ở đó hiện đã quen sống ở đó và cảm thấy thoải mái lại là một vấn đề khác. Nhưng vấn đề của các thuộc địa cũ đang trở nên ngày càng nghiêm trọng.”

Khi bác bỏ những cáo buộc cho rằng đây là mối đe dọa quân sự đối với Đan Mạch, Mạc Tư Khoa đã cẩn thận tránh chỉ trích Tổng thống Trump. Thay vào đó, họ coi động thái của ông là “mang tính lịch sử”.

Trong những phát biểu đầu tiên hôm thứ Hai về cuộc khủng hoảng đang diễn ra, phát ngôn nhân của Putin, Dmitry Peskov, đã trích dẫn các “chuyên gia” giấu tên, những người mà ông nói tin rằng Tổng thống Trump sẽ “làm nên lịch sử” bằng cách sáp nhập Greenland.

“Không xét đến việc điều này tốt hay xấu, thật khó để không đồng ý với các chuyên gia này,” ông nói.

Truyền thông nhà nước đã lưu ý rằng nếu Mỹ sáp nhập Greenland, nước này sẽ trở thành quốc gia lớn thứ hai trên Trái đất - sau Nga.

[Kyiv Independent: For Russia, Greenland offers an ‘ideal solution’ to its Ukraine problem]

2. Tổng thống Zelenskiy cho biết Nga đã sử dụng “chiến thuật hiện đại” trong cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn gần đây nhất.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết Nga đã sử dụng “chiến thuật được nâng cấp” trong cuộc tấn công trên không mới nhất nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine vào đêm 20 tháng Giêng, đồng thời nói thêm rằng Kyiv sẽ thông báo cho các đồng minh, bao gồm cả Mỹ, về diễn biến này.

Cuộc tấn công đêm qua nhắm vào các trạm biến áp phục vụ các nhà máy điện hạt nhân, gây ra tình trạng mất điện, nước và hệ thống sưởi trên quy mô lớn, bao gồm cả ở Kyiv.

Tổng thống Zelenskiy cho biết: “Tư lệnh Không quân của Quân đội Ukraine đã báo cáo về việc sử dụng hệ thống phòng không của chúng ta để bắn hạ hỏa tiễn Nga và những phát hiện ban đầu liên quan đến chiến thuật mới của đối phương”.

“Tôi đã chỉ thị cho quân đội liên hệ ngay lập tức với các đối tác của chúng ta – trước hết là Hoa Kỳ – và thông báo chi tiết cho họ về sự thay đổi trong chiến thuật tấn công của Nga và việc tấn công cụ thể vào cơ sở hạ tầng năng lượng”, ông nói thêm.

Tổng thống Zelenskiy không nói rõ “chiến thuật được cập nhật” là gì. Trong số 33 hỏa tiễn mà Nga phóng trong cuộc tấn công có một hỏa tiễn chống hạm siêu thanh Zircon hiếm khi được sử dụng.

Về mặt kỹ thuật, đây là một hỏa tiễn hành trình được trang bị động cơ phản lực siêu âm (scramjet), giúp hỏa tiễn đạt được lực đẩy siêu thanh cần thiết.

Năm 2019, Putin tuyên bố đó sẽ là “một hỏa tiễn siêu thanh có khả năng tăng tốc lên khoảng Mach 9”, nghĩa là hỏa tiễn sẽ di chuyển với tốc độ gấp chín lần tốc độ âm thanh, và có tầm bắn “hơn một ngàn ki-lô-mét”, mạnh dạn tuyên bố nó là “bất khả chiến bại”.

Nhưng do việc sử dụng còn hạn chế, người ta biết rất ít điều chắc chắn về khả năng của nó.

[Kyiv Independent: Russia used 'updated tactics' during latest mass missile, drone strike, Zelensky says]

3. Tổng thống Donald Trump tiết lộ tin nhắn riêng tư từ các đồng minh NATO: Đọc toàn văn

Tổng thống Trump đã công bố các tin nhắn riêng tư từ nhà lãnh đạo NATO và tổng thống Pháp gửi cho Tổng thống Mỹ, ngay sau khi nhà lãnh đạo Na Uy xác nhận một đoạn trao đổi bị rò rỉ cho thấy sự căng thẳng trong thư từ giữa lãnh đạo đảng Cộng hòa và các nhà lãnh đạo NATO.

Các nhà lãnh đạo Âu Châu đã cố gắng giữ lập trường cứng rắn giữa việc tìm cách lôi kéo Mỹ hủy bỏ ý đồ chiếm Greenland; và kiên quyết lên án những động thái của Tổng thống Trump đối với vùng lãnh thổ chiến lược ở Bắc Cực.

Greenland là một phần bán tự trị của Đan Mạch, và việc chính quyền Mỹ khăng khăng đòi Greenland phải nằm dưới sự kiểm soát của Mỹ đã làm lung lay tận gốc rễ nền tảng của NATO.

Các quan chức dưới thời chính quyền Tổng thống Trump cho rằng Mỹ cần Greenland vì an ninh quốc gia của chính mình, để bảo vệ NATO nói chung, và để bảo đảm Nga và Trung Quốc không có cơ hội sử dụng vùng đất rộng lớn phủ đầy băng này để tăng cường ảnh hưởng của họ ở Bắc Cực. Các chuyên gia cho biết, lý do này cũng bao gồm lợi ích từ tài nguyên thiên nhiên của Greenland và việc củng cố vị thế thống trị của Mỹ ở Tây bán cầu.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã chúc mừng Tổng thống Trump về những việc làm của chính quyền ông ở Trung Đông, nhưng nói rằng ông “không hiểu những gì ông đang làm ở Greenland”, theo một ảnh chụp màn hình mà Tổng thống Trump đăng tải trên nền tảng Truth Social của mình.

Theo các ảnh chụp màn hình, Macron đã đề xuất một cuộc họp của các nước G7—Canada, Pháp, Đức, Ý, Nhật Bản, Anh và Mỹ—vào thứ Năm, mà các quan chức Đan Mạch, Ukraine, Syria và Nga cũng có thể tham dự.

Pháp hiện đang giữ chức chủ tịch luân phiên của G7. Theo thông điệp, Tổng thống Trump sẽ ở lại dùng bữa tối với nhà lãnh đạo Pháp. Một nguồn tin thân cận với tổng thống Pháp đã xác nhận tính xác thực của các thông điệp này với Newsweek.

Trong một bài đăng khác, Tổng thống Trump đã chia sẻ tin nhắn từ Tổng thư ký NATO Mark Rutte, ca ngợi những nỗ lực của Tổng thống Trump về vấn đề Syria và cam kết sẽ nêu bật công việc của ông trong các cuộc xung đột toàn cầu trong các lần xuất hiện trước công chúng tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở thành phố Davos của Thụy Sĩ tuần này. Thông điệp của Rutte mang giọng điệu hòa giải hơn về vấn đề Greenland, nói rằng, “Tôi cam kết tìm ra hướng đi cho vấn đề Greenland. Rất mong được gặp ông.”

Một quan chức NATO đã xác nhận với Newsweek rằng thông điệp đó là thật.

Trước đó, vào tháng 6 năm 2025, Tổng thống Trump đã đăng tải những tin nhắn đầy lời tâng bốc từ Rutte gửi cho tổng thống Mỹ.

Văn phòng tổng thống Na Uy hôm thứ Hai đã xác nhận rằng Tổng thống Trump đã nói với tổng thống Na Uy, Jonas Gahr Støre, rằng ông “không còn cảm thấy có nghĩa vụ phải chỉ nghĩ đến hòa bình” sau khi ông bị loại khỏi danh sách nhận giải Nobel Hòa bình hồi tháng 12.

Thông tin xác nhận được đưa ra sau khi các chi tiết của bức thư xuất hiện trên các phương tiện truyền thông. Ông Støre cho biết ông đã liên lạc với Tổng thống Trump cùng với Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb để phản đối các mức thuế mới mà Tòa Bạch Ốc áp đặt lên tám đồng minh của Mỹ vì sự ủng hộ của họ đối với Greenland.

Các nước Âu Châu đã đoàn kết chống lại Mỹ để phản đối các kế hoạch của Mỹ đối với Greenland - và đáp trả lại điều đó, Tổng thống Trump đã áp thuế 10% mới đối với Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Đức, Hòa Lan, Na Uy, Thụy Điển và Vương quốc Anh từ ngày 1 tháng 2.

Sau đó, ông đe dọa các quốc gia này bằng việc tăng thuế lên 25% vào ngày 1 tháng 6 và nói rằng các biện pháp này sẽ được áp dụng “cho đến khi đạt được thỏa thuận mua lại toàn bộ Greenland”. Các quốc gia bị ảnh hưởng chỉ trích chính quyền vì đã gây ra nguy cơ “vòng xoáy đi xuống nguy hiểm”.

Liên minh Âu Châu vẫn đang cân nhắc phản ứng của mình, với một đòn bẩy kinh tế thường được gọi là “súng bazooka” thương mại đang được xem xét. Việc sử dụng đòn bẩy này sẽ loại bỏ các công ty Mỹ khỏi các cuộc cạnh tranh mua sắm công của Âu Châu, nhưng cũng có khả năng gây thiệt hại đáng kể cho nền kinh tế Âu Châu. Bà Ursula von der Leyen, chủ tịch cơ quan điều hành của Liên Hiệp Âu Châu, Ủy ban Âu Châu, cho biết hôm thứ Ba rằng phản ứng của khối sẽ “không khoan nhượng” nếu thuế quan của Tổng thống Trump có hiệu lực.

Hôm thứ Hai, Tổng thống Trump nói riêng với các phóng viên rằng ông sẽ áp thuế 200% đối với “rượu vang và rượu sâm panh” của Pháp nếu ông Macron từ chối lời mời của Tòa Bạch Ốc tham gia sáng kiến “Hội đồng Hòa bình” của Mỹ.

Nguồn tin thân cận với Macron nói với Newsweek rằng Điện Élysée đã ghi nhận những phát biểu của Tổng thống Trump và nhắc lại rằng các mối đe dọa áp thuế nhằm thay đổi chính sách đối ngoại của Paris là “không thể chấp nhận được và không hiệu quả”.

Danh sách đầy đủ những người được mời vẫn chưa được công bố, nhưng rất nhiều nhà lãnh đạo thế giới đã xác nhận nhận được lời mời từ Tòa Bạch Ốc.

Emmanuel Macron, trong một bài đăng được Tổng thống Trump chia sẻ trên Truth Social cho biết: “Bạn tôi, chúng ta hoàn toàn đồng ý về vấn đề Syria. Chúng ta có thể làm được những điều tuyệt vời về Iran. Tôi không hiểu bạn đang làm gì về Greenland. Hãy cùng nhau xây dựng những điều tuyệt vời: 1) Tôi có thể sắp xếp một cuộc họp G7 sau Davos tại Paris vào chiều thứ Năm. Tôi có thể mời người Ukraine, người Đan Mạch, người Syria và người Nga tham dự bên lề. 2) Chúng ta hãy cùng nhau ăn tối tại Paris vào thứ Năm trước khi bạn quay trở lại Mỹ, Emmanuel”.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte, trong một bài đăng được Tổng thống Trump chia sẻ trên Truth Social, viết: “Thưa ngài Tổng thống, Donald thân mến - những gì ngài đã đạt được ở Syria hôm nay thật đáng kinh ngạc. Tôi sẽ sử dụng các hoạt động truyền thông của mình tại Davos để nêu bật công việc của ngài ở đó, ở Gaza và ở Ukraine. Tôi cam kết tìm ra hướng đi cho vấn đề Greenland. Rất mong được gặp ngài. Trân trọng, Mark”

Theo đài PBS, Tổng thống Trump đã gửi thư cho Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre: “Kính gửi Jonas: Xét việc đất nước của ông đã quyết định không trao cho tôi giải Nobel Hòa bình vì đã ngăn chặn 8 cuộc chiến tranh trở lên, tôi không còn cảm thấy bắt buộc phải chỉ nghĩ đến hòa bình nữa, mặc dù nó sẽ luôn là ưu tiên hàng đầu, mà giờ đây có thể nghĩ đến điều gì tốt và phù hợp cho Hoa Kỳ. Đan Mạch không thể bảo vệ vùng đất đó khỏi Nga hay Trung Quốc, và tại sao họ lại có “quyền sở hữu”? Không có văn bản nào chứng minh, chỉ có ghi chép rằng một con tàu đã cập bến ở đó hàng trăm năm trước, nhưng chúng tôi cũng từng có tàu cập bến ở đó. Tôi đã làm được nhiều điều cho NATO hơn bất kỳ ai khác kể từ khi thành lập, và giờ đây, NATO nên làm điều gì đó cho Hoa Kỳ. Thế giới sẽ không an toàn trừ khi chúng ta kiểm soát hoàn toàn Greenland. Cảm ơn ông! Tổng thống Donald Trump.”

[Newsweek: Donald Trump Leaks Private Texts From NATO Allies: Read in Full]

4. Liên Hiệp Âu Châu vẫn bám víu vào hy vọng có thể làm giảm tác động của Tổng thống Trump tại Davos.

Bài phát biểu của Ông Donald Trump tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos hôm thứ Tư sẽ giúp định hình giọng điệu phản ứng của Âu Châu đối với các mối đe dọa áp thuế của tổng thống Mỹ, trong bối cảnh các nhà lãnh đạo đang tuyệt vọng tìm kiếm lối thoát khỏi thế bế tắc.

Các chính phủ Âu Châu vẫn đang hy vọng có thể hạ nhiệt căng thẳng và thuyết phục Tổng thống Trump từ bỏ lời hứa áp thuế trừng phạt đối với các quốc gia Âu Châu phản đối việc bán Greenland cho Mỹ. POLITICO đã phỏng vấn 11 nhà ngoại giao và hai quan chức Liên Hiệp Âu Châu, tất cả đều cho biết họ muốn tránh sự trả đũa và tin rằng vẫn có thể tìm ra giải pháp ngoại giao cho cuộc khủng hoảng.

“Trọng tâm là khởi động tiến trình tại Davos. Sau đó, chúng ta sẽ đánh giá tình hình” tại hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp của các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu được triệu tập vào thứ Năm, một nhà ngoại giao Liên Hiệp Âu Châu cho biết. “Áp lực cần phải giảm bớt.”

Thông báo của Tổng thống Trump hôm thứ Bảy, trong đó ông đe dọa áp thêm 10% thuế quan đối với sáu quốc gia Liên Hiệp Âu Châu cùng với Anh và Na Uy bắt đầu từ tháng tới vì họ không ủng hộ kế hoạch của ông đối với Greenland, một vùng lãnh thổ bán tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch, đã gây ra sự rạn nứt lớn nhất trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương trong nhiều thập niên.

Một lý do chính khiến Liên Hiệp Âu Châu ngần ngại phản ứng mạnh mẽ là vì không ai biết liệu Tổng thống Trump có thực sự thực hiện những lời đe dọa của mình hay không — và họ rất sợ làm đổ vỡ thêm mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương vốn đã rạn nứt, theo các nhà ngoại giao.

Tất cả các nhà ngoại giao và quan chức Liên Hiệp Âu Châu mà POLITICO đã nói chuyện đều cảnh báo rằng còn quá sớm để đe dọa sử dụng Công cụ Chống Cưỡng chế của Liên Hiệp Âu Châu, hay còn gọi là “vũ khí thương mại”, một ý tưởng đang được Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ủng hộ.

Việc sử dụng công cụ này — một công cụ đa năng được thiết kế để ngăn chặn các quốc gia khác sử dụng chiến thuật thương mại để ép buộc nhượng bộ trong các lĩnh vực khác — vẫn vấp phải sự phản đối đáng kể.

Lãnh đạo của đảng chính trị lớn nhất Liên Hiệp Âu Châu, Đảng Nhân dân Âu Châu, cho biết tại một cuộc họp nội bộ hôm thứ Hai rằng phương án đó nên bị loại bỏ và Liên Hiệp Âu Châu phải cứng rắn với người Mỹ trong các cuộc đàm phán riêng tư nhưng phải giảm leo thang căng thẳng trước công chúng, theo hai nguồn tin có mặt tại cuộc họp. Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul và người đồng cấp Ý Antonio Tajani cũng có quan điểm tương tự tại cuộc họp đó.

“Chúng ta cần phải rất ôn hòa vì mục tiêu của chúng ta không phải là đối đầu với người Mỹ. Mục tiêu của chúng ta là củng cố nền kinh tế của mình”, Tajani nói với POLITICO. “Chúng tôi muốn đàm phán” với người Mỹ.

Dân biểu Âu Châu Nicola Procaccini, cánh tay phải của Thủ tướng Ý Giorgia Meloni tại Nghị viện Âu Châu, nói thêm: “Chúng ta phải tránh leo thang căng thẳng.”

Ba nhà ngoại giao mà POLITICO đã phỏng vấn cho biết công cụ này vẫn đang được xem xét — nhưng chỉ là phương án cuối cùng và cần được cân nhắc kỹ lưỡng hơn tại các thủ đô.

Hôm thứ Hai, các đại sứ đã truyền đạt quyết tâm ngày càng mạnh mẽ hơn trong việc đáp trả, điều đã được thể hiện rõ sau cuộc gặp kéo dài ba giờ đồng hồ hôm Chúa Nhật.

“Tâm trạng đang thay đổi,” một nhà ngoại giao cao cấp của Liên Hiệp Âu Châu cho biết. “Chúng ta cần phải mạnh mẽ và kiên quyết hơn. Ông ấy [Tổng thống Trump] có lẽ coi trọng việc phô trương sức mạnh hơn là sự nhượng bộ, bởi vì đối với ông ấy, đó là dấu hiệu của sự yếu đuối.”

Song song đó, theo hai nhà ngoại giao, các đại sứ quán Âu Châu tại Washington đang phối hợp với nhau để liên hệ với các ngành công nghiệp và doanh nghiệp chủ chốt của Mỹ có thể bị ảnh hưởng bởi các biện pháp đối phó tiềm tàng của Liên Hiệp Âu Châu, nhằm gây áp lực buộc Tổng thống Trump từ bỏ kế hoạch này. Họ cũng đang liên hệ với các thành viên trong đoàn tùy tùng của Tổng thống Trump và các ứng cử viên Cộng hòa đang tranh cử tái nhiệm trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ vào tháng 11.

“Điều chúng tôi đang cố gắng làm là gây ảnh hưởng đến các thành viên Quốc hội,” nhà ngoại giao cao cấp của Liên Hiệp Âu Châu nói, người có mặt trong phòng khi các đại sứ tổ chức cuộc họp khẩn cấp vào tối Chúa Nhật. “Họ là đảng viên Cộng hòa, họ sẽ tái tranh cử vào tháng 11. Họ phải nghĩ đến cử tri trong nước. Chúng tôi đang cố gắng thuyết phục họ làm điều gì đó.”

“Sự kiên nhẫn và lòng khoan dung của Âu Châu đang ở mức thấp nhất từ trước đến nay. Nhưng điều đó không có nghĩa là chúng ta sẵn sàng cùng nhau sử dụng toàn bộ sức mạnh của các vũ khí thương mại của Liên Hiệp Âu Châu”, một quan chức quốc gia cho biết. “Chúng tôi đang cố gắng giảm leo thang căng thẳng trong tuần này.”

[Politico: EU clings to hope it can defuse Trump at Davos]

5. Budanov vinh danh những chiến sĩ đã giữ vững phi trường Donetsk trong 242 ngày.

Cái tên “Cyborg” xuất phát từ những kẻ thù không thể tin rằng con người có thể chịu đựng được những cuộc tấn công như vậy.

Ngày 20 tháng Giêng, Kyrylo Budanov, Chánh Văn phòng Tổng thống Ukraine, đã vinh danh những người lính bảo vệ phi trường Donetsk – 20 Tháng Giêng là ngày Ukraine kỷ niệm 242 ngày giữ vững cơ sở chiến lược này trước lực lượng Nga và các lực lượng ủy nhiệm.

Cuộc phòng thủ diễn ra từ ngày 26 tháng 5 năm 2014 đến ngày 22 Tháng Giêng năm 2015. Đây là một trong những trận đánh lớn đầu tiên của Chiến tranh Nga-Ukraine.

“Họ đã giữ vững phòng tuyến khi đó, giờ chúng ta tiếp tục giữ vững nó,” ông Kyrylo Budanov, Trưởng Văn phòng Tổng thống Ukraine, cho biết. “242 ngày phòng thủ anh hùng đã trở thành biểu tượng cho tinh thần bất khuất của người Ukraine.”

“Người máy” là ai và tại sao lại có tên gọi như vậy?

Biệt danh “Người máy” xuất hiện trong cuộc phòng thủ phi trường Donetsk năm 2014, sau khi lực lượng được Nga hậu thuẫn làm sập nhà ga bằng chất nổ.

Câu nói “Người máy đã trụ vững; bê tông thì không” lan rộng khi lực lượng phòng thủ Ukraine giữ vững vị trí của mình trong suốt tám tháng bị tấn công không ngừng nghỉ.

Đối với những đối thủ người Nga và thân Nga của người máy, sự kháng cự của họ dường như phi nhân tính.

Tháng 9 năm 2014, một chiến binh thân Nga đã cố gắng giải thích lý do tại sao lực lượng của ông ta không thể đánh bại một nhóm nhỏ người Ukraine. Ông ta tuyên bố họ không chiến đấu với binh lính, mà là “người máy”.

Các phần tử cực đoan không thể hiểu nổi làm thế nào mà binh lính có thể sống sót trong điều kiện nhiệt độ dưới 0 độ C, hỏa lực pháo binh liên tục, thiếu thốn lương thực và nước uống, cùng với những khối bê tông đổ nát. Từ điển tiếng Ukraine “Myslovo” đã công nhận “cyborg” (người máy sinh học) là từ của năm 2014.

Sân bay quốc tế Donetsk là vị trí cuối cùng do Ukraine kiểm soát trong thành phố sau khi khu vực xung quanh bị tạm chiếm. Quân đội Ukraine đã chiếm được phi trường này vào ngày 26 tháng 5 năm 2014; giao tranh leo thang sau thỏa thuận ngừng bắn theo Nghị định thư Minsk vào tháng 9, và các vụ vi phạm bắt đầu gần như ngay lập tức.

Tháp điều khiển sụp đổ vào ngày 13 Tháng Giêng năm 2015. Ngày 20 tháng Giêng, lực lượng được Nga hậu thuẫn đã cho nổ chất nổ, chôn vùi các binh sĩ phòng thủ dưới đống đổ nát. 96 binh sĩ Ukraine thiệt mạng; hơn 290 người bị thương.

Kể từ đó, hình tượng Người máy đã trở thành một phần không thể thiếu trong bản sắc dân tộc Ukraine. Ngân hàng Quốc gia Ukraine đã phát hành loạt tiền xu kỷ niệm mệnh giá 10 bảng Anh vào năm 2018 - đồng xu Người máy là đồng xu đầu tiên trong loạt “Quân đội Ukraine”.

Bộ phim Cyborgs: Heroes Never Die năm 2017 đã lập kỷ lục doanh thu phòng vé cho điện ảnh Ukraine. Hơn 210.000 người Ukraine đã xem phim trong tuần đầu tiên, thu về 22,2 triệu hryvnias (800.000 đô la Mỹ) tại phòng vé.

Người Ukraine tiếp tục so sánh những người máy Cyborg với những người lính bảo vệ đất nước hiện nay. Viện Ukraine, một tổ chức chính phủ chuyên cung cấp thông tin về văn hóa Ukraine cho công chúng quốc tế, tuyên bố rằng “Nhà máy [Mariupol] và những 'người bảo vệ thép' của nó, giống như phi trường Donetsk và những người máy Cyborg, đã mãi mãi trở thành biểu tượng cho sức mạnh bất khuất của người Ukraine.”

[Europe Maidan: Budanov honors “Cyborgs” who held Donetsk Airport for 242 days]

6. Tổng thống Bulgaria từ chức và dự định tranh cử vào quốc hội.

Ngày 19 tháng Giêng, Tổng thống Bulgaria Rumen Radev tuyên bố sẽ từ chức, đồng thời ám chỉ việc ông sẽ tranh cử vào quốc hội trong cuộc bầu cử lập pháp sắp tới của đất nước.

“Hôm nay là lần cuối cùng tôi phát biểu trước các bạn với tư cách là tổng thống,” Radev nói trong bài phát biểu trên truyền hình, đồng thời cho biết ông sẽ chính thức đệ đơn từ chức vào ngày 20 tháng Giêng.

Thông báo của Radev được đưa ra trong bối cảnh tình trạng bất ổn chính trị kéo dài ở Bulgaria, quốc gia đã tổ chức tám cuộc bầu cử trong bốn năm qua và bị cuốn vào các cuộc biểu tình chống tham nhũng. Trong chín năm nhiệm kỳ tổng thống của mình, Radev đã phải bổ nhiệm bảy chính phủ lâm thời do bế tắc chính trị và việc các đảng không thể thành lập đa số ổn định.

“Một cuộc chiến vì tương lai của Tổ quốc đang ở phía trước. Chúng tôi đã sẵn sàng, chúng tôi có thể và chúng tôi sẽ thành công”, Radev nói trong thông báo từ chức của mình.

Phó Tổng thống Iliyana Yotova sẽ đảm nhiệm chức vụ Tổng thống Bulgaria khi ông Radev từ chức.

Radev bị chỉ trích vì khuynh hướng thân Nga trong các chính sách của mình. Mặc dù ông lên án hành động gây hấn của Nga đối với Ukraine, nhưng ông luôn phản đối viện trợ quân sự cho Kyiv. Ông cũng phản đối việc Ukraine gia nhập NATO và Liên minh Âu Châu.

Bất chấp sự phản đối của Radev, quốc gia vùng Balkan này vẫn cung cấp cho Ukraine các thiết bị quân sự cũ từ thời Liên Xô, tái đầu tư số tiền nhận được từ các đồng minh NATO và Liên Hiệp Âu Châu vào việc mua sắm vũ khí hiện đại của phương Tây.

Bulgaria gia nhập Liên Hiệp Âu Châu năm 2007 và sử dụng đồng euro vào ngày 1 Tháng Giêng năm 2026. Radev tỏ ra hoài nghi về quyết định sử dụng đồng euro và cũng chỉ trích sự hỗ trợ liên tục của Liên Hiệp Âu Châu dành cho Ukraine. Vào tháng 5 năm 2025, khi Putin tổ chức một cuộc duyệt binh tuyên truyền Ngày Chiến thắng hoành tráng ở Mạc Tư Khoa, Radev gọi việc bảo vệ Ukraine là một “cuộc chiến vô vọng” và kêu gọi Brussels ngừng “đổ vũ khí” vào Kyiv.

[Kyiv Independent: Bulgaria's president resigns, plans to run for parliament]

7. Thủ tướng Merz tìm cách xoa dịu căng thẳng thương mại với chính quyền Tổng thống Trump, trong khi Tổng thống Macron có những phát biểu cứng rắn.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz hôm thứ Hai đã tìm cách ngăn chặn cuộc xung đột với Ông Donald Trump về Greenland leo thang thành một cuộc chiến thương mại mới giữa Âu Châu và Mỹ, kêu gọi một phản ứng “bình tĩnh” trước những lời đe dọa áp thuế mới nhất của tổng thống Mỹ.

Đường lối này cho thấy sự bất đồng về chiến thuật giữa các nhà lãnh đạo Đức và Pháp về cách giải quyết mối đe dọa của Tổng thống Trump về việc áp đặt thuế quan mới đối với một số quốc gia Âu Châu vào tháng tới.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hôm Chúa Nhật đã kêu gọi Brussels kích hoạt Công cụ Chống Cưỡng chế, gọi tắt là ACI của Liên Hiệp Âu Châu, “vũ khí thương mại” của Liên Hiệp Âu Châu, để đáp trả mối đe dọa của Tổng thống Trump về việc áp đặt thuế quan mới đối với các nước Âu Châu ngay trong tháng tới.

Ngược lại, Thủ tướng Merz kêu gọi một đường lối ít đối đầu hơn với Tổng thống Trump, thừa nhận rằng một cuộc chiến thương mại sẽ đặc biệt gây thiệt hại cho nền kinh tế định hướng xuất khẩu của Đức, đồng thời bày tỏ sự tin tưởng rằng Berlin và Paris sẽ tìm được lập trường chung.

Thủ tướng Merz cho biết: “Pháp bị ảnh hưởng bởi thuế quan của Mỹ ở mức độ khác so với chúng ta, và về điểm này, tôi hiểu rằng chính phủ Pháp và tổng thống Pháp muốn phản ứng mạnh mẽ hơn chúng ta một chút. Tuy nhiên, chúng ta đang cố gắng và sẽ tìm được lập trường chung” trước khi các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu họp tại Brussels vào thứ Năm.

Các quan chức Đức thường bày tỏ sự thất vọng rằng Macron sẵn sàng có đường lối quyết liệt hơn đối với Tổng thống Trump, nhưng lại không có những động thái mạnh mẽ tương tự để tăng cường quyền tự chủ của Âu Châu khỏi Mỹ bằng cách ký kết thêm các thỏa thuận thương mại với các khu vực khác trên thế giới. Chẳng hạn, sự phản đối của Pháp từ lâu đã cản trở thỏa thuận của Âu Châu với khối thương mại Mercosur ở Nam Mỹ.

Thủ tướng Merz cho biết ông dự định sẽ cố gắng gặp Tổng thống Trump tại Davos vào thứ Tư để giảm bớt căng thẳng và thuyết phục tổng thống thay đổi ý định về thuế quan, đồng thời cho rằng một giải pháp chung để bảo vệ Greenland và tránh một cuộc chiến thương mại vẫn nằm trong tầm tay.

“Chúng ta biết từ kinh nghiệm của 12 tháng qua rằng Tổng thống Trump liên tục đe dọa áp thuế,” Thủ tướng Merz nói. “Ông ấy thường làm vậy, nhưng thường thì các cuộc đàm phán với ông ấy lại khiến ông ấy không làm thế. Và đó là chiến lược của tôi trong chín tháng qua, hoặc tám tháng qua, kể từ khi tôi nhậm chức. Và tôi sẽ tiếp tục theo đuổi chiến lược đó theo đúng cách này.”

Ngược lại, tổng thống Pháp lại thẳng thắn hơn nhiều trong việc phản bác những lời đe dọa thương mại của Tổng thống Trump.

“Không có sự hăm dọa hay đe dọa nào có thể ảnh hưởng đến chúng ta,” Macron nói trong một bài đăng trên X cuối tuần qua. “Các mối đe dọa về thuế quan là không thể chấp nhận được và không có chỗ đứng trong bối cảnh này. Người Âu Châu sẽ đáp trả một cách thống nhất và phối hợp nếu chúng được xác nhận. Chúng ta sẽ bảo đảm chủ quyền của Âu Châu được duy trì. Chính trong tinh thần này mà tôi sẽ hợp tác với các đối tác Âu Châu của chúng ta.”

Thủ tướng Merz cũng không loại trừ khả năng Âu Châu trả đũa nếu Tổng thống Trump tiếp tục áp thuế, mặc dù ông không đề cập cụ thể đến “vũ khí thương mại” của Liên Hiệp Âu Châu.

Thủ tướng Merz nói: “Chúng tôi có trong tay một loạt công cụ, và chúng tôi đồng ý rằng chúng tôi không muốn sử dụng chúng. Nhưng nếu buộc phải sử dụng, chúng tôi sẽ làm vậy. Ở mức độ nào, với cường độ ra sao? Điều đó sẽ phụ thuộc vào tình hình thực tế với chính phủ Mỹ.”

[Politico: Merz seeks to dial down Trump trade tensions — while Macron talks tough]

8. “Hỏa tiễn Kinzhal tấn công ngẫu nhiên”: Chuyên gia cho rằng kế hoạch tấn công trạm biến áp nhà máy điện hạt nhân của Nga có nguy cơ gây ra thảm họa quy mô Chernobyl trên toàn lục địa.

Ý định của Nga nhằm tấn công vào các trạm biến áp điện của các nhà máy điện hạt nhân ở Ukraine có thể dẫn đến một thảm họa ở quy mô như Chernobyl. Chuyên gia Serhii Beskrestnov, hay còn gọi là Flash, cho rằng kế hoạch này, kết hợp với độ chính xác thấp của hỏa tiễn Nga, có thể ảnh hưởng không chỉ đến Ukraine mà còn đến toàn bộ Âu Châu.

Ngày 17 tháng Giêng, Cơ quan Tình báo Quốc phòng Ukraine báo cáo rằng Mạc Tư Khoa đang cân nhắc các cuộc tấn công vào các trạm biến điện cung cấp cho các nhà máy điện hạt nhân của Ukraine. Mục tiêu là gây áp lực buộc Ukraine chấp nhận các yêu cầu đầu hàng để chấm dứt chiến tranh trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ khởi xướng.

“Nhà máy điện hạt nhân như lá chắn năng lượng cuối cùng của đất nước”

“Tôi thực sự hy vọng người Nga đủ sáng suốt để không tấn công các nhà máy điện hạt nhân, bởi vì một phát bắn trượt của hỏa tiễn Iskander hoặc Kinzhal có thể biến thành một thảm họa Chernobyl thứ hai”, Beskrestnov nhấn mạnh.

Vị trí gần của các nhà máy điện hạt nhân với Liên Hiệp Âu Châu, Belarus và Nga đồng nghĩa với việc bất kỳ sự ô nhiễm phóng xạ tiềm tàng nào cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ lục địa.

Điện Cẩm Linh lợi dụng nỗi sợ hãi về một thảm họa hạt nhân mới để làm vũ khí.

Ông Beskrestnov nói thêm rằng các nhà máy điện hạt nhân hiện là nguồn phát điện chính của Ukraine.

Để gây ra tình trạng mất điện hoàn toàn, người Nga có thể sẽ tấn công vào các trạm biến áp nằm gần mỗi nhà máy, nơi truyền tải điện từ các lò phản ứng đến lưới điện rộng lớn hơn.

Các trạm biến áp này đôi khi chỉ cách các lò phản ứng vài trăm mét, và đôi khi cách xa tới một ki-lô-mét.

“Trong khi Nga tuyên bố vũ khí của họ cực kỳ chính xác, chúng ta thấy rằng điều đó không đúng. Hỏa tiễn Kinzhal bắn trúng mục tiêu một cách ngẫu nhiên, và độ chính xác của hỏa tiễn hành trình và hỏa tiễn đạn đạo còn xa mới hoàn hảo”, Beskrestnov nói.

Theo đó, Nga đang sử dụng nỗi sợ hãi về một thảm họa tương tự Chernobyl như một công cụ gây áp lực tâm lý và chính trị lên giới lãnh đạo, xã hội Ukraine và các đối tác quốc tế.

[Europe Maidan: “Kinzhal missiles hit randomly”: Expert says Russia’s NPP substation attack plans risk Chornobyl-scale continental disaster]

9. Vũ khí thương mại bí ẩn, kỳ diệu của Liên Hiệp Âu Châu — và những lựa chọn khác để hạ gục Tổng thống Trump

Chiến tranh thương mại lại tái diễn.

Lời đe dọa của Ông Donald Trump về việc áp thuế lên các nước Âu Châu vì vấn đề Greenland đã phá vỡ thỏa thuận ngừng chiến thương mại xuyên Đại Tây Dương đạt được năm ngoái và đẩy Liên Hiệp Âu Châu vào tình thế khó xử quen thuộc: đáp trả mạnh mẽ, hay cố gắng câu giờ.

Trên lý thuyết, Brussels có nhiều lựa chọn.

Họ có thể nhắm vào các mặt hàng xuất khẩu nhạy cảm về chính trị của Mỹ, chẳng hạn như đậu nành của các bang do đảng Cộng hòa lãnh đạo. Hoặc nó có thể tung ra “vũ khí hạng nặng” trong thương mại của mình, Công cụ Chống Cưỡng chế.

Dưới đây là những hành động mà các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu có thể xem xét khi họ nhóm họp khẩn cấp vào thứ Năm:

Phản công lại các sản phẩm của Mỹ

Các biện pháp thuế quan trả đũa đối với hàng hóa Mỹ trị giá 93 tỷ euro vẫn đang nằm trong kho dự trữ của Liên Hiệp Âu Châu. Chúng bắt nguồn từ vòng áp thuế đầu tiên của Tổng thống Trump năm ngoái và đã bị đóng băng trong sáu tháng kể từ tháng Tám.

Gói biện pháp này sẽ tự động có hiệu lực vào ngày 7 tháng 2, trừ khi Ủy ban đề xuất gia hạn việc đóng băng và 27 quốc gia thành viên Liên Hiệp Âu Châu đồng ý. Tuy nhiên, việc đình chỉ như vậy có thể xảy ra rất nhanh chóng, vì Ủy ban thường thăm dò ý kiến ủng hộ từ các thủ đô nhiều lần mỗi tuần.

Một phần của gói thuế quan nhắm vào các sản phẩm đặc trưng của Mỹ như quần jean Levi's, xe máy Harley Davidson và rượu bourbon Kentucky. Các mặt hàng khác sẽ bị tấn công vì chúng có nguồn gốc từ các tiểu bang nghiêng về phía đảng Cộng hòa. Ví dụ, thuế quan đối với đậu nành sẽ nhắm vào tiểu bang Louisiana, nơi Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson sinh ra.

Điều động “vũ khí hạng nặng” trong thương mại

Vũ khí mạnh nhất trong kho vũ khí của Liên Hiệp Âu Châu là Công cụ Chống Cưỡng bức. Công cụ đa năng này nhằm mục đích ngăn chặn các quốc gia khác sử dụng các chiến thuật thương mại để ép buộc nhượng bộ trong các lĩnh vực khác.

Với công cụ này, Brussels có thể áp đặt hoặc tăng thuế hải quan, hạn chế xuất khẩu hoặc nhập khẩu thông qua hạn ngạch hoặc giấy phép, và áp đặt các hạn chế đối với thương mại dịch vụ. Công cụ này cũng có thể hạn chế quyền tiếp cận đấu thầu công, đầu tư trực tiếp nước ngoài, quyền sở hữu trí tuệ và quyền tiếp cận thị trường tài chính của khối.

Nhưng trong trường hợp như thế này, trước hết sẽ mất vài tháng để vượt qua những rào cản ngoại giao giữa Ủy ban và chính quyền Tổng thống Trump.

Vì cơ chế này chưa từng được kích hoạt trước đây, Liên Hiệp Âu Châu đang ở trong tình thế chưa từng có tiền lệ. Điều đó đặc biệt đúng với mối quan hệ giữa Ủy ban Âu Châu và các thủ đô quốc gia. Brussels cần đề xuất khởi động cơ chế này, và chỉ làm như vậy nếu biết chắc chắn đủ các thủ đô sẽ đồng ý. Pháp rất muốn, nhưng Đức và các nước khác thì không mấy mặn mà.

“Đó là một trong những quân bài,” nhưng “nó thực sự không phải là quân bài đầu tiên bạn sử dụng,” Bộ trưởng Tài chính Lithuania Kristupas Vaitiekūnas nói với POLITICO trong một cuộc phỏng vấn.

Sử dụng chiêu bài Trung Quốc.

Thủ tướng Canada Mark Carney đã làm một điều chưa từng có tiền lệ vào thứ Sáu tuần trước. Gạt bỏ mối quan hệ căng thẳng giữa Canada và Trung Quốc bắt nguồn từ vụ bắt giữ một giám đốc điều hành cao cấp của Huawei, nhà lãnh đạo Canada đã đạt được một thỏa thuận thương mại sơ bộ với Bắc Kinh để tự do hóa nhập khẩu xe điện Trung Quốc đổi lấy việc giảm mạnh thuế quan đối với hàng nông sản của Canada.

Thủ tướng Carney không nhắc đến tên Tổng thống Trump, nhưng thông điệp rất rõ ràng: Canada có những đối tác khác và sẽ không ngồi yên trong khi Washington cố gắng gây áp lực lên nước này.

Một kế hoạch chi tiết cho Brussels? Mọi chuyện không đơn giản như vậy. Trong khi Liên Hiệp Âu Châu đã cố gắng cân bằng quan hệ thương mại với Bắc Kinh — quốc gia Á Châu này vẫn là đối tác thương mại lớn thứ hai của Liên Hiệp Âu Châu — các nhà hoạch định chính sách nhận thức rõ mối đe dọa cạnh tranh từ các tập đoàn Trung Quốc.

Ngành công nghiệp xe hơi của Đức đang chao đảo vì giá năng lượng cao và sự cạnh tranh khốc liệt từ Trung Quốc (hiện là nhà xuất khẩu xe hơi hàng đầu thế giới). Nhìn chung, tình trạng dư thừa công suất - thuật ngữ chỉ sản lượng khổng lồ của Trung Quốc, mà không thể được thị trường nội địa hấp thụ hết nên phải bán ra nước ngoài - đang khiến các nhà lãnh đạo doanh nghiệp Liên Hiệp Âu Châu trăn trở.

So với Canada, đối với Liên Hiệp Âu Châu, Trung Quốc là một “vấn đề hoàn toàn khác”, chuyên gia thương mại David Kleimann cho biết. “Trung Quốc đang cạnh tranh gay gắt với chúng ta trên tất cả các mặt hàng xuất khẩu chính và sản xuất trong nước”, ông nói. “Chúng ta sẽ cần thêm các rào cản, cần quản lý thương mại chặt chẽ hơn với Trung Quốc.”

Bán tháo tài sản

Gánh nặng nợ khổng lồ của Mỹ là một điểm yếu chí mạng. Mỹ rất thích chi tiêu, và ngược lại, người Âu Châu lại nhanh chóng mua hết số nợ đó. George Saravelos, nhà lãnh đạo bộ phận nghiên cứu ngoại hối tại Deutsche Bank, cho biết các thực thể thuộc khu vực công và tư nhân của Âu Châu nắm giữ tổng cộng 8 ngàn tỷ đô la cổ phiếu và trái phiếu của Mỹ - “gấp đôi so với phần còn lại của thế giới cộng lại”.

“Trong bối cảnh sự ổn định địa kinh tế của liên minh phương Tây đang bị phá vỡ nghiêm trọng, không rõ tại sao người Âu Châu lại sẵn lòng đóng vai trò này”, nhà phân tích viết trong một ghi chú gửi cho khách hàng.

Nếu các chính phủ Âu Châu ra lệnh cho các ngân hàng và quỹ hưu trí của họ bán tháo tài sản, điều đó gần như chắc chắn sẽ gây ra một cuộc khủng hoảng tài chính, khiến chi phí vay mượn của Mỹ tăng vọt. Thảm họa tài chính sau đó cũng sẽ nhấn chìm Âu Châu. Việc bán tháo tài sản tài chính sẽ làm giảm mạnh giá cả, và các nhà cho vay Âu Châu sẽ ghi nhận những tổn thất khổng lồ — tương đương với sự hủy diệt lẫn nhau trong thế giới hạt nhân.

Việc ngày càng tách rời khỏi hệ thống tài chính Mỹ có vẻ khả thi, nhưng một sự chia tách toàn diện và đột ngột thì cực kỳ khó xảy ra.

Chơi để câu giờ

Kiềm chế là chiến thuật mà Liên Hiệp Âu Châu lựa chọn hiện nay. “Ưu tiên ở đây là đối thoại, chứ không phải leo thang, và tránh áp đặt thuế quan”, Olof Gill, phó phát ngôn viên chính của Ủy ban Âu Châu, cho biết hôm thứ Hai.

Theo thỏa thuận thương mại đạt được năm ngoái, Hoa Kỳ đã giảm thuế quan đối với hầu hết các sản phẩm của Liên Hiệp Âu Châu xuống còn 15%, trong khi Liên Hiệp Âu Châu vẫn chưa thực hiện cam kết cắt giảm thuế quan đối với hàng hóa công nghiệp của Mỹ xuống 0%. Điều này là do những lời đe dọa của Tổng thống Trump đã làm đình trệ cuộc bỏ phiếu tại Nghị viện Âu Châu về việc giảm thuế quan đối với các sản phẩm của Mỹ.

Trong khi tình trạng bế tắc này còn tiếp diễn, các công ty Liên Hiệp Âu Châu thực sự được hưởng lợi từ chi phí thấp hơn, trong khi điều ngược lại không đúng với các đối tác Mỹ của họ.

“ Thương mại vẫn tiếp tục diễn ra, đầu tư vẫn tiếp tục chảy vào,” Gill nói thêm. “Vì vậy, chúng ta cần phải rất thận trọng trong đường lối sự khác biệt giữa mối đe dọa và thực tế hoạt động.”

Với việc Tổng thống Trump đang cố gắng chia rẽ các nhà lãnh đạo Âu Châu bằng cách đe dọa áp thuế đối với một số quốc gia, bao gồm Pháp và Đức, trong khi lại bỏ qua những nước khác, như Ý, việc duy trì sự gắn kết sẽ là một thách thức rất lớn. Bất kỳ hành động trả đũa nghiêm trọng nào, chẳng hạn như sử dụng “vũ khí hạng nặng” thương mại của khối, Công cụ Chống Cưỡng chế, sẽ đòi hỏi sự ủng hộ rộng rãi.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo

Tòa án Tối cao Hoa Kỳ có thể sẽ ra phán quyết về một số loại thuế quan của Tổng thống Trump ngay trong ngày thứ Ba. Nếu chính quyền thua kiện, Tổng thống Trump sẽ phải đối phó với hậu quả trong khi ông đang tham dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos tuần này.

“Xét trên phương diện chiến tranh kinh tế thuần túy, điều đó sẽ có lợi cho chúng ta,” Kleimann nói. “Nhưng chúng ta chưa tính đến tham vọng của Tổng thống Trump trong việc thực sự đưa quân bộ vào trận địa.”

Tại Davos, Tổng thống Trump có thể sẽ gặp Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen, mặc dù chưa có cuộc gặp song phương nào được xác nhận. Bà Von der Leyen sẽ phát biểu tại Davos vào thứ Ba; Tổng thống Trump dự kiến sẽ đến vào ngày hôm sau.

Vào thứ Năm, các nhà lãnh đạo chính phủ Liên Hiệp Âu Châu sẽ tổ chức một hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp tại Brussels để thảo luận về quan hệ xuyên Đại Tây Dương và những mối đe dọa thuế quan mới nhất. Cuộc họp này không nhằm mục đích vạch ra một kế hoạch tấn công hào nhoáng mà chỉ để thăm dò xem liệu Liên Hiệp Âu Châu có nên tấn công vào hàng hóa của Mỹ hay nên chấp nhận áp lực thương mại mạnh mẽ từ phía Mỹ.

Nếu Tổng thống Trump thực hiện lời đe dọa của mình, thuế quan của Mỹ đối với các đồng minh Âu Châu sẽ có hiệu lực vào ngày 1 tháng 2. Một tuần sau, gói trả đũa của Liên Hiệp Âu Châu sẽ tự động có hiệu lực nếu không tìm được giải pháp.

Nếu điều đó xảy ra, Mỹ và Liên Hiệp Âu Châu thực sự sẽ lâm vào một cuộc chiến thương mại.

[Politico: The EU’s magical, mystery trade weapon — and other options to nail Trump]

10. Nhà máy Chernobyl đã khôi phục nguồn điện lưới sau sự việc mất điện tạm thời do cuộc tấn công của Nga gây ra, Bộ Năng lượng cho biết.

Nhà máy điện hạt nhân Chernobyl của Ukraine đã khôi phục nguồn cung cấp điện từ bên ngoài sau sự việc mất điện tạm thời do cuộc tấn công quy mô lớn mới nhất của Nga vào cơ sở hạ tầng năng lượng gây ra, Bộ Năng lượng Ukraine cho biết vào ngày 20 tháng Giêng.

Bộ này cho biết, bất chấp các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa nhắm vào các trung tâm năng lượng quan trọng cung cấp cho Khu vực cấm Chernobyl trong đêm, tất cả các cơ sở tại nhà máy - bao gồm cả Khu vực giam giữ an toàn mới và các địa điểm lưu trữ nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng - hiện đang nhận điện từ hệ thống năng lượng thống nhất của Ukraine và đang hoạt động bình thường.

“Mức độ phóng xạ tại địa điểm này và trên toàn khu vực cấm vẫn nằm trong giới hạn cho phép”, Bộ này cho biết thêm.

Trước đó vào ngày 20 tháng Giêng, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, gọi tắt là IAEA cho biết cuộc tấn công quy mô lớn mới nhất của Nga nhằm vào Ukraine đã tạm thời ảnh hưởng đến một số trạm biến áp điện của Ukraine “quan trọng đối với an toàn hạt nhân”, bao gồm cả Nhà máy điện hạt nhân Chernobyl.

“Nhà máy điện hạt nhân Chernobyl đã mất toàn bộ nguồn điện dự phòng và các đường dây tải điện đến các nhà máy điện hạt nhân khác cũng bị ảnh hưởng. IAEA đang tích cực theo dõi diễn biến để đánh giá tác động đến an toàn hạt nhân “, Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi cho biết, mà không đề cập đến Nga.

Bộ Năng lượng Ukraine cảnh báo rằng các cuộc tấn công của Nga có nguy cơ gây mất điện tại Nhà máy điện hạt nhân Chernobyl là hành vi vi phạm nghiêm trọng các nguyên tắc an toàn hạt nhân và gây ra mối đe dọa vượt ra ngoài biên giới Ukraine.

[Kyiv Independent: Chornobyl plant restores external power after temporary outage caused by Russian attack, Energy Ministry says]