20. Càng ít chịu đau khổ thì không cảm nhận được đau khổ.

(Thánh John Berchmans)

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Trích dịch từ tiếng Hoa trong "Cách ngôn thần học tu đức")

---------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

23. CON RÙA VÀ CON CUA

Con rùa có cái vỏ bên ngoài, con cua cũng có cái vỏ bên ngoài.

Chỉ khác là cái vỏ của con rùa thì dày mà vỏ của con cua thì mỏng, cho nên con rùa có thể chịu nặng, mà con cua thì chịu không nổi cú đánh, nhưng con cua có thể hợp hai cái càng lại để tự vệ, còn con rùa chỉ có thể rụt vào trong cái vỏ để tránh nguy hiểm.

Một hôm con cua gặp con rùa, bèn đưa hai cái càng ra đùa giỡn với nó, con rùa vội vàng rụt đầu rụt đuôi và thu bốn chân vào trong cái vỏ, càng cua đụng vào sau lưng cái vỏ kêu rột rột.

Con cua làm như thế rất lâu, nhưng con rùa không thể nào bị thương được, con cua cười nói:

- “Cái thứ vỏ này cứng thật không làm sao ăn được”.

(Yết hậu ngữ)

Suy tư 23:

Con người ta dù không có cái vỏ cứng như con rùa để bảo vệ thân mình, không có hai cái càng nhọn để tự vệ như con cua, nhưng Thiên Chúa lại ban cho một trí óc biết suy trước nghĩ sau, để đề phòng những tai nạn nguy hiểm, người ta gọi đó gọi là sự khôn ngoan. Khôn ngoan là báu vật mà Thiên Chúa ban cho con người, khôn ngoan là vũ khí rất hiện đại hợp với mọi thời đại để con người tự vệ mình và giúp người khác.

Có hai loại khôn ngoan: khôn ngoan của con người và khôn ngoan đến từ Thiên Chúa.

Khôn ngoan của con người thì dùng để lợi cho mình mà hại người, mà đôi lúc người ta gọi đó là xảo trá, mưu mô, lừa đảo, loại khôn ngoan này trước sau gì cũng làm hại đến bản thân của mình. Khôn ngoan đến từ Thiên Chúa thì luôn tìm kiếm điều hay điều lợi cho tha nhân, và có khi bản thân mình chịu thiệt thòi, khôn ngoan này không phải tự nhiên mà có, nhưng là do ơn Chúa ban cho những ai thành tâm khiêm tốn cầu xin...

Cái mai con rùa tuy cứng, hai càng con cua tuy nhọn, nhưng mai rùa sẽ vỡ nát và càng cua sẽ bị gãy khi đứng trước con người có trí khôn.

Dùng sức mạnh của khôn ngoan để chiếm lấy Nước Trời, đó là sự khôn ngoan của người Ki-tô hữu vậy !

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Dịch từ tiếng Hoa và viết suy tư)

---------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.

Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Thầy nói với anh em là những người đang nghe Thầy đây : hãy yêu kẻ thù và làm ơn cho kẻ ghét anh em, hãy chúc lành cho kẻ nguyền rủa anh em, và cầu nguyện cho kẻ vu khống anh em. Ai vả anh má bên này, thì hãy giơ cả má bên kia nữa. Ai đoạt áo ngoài của anh, thì cũng đừng cản nó lấy áo trong. Ai xin, thì hãy cho, ai lấy cái gì của anh, thì đừng đòi lại. Anh em muốn người ta làm gì cho mình, thì cũng hãy làm cho người ta như vậy. Nếu anh em yêu thương kẻ yêu thương mình, thì có gì là ân với nghĩa? Ngay cả người tội lỗi cũng yêu thương kẻ yêu thương họ. Và nếu anh em làm ơn cho kẻ làm ơn cho mình, thì còn gì là ân với nghĩa? Ngay cả người tội lỗi cũng làm như thế. Nếu anh em cho vay mà hy vọng đòi lại được, thì còn gì là ân với nghĩa? Cả người tội lỗi cũng cho kẻ tội lỗi vay mượn để được trả lại sòng phẳng. Trái lại, anh em hãy yêu kẻ thù, hãy làm ơn và cho vay mà chẳng hề hy vọng được đền trả. Như vậy, phần thưởng dành cho anh em sẽ lớn lao, và anh em sẽ là con Đấng Tối Cao, vì Người vẫn nhân hậu với cả phường vô ân và quân độc ác.

“Anh em hãy có lòng nhân từ, như Cha anh em là Đấng nhân từ. Anh em đừng xét đoán, thì anh em sẽ không bị Thiên Chúa xét đoán. Anh em đừng lên án, thì sẽ không bị Thiên Chúa lên án. Anh em hãy tha thứ, thì sẽ được Thiên Chúa thứ tha. Anh em hãy cho, thì sẽ được Thiên Chúa cho lại. Người sẽ đong cho anh em đấu đủ lượng đã dằn, đã lắc và đầy tràn, mà đổ vào vạt áo anh em. Vì anh em đong bằng đấu nào, thì Thiên Chúa sẽ đong lại cho anh em bằng đấu ấy.”

Đó là Lời Chúa

 

ĐÚNG MÀ KHÔNG CỨU SỐNG



Lời Chúa Thứ Năm Tuần XXIII Thường Niên, Năm Chẵn:

“Hãy làm ơn và cho vay mà chẳng hề hy vọng được đền trả!”.
“Bác ái vượt xa công lý, vì yêu là trao ban, là hiến tặng cho người khác điều thuộc về mình!” - Bênêđictô XVI.
Kính thưa Anh Chị em,
Yêu là trao điều thuộc về mình. Nhưng Tin Mừng còn đi xa hơn: biết người kia sai mà vẫn trao ban vì không tuyệt vọng về họ. Bởi một phán quyết có thể đúng về quá khứ mà vẫn không giúp một người đổi đời - ‘đúng mà không cứu sống’.
“Mà chẳng hề hy vọng được đền trả”. Bản Hy Lạp viết mēdèn apelpízontes: “chẳng hề hy vọng”. Theo cách hiểu thông dụng, apelpízō ở đây là “mong lấy lại”; nhưng trong tiếng Hy Lạp cổ, nó còn là “mất hy vọng, tuyệt vọng”. Vì thế, cả cụm còn vang lên: “chẳng hề tuyệt vọng”. Hai cách đọc gặp nhau tuyệt đẹp: không hy vọng lấy lại điều đã cho, nhưng cũng không hết hy vọng vào người đã nhận. Thiên Chúa nhân hậu với kẻ vô ân, độc ác; Ngài không đóng khung họ trong điều họ đã làm. Công lý có thể khép hồ sơ; tình yêu vẫn mở một ngày mai.
Chúa Giêsu không bảo môn đệ chỉ thôi trả đũa; Ngài đòi nhiều hơn: làm ơn, chúc lành, cầu nguyện và trao ban. Những hành động ấy đi trước sự đổi thay, để người kia còn đường hoán cải. “Cầu nguyện cho những người đã làm hại chúng ta là bước đầu tiên để biến điều ác thành điều thiện!” - Phanxicô.
Tình yêu không phủ nhận vết thương, cũng không bảo đảm kẻ dữ sẽ trở về; nó chỉ từ chối biến điều họ đã làm thành lời cuối về cuộc đời họ. Phán quyết chỉ đọc trang đã viết; lòng thương xót còn nhìn thấy điều ân sủng có thể viết tiếp. Chúng ta thường khép lại một đời người bằng một kết luận rất đúng: “Con người ấy là thế!”. Thiên Chúa thì không; Ngài thấy điều xấu nơi người ấy mà vẫn tiếp tục làm điều lành.
Điều Chúa Giêsu dạy, Phaolô áp dụng cho cộng đoàn Côrintô: “Sự hiểu biết thì sinh lòng kiêu ngạo, còn lòng bác ái thì xây dựng!” - bài đọc một. Một thần học đúng về ngẫu tượng mà quên người anh em là một thần học chưa hiểu thập giá. Chân lý thuộc về Chúa phải giúp một con người đứng lên thay vì xô họ ngã xuống. Bởi thế, “Lạy Chúa, xin dẫn con theo chính lộ ngàn đời!” - Thánh Vịnh đáp ca - không chỉ là lời cầu xin tránh điều sai, nhưng còn xin cho cái đúng biết mở đường sống cho người khác. Để sống được điều ấy, chúng ta chỉ còn biết cầu xin: “Xin ban điều Ngài truyền dạy, và truyền dạy điều Ngài muốn!” - Augustinô.
Anh Chị em,
Đức Kitô biết rõ sự thật về mỗi người, nhưng không đồng nhất ai với điều tồi tệ nhất họ đã gây ra. Trên đồi Sọ, Ngài không hạ chân lý xuống để cứu tội nhân; Ngài hạ chính mình, mang lấy bản án và trả lại cho họ phẩm giá làm con. Con người nhân danh cái đúng để đóng đinh Con Thiên Chúa vào thập giá; Thiên Chúa dùng tình yêu biến chính thập giá ấy thành ơn cứu độ cho cả nhân loại. Đó là câu trả lời của Ngài cho một thế giới ‘đúng mà không cứu sống’: chân lý chỉ đi đến cùng khi làm cho một con người sống.
Chúng ta có thể cầu nguyện,
“Lạy Chúa, cho con đủ sáng để nhận ra điều sai; đủ quảng đại để làm ơn cho người ghét mình; và đủ hy vọng để mở cho người anh em một tương lai!”, Amen.
Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

Theo tin Tòa Thánh, thứ tư, 9 tháng 9, 2026, Đức Giáo Hoàng Leo tiếp tục phần phân tích về văn kiện của Công đồng Vatican II liên quan đến sự tương tác giữa Giáo hội và thế giới, qua việc xem xét cách văn kiện này mở đầu bằng việc chú trọng đến "phẩm giá con người".

Khái niệm này là nền tảng cho cách Giáo hội ứng xử với thế giới: Giáo hội tin rằng mỗi con người, bất kể yếu tố nào, đều có phẩm giá: phẩm giá này "bắt nguồn từ căn tính của họ là thụ tạo được dựng nên 'theo hình ảnh Thiên Chúa'."

Dưới đây là bản dịch bài giáo lý của Đức Giáo Hoàng, theo bản tiếng Anh của Tòa Thánh:

Bài Giáo lý: Các Văn kiện của Công đồng Vatican II. IV. Hiến chế Mục vụ Gaudium et Spes (GS 12-22). 2. Nhân phẩm: Ơn phúc và Trách nhiệm

Anh chị em thân mến, chào anh chị em buổi sáng và xin chào mừng!

Hiến chế Công đồng *Gaudium et Spes* (GS), khi dành chương đầu tiên để nói về phẩm giá con người, đã nhấn mạnh rằng đây là nền tảng và điều kiện cho "những giá trị được đề cao nhất ngày nay"; tuy nhiên, các giá trị này không được phép quên đi "nguồn gốc thần linh" của chúng, để tránh những sự sai lệch có thể nảy sinh từ "vết nhơ trong lòng người" (GS, 11).

Hành trình làm nổi bật các đặc điểm và quyền cơ bản của phẩm giá con người chắc chắn là một trong những chương quan trọng nhất của lịch sử nhân loại. Tuy nhiên, chặng đường phía trước vẫn chưa hoàn tất và cần phải giải quyết những mâu thuẫn, cả cũ lẫn mới, vốn đang ngăn cản việc hiện thực hóa trọn vẹn phẩm giá ấy.

Giáo hội rõ ràng đưa ra sự đóng góp của mình, nhắc nhở chúng ta rằng phẩm giá con người nảy sinh từ chính bản chất của con người. Tôi cũng đã có dịp tái khẳng định điều này trong Thông điệp *Magnifica Humanitas* gần đây của tôi: “Mỗi con người đều được Thiên Chúa hoạch định và mong muốn bước vào sự hiệp thông với Người, với tha nhân và với thụ tạo. Phẩm giá con người không tùy thuộc vào năng lực, của cải hay địa vị xã hội của một cá nhân, cũng không tùy thuộc vào những lựa chọn đúng hay sai mà họ đã thực hiện; trái lại, đó là một ân huệ có trước và vượt trên mỗi cá nhân, được Thiên Chúa ban tặng như một biểu hiện cho tình yêu bất biến của Người” (số 50). Như vậy, phẩm giá vô biên của con người bắt nguồn từ căn tính của họ là thụ tạo được dựng nên “theo hình ảnh Thiên Chúa... có khả năng nhận biết và yêu mến Đấng Tạo Hóa của mình”; đây là một kế hoạch và ân huệ tình yêu vượt trên các thực tại thụ tạo khác—những thực tại được giao phó cho con người chăm sóc để “chế ngự và sử dụng chúng hầu tôn vinh Thiên Chúa” (GS, 12).

Trong đức tin, chúng ta có thể hiểu được nền tảng tối hậu của phẩm giá con người, bởi lẽ Chúa Con, “qua việc mặc khải mầu nhiệm về Chúa Cha và tình yêu của Người, đã mặc khải trọn vẹn con người cho chính con người và làm sáng tỏ ơn gọi cao cả của họ” (số 22).

Con người luôn hàm chứa mối tương quan, sự hiệp thông và sự tham gia vào mối liên hệ với Thiên Chúa và tha nhân; do đó, đó là mối tương quan hiếu thảo với Thiên Chúa Cha và mối tương quan huynh đệ với Đức Kitô cùng toàn thể nhân loại. Điều này loại trừ sự cô lập lấy bản thân làm trung tâm. Trở thành một con người nghĩa là nhận thức bản thân như một món quà để chia sẻ, lớn lên và trưởng thành thông qua sự đón nhận, sự trao qua đổi lại và tinh thần phục vụ.

Phẩm giá này được giao phó cho trách nhiệm của mỗi cá nhân; đồng thời, nó cũng đòi hỏi sự liên đới và quan tâm lẫn nhau, nhằm vượt qua nhiều sự xuyên tạc và thao túng vốn vẫn làm biến dạng nhận thức của chúng ta về phẩm giá ấy và cản trở việc thực hiện nó. Quả thực, do những lựa chọn đi ngược lại với phẩm giá này trong suốt dòng lịch sử, ngay cả ngày nay “con người vẫn bị chia rẽ trong chính nội tâm mình”, và “toàn bộ đời sống nhân loại, dù ở bình diện cá nhân hay tập thể, đều biểu lộ một cuộc đấu tranh gay gắt giữa thiện và ác, giữa ánh sáng và bóng tối”. Tuy nhiên, tình trạng mong manh và hữu hạn này có thể được nhìn nhận với niềm hy vọng, bởi vì “chính Chúa đã đến để giải phóng và củng cố con người, đổi mới họ từ bên trong và xua đuổi ‘thủ lãnh thế gian này’ (Ga 12,31)—kẻ đã giam hãm con người trong xiềng xích tội lỗi” (GS, 13). Hơn nữa, Hiến chế *Gaudium et Spes* khẳng định rằng phẩm giá con người liên quan đến toàn bộ con người; do đó, cần vượt qua những quan điểm nhị nguyên: con người “tuy gồm xác và hồn, nhưng là một”. Việc coi thân xác chỉ như một “đồ vật” để tùy ý định đoạt luôn là sự phủ nhận phẩm giá con người: “con người không được phép coi thường đời sống thể xác của mình” và “có bổn phận coi thân xác mình là điều tốt đẹp và đáng quý, vì Thiên Chúa đã tạo dựng và sẽ làm cho thân xác ấy sống lại vào ngày sau hết”, đồng thời phải giữ gìn để thân xác không trở thành nô lệ cho “những khuynh hướng xấu xa của lòng mình” (GS, 14), bởi lẽ tất cả chúng ta đều đã bị tổn thương do tội lỗi.

Cuối cùng, *Gaudium et Spes* nhắc lại ba biểu hiện quan trọng nhất của phẩm giá con người: trí tuệ, yếu tố khiến con người không ngừng khao khát tìm kiếm chân lý (số 15); lương tâm, nhờ đó con người tạo nên sự thống nhất và ý nghĩa cho cuộc đời mình (số 16); và tự do, yếu tố giúp con người trở thành chủ thể chịu trách nhiệm về các quyết định của chính mình (số 17). Các khía cạnh này gắn kết chặt chẽ với nhau. Chính nơi lương tâm mà sự thật được nhìn nhận đúng như bản chất của nó, và tự do có thể cảm nghiệm được sự thật ấy như là nền tảng cũng như khả năng hiện thực hóa của chính mình. Chúa Thánh Thần, Đấng ban sự sống trong Đức Kitô, giải phóng chúng ta và luôn khẳng định phẩm giá làm con Thiên Chúa của chúng ta; Người giải thoát chúng ta khỏi nỗi sợ hãi và dẫn dắt chúng ta hướng về đích điểm tối hậu, đó là sự sống viên mãn vượt trên cái chết mà Đức Kitô đã hứa ban. Chỉ nơi Người, mầu nhiệm về con người mới tìm thấy ánh sáng đích thực; từ Người, chúng ta nhận được ánh sáng soi chiếu những bí ẩn của đau khổ và cái chết; và cùng với Người, chúng ta bước đi trên hành trình hướng về sự Phục Sinh.

Anh chị em thân mến, được tạo dựng theo hình ảnh Thiên Chúa, nhờ Đức Kitô và vì Người, chúng ta đã lãnh nhận một phẩm giá độc nhất vô nhị và không thể phai mờ. Chúng ta hãy quyết tâm luôn vun đắp và bảo vệ phẩm giá ấy bằng ánh sáng và sức mạnh của Tin Mừng.

 

Cuộc họp kéo dài ba ngày của các nhóm hiệp hành đồng nghị quốc gia tại Bangkok đã xem xét những mối quan tâm rộng lớn hơn và các mục tiêu mục vụ.

Phóng viên UCA News, trong bản tin ngày 03/09/2026, tường trình rằng: Một nhà thần học hàng đầu châu Á cảnh báo vào ngày 2 tháng 9 rằng, các nhóm hiệp hành quốc gia trên khắp châu lục có nguy cơ trở thành gánh nặng thay vì nguồn hỗ trợ cho các giáo phận nếu họ tập trung vào việc triển khai các chương trình mới thay vì giải quyết các nhu cầu mục vụ hiện có.

Theo tin từ Radio Veritas Asia, Cha Vimal Tirimanna (người Sri Lanka) – thành viên Ủy ban về Tinh thần Hiệp hành thuộc Liên Hội đồng Giám mục Á châu (FABC) – đã phát biểu tại một cuộc thảo luận về việc tăng cường sự tham gia hiệp hành trong ngày thứ hai của cuộc họp kéo dài ba ngày giữa các nhóm hiệp hành quốc gia tại Bangkok.

Những người tham dự đã tìm cách giải quyết vấn đề làm thế nào để các nhóm quốc gia có thể hỗ trợ thiết thực cho các giáo phận thông qua các phương pháp hiệp hành mà không làm gia tăng khối lượng công việc.

Cuộc thảo luận nhấn mạnh rằng tinh thần hiệp hành cần phải chuyển từ các cuộc họp và đề xuất sang đời sống thường nhật của giáo phận và giáo xứ.

Các nhóm nên tiếp cận giáo phận bằng cách tìm hiểu xem mỗi Giáo hội địa phương muốn đạt được điều gì, đang gặp khó khăn ở đâu và những mục tiêu mục vụ nào là quan trọng nhất.

Sau đó, họ có thể cung cấp sự hỗ trợ thiết thực thông qua việc lắng nghe, tham gia, phân định và chia sẻ trách nhiệm.

Những người tham dự đã xác định một mối quan tâm lớn: việc đào tạo về tinh thần hiệp hành cần phải bắt đầu sớm hơn trong quá trình đào tạo linh mục.

Nhiều linh mục được đào tạo theo hướng chú trọng hoàn thành công việc hơn là quan tâm đến quy trình ra quyết định và sự tham gia của cộng đồng.

Họ kết luận rằng các chủng viện nên đưa nội dung đào tạo về tinh thần hiệp hành vào chương trình giảng dạy, để các linh mục tương lai hiểu ngay từ đầu rằng Giáo hội là một cộng đồng nơi mọi thành viên đã lãnh nhận Bí tích Rửa tội đều có vai trò của mình.

Cha Tirimanna lưu ý rằng Công đồng Vatican II đã trình bày Giáo hội như là dân Chúa, nhưng tầm nhìn này không phải lúc nào cũng được lồng ghép vào quá trình đào tạo tại chủng viện.

Ngài cho biết, mặc dù một số chủng viện đã bắt đầu đưa tinh thần hiệp hành vào chương trình đào tạo, nhưng cách tiếp cận này cần được phổ biến rộng rãi hơn. Các tham dự viên nhấn mạnh rằng các linh mục đang phục vụ tại các giáo phận và dòng tu cần được đào tạo liên tục về tinh thần hiệp hành, bởi văn hóa hàng giáo sĩ có ảnh hưởng lớn đến cách các giáo xứ lắng nghe, phân định và đưa ra quyết định.

Một tham dự viên đã nêu bật vai trò của các nhóm hiệp hành cấp quốc gia trong việc đồng hành cùng các quyết định quan trọng của Giáo hội.

Ông dẫn chứng quy trình chọn lựa tổng giám mục sắp tới, gợi ý rằng các nhóm hiệp hành có thể hỗ trợ tổ chức các buổi gặp gỡ với hàng giáo sĩ, tu sĩ và đại diện giáo dân nhằm khuyến khích sự phân định trong tinh thần cầu nguyện.

Các tham dự viên cũng thảo luận về việc lồng ghép tinh thần hiệp hành vào các chương trình hiện có của giáo xứ thay vì tạo ra những cơ cấu mới.

Một đề xuất được đưa ra là sử dụng các phương thức đơn giản để thực hiện việc đàm đạo thiêng liêng trong Mùa Vọng và Mùa Chay, thay vì áp dụng những khuôn mẫu cứng ngắc.

Họ cho rằng tinh thần hiệp hành có thể trở thành một "phương thức cộng tác được nâng tầm" thay vì chỉ là thêm một đầu việc chồng chất vào lịch trình vốn đã bận rộn.

Một đề xuất quan trọng khác là các nhóm hiệp hành cấp quốc gia cần xem xét lại cách thức giới thiệu vai trò của mình với các giáo phận.

Thay vì xuất hiện như những nguồn tạo ra "gánh nặng và mục tiêu bổ sung", họ nên hỗ trợ các giáo phận đạt được những mục tiêu mục vụ hiện có.

Các tham dự viên được khuyến khích không nên mặc định rằng mọi giáo phận đều cần sự can thiệp giống hệt nhau; việc tham gia vào tiến trình hiệp hành cần bắt đầu từ những nhu cầu thực tế của từng Giáo hội địa phương.

Cuộc thảo luận liên tục nhấn mạnh vào các hành động thiết thực, khả thi trong vòng sáu tháng thay vì những kế hoạch tham vọng nhưng chỉ nằm trên giấy; điều này đồng nghĩa với việc xác định các biện pháp can thiệp thực tế, bền vững nhằm đáp ứng các nhu cầu mục vụ thực sự.

Cuộc trao đổi phản ánh những mối quan tâm bao quát hơn trong hội nghị hiệp hành tại châu Á: tinh thần hiệp hành sẽ bén rễ thông qua việc thay đổi cách Giáo hội lắng nghe, phân định và cộng tác, đồng thời hiểu rằng tinh thần này giúp củng cố sứ mạng mục vụ hiện có thay vì chỉ là thêm một chương trình mới.

 

Hai vụ việc pháp lý khiến dư luận đặt câu hỏi liệu sự bình đẳng trước pháp luật có tồn tại hay không, khi mà quyền lực quyết định ai được lắng nghe.

Alex Hòang, trong bản tin ngày: 07/09/2026 của UCANews, viết về hai người phụ nữ trẻ, hai vụ việc hoàn toàn khác biệt, và một câu hỏi đáng suy nghĩ về công lý tại Việt Nam.

Một trường hợp là nữ sinh 18 tuổi người Việt Nam, người đã qua đời sau khi chiếc xe máy cô đang ngồi bị một chiếc BMW do cựu đại biểu Quốc hội Việt Nam điều khiển đâm phải. Trường hợp còn lại là Tâm Nguyễn, một phụ nữ 24 tuổi người Mỹ gốc Việt; cô trở về quê hương để thực tập và đã tố cáo một thanh niên cưỡng hiếp mình.

Về mặt pháp lý, hai vụ việc này khác nhau và không thể so sánh một cách đơn giản. Tuy nhiên, cả hai cùng đặt ra một câu hỏi sâu sắc hơn: Liệu việc tiếp cận công lý có phụ thuộc không chỉ vào những gì đã xảy ra với bạn, mà còn vào việc bạn là ai và ai là người đứng sau lưng bạn?

Một vụ tai nạn chết người và "Cây Công lý"

Vào ngày 30 tháng 5 năm 2025, ông Nguyễn Sỹ Cương đang lái chiếc BMW X3 ở trung tâm Hà Nội thì va chạm với một chiếc xe máy chở hai cha con; người con gái 18 tuổi đã bị thương rất nặng và qua đời chín ngày sau đó.

Ông Cương không phải là một người lái xe bình thường. Ông từng có hai nhiệm kỳ là đại biểu Quốc hội và là cựu Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội.

Các bản tin ban đầu trên truyền thông nhà nước chỉ xác định danh tính người lái xe là "N.S.C.". Sau đó, trong hơn một năm, rất ít thông tin công khai về kết quả xử lý vụ việc.

Vụ việc bất ngờ bùng nổ trên mạng xã hội Việt Nam gần đây. Nhiều người trẻ đã mang hoa đến đặt tại cái cây gần hiện trường vụ tai nạn. Lực lượng an ninh đã xuất hiện và tìm cách ngăn chặn việc tiếp tục đặt hoa, đồng thời một số nội dung trực tuyến về vụ việc cũng bị hạn chế tại Việt Nam.

Giới trẻ Việt Nam đã có những phản ứng theo những cách kín đáo hơn. Trên mạng, cái cây này đã có thêm những biệt danh mới, bao gồm "Cây BMW" và – với hàm ý sâu xa hơn – là "Cây Công lý".

Đối với một thế hệ quen giao tiếp qua các hình ảnh chế (meme), lối hài hước ẩn ý và mạng xã hội, một cái cây bình thường ở Hà Nội đã trở thành biểu tượng cho một vấn đề lớn hơn nhiều.

Vào ngày 17 tháng 8, cảnh sát Hà Nội cuối cùng đã công bố kết quả vụ việc. Các điều tra viên xác định rằng ông Cường đã vi phạm luật giao thông và gây ra tai nạn khiến một người thiệt mạng cùng một người khác bị thương. Tuy nhiên, cơ quan chức năng cho biết ông đã hợp tác điều tra, bồi thường cho các nạn nhân, và gia đình nạn nhân đã đề nghị không truy tố ông. Do đó, ông được miễn truy cứu trách nhiệm hình sự.

Quyết định này có thể đúng về mặt pháp lý. Nhưng nhiều người lại đặt ra một câu hỏi khác: Tại sao phải mất hơn một năm công chúng mới biết được chuyện gì đã xảy ra?

Sự tranh cãi càng trở nên gay gắt hơn do các mối quan hệ chính trị của ông Cường. Vợ ông, bà Lâm Thị Phương Thanh, vẫn tiếp tục thăng tiến trong hệ thống chính trị Việt Nam sau vụ tai nạn và trở thành Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vào tháng 4 năm nay.

Không có bằng chứng nào cho thấy bà Thanh đã can thiệp vào vụ việc của chồng mình. Tuy nhiên, một số người đặt câu hỏi liệu một quan chức cấp cao có nên tiếp tục thăng tiến lên một trong những vị trí chính phủ cao nhất đất nước hay không, trong khi vụ tai nạn chết người liên quan đến chồng bà vẫn chưa được làm sáng tỏ hoàn toàn.

"Cho đến khi họ biết gia đình tôi là ai"

Gần như cùng thời điểm đó, một phụ nữ trẻ khác cũng đang đối mặt với hệ thống tư pháp Việt Nam từ một vị thế hoàn toàn khác biệt.

Nguyễn Thị Quỳnh Tâm sinh ra tại Việt Nam nhưng đã chuyển đến Hoa Kỳ từ khi còn nhỏ. Cô trở về nước trong năm nay để thực tập tại một ngân hàng và tìm hiểu thêm về quê hương của gia đình mình.

Tâm cho biết cô đã bị cưỡng hiếp vào ngày 5 tháng 7 trong một chuyến đi cùng bạn bè đến tỉnh Phú Thọ, phía bắc Hà Nội. Hãng tin AP đã xem xét các tin nhắn cô gửi ngay sau sự việc, một lá thư xin lỗi được cho là do người đàn ông bị cáo buộc viết, cùng một đoạn ghi âm mà trong đó cô nói rằng người này đã xin lỗi.

Tâm cáo buộc rằng gia đình của người đàn ông bị cáo buộc đã đề nghị trả tiền để cô giữ im lặng và cảnh sát nhiều lần khuyến khích cô dàn xếp vụ việc. Cơ quan chức năng Việt Nam xác nhận đã khởi tố vụ án hình sự nhưng không phản hồi các câu hỏi của AP về những cáo buộc nêu trên.

Cô cho biết mọi chuyện đã thay đổi sau khi cha cô trở về Việt Nam và mọi người biết được lai lịch cũng như các mối quan hệ của ông. "Tôi đã bị đổ lỗi, thao túng và đe dọa cho đến khi họ biết gia đình tôi là ai," cô viết công khai.

Gia đình cô đã tìm kiếm sự hỗ trợ pháp lý và liên hệ với Đại sứ quán Mỹ. Sau đó, cha cô đã liên hệ với văn phòng của Thượng nghị sĩ Mỹ Ted Cruz vì không hài lòng với phản hồi ban đầu từ phía đại sứ quán.

Vào ngày 17 tháng 8, cơ quan chức năng đã buộc tội hiếp dâm đối với Nguyễn Minh Hiếu, 23 tuổi.

Tâm không coi đây là bằng chứng cho thấy cô xứng đáng được hưởng sự đối đãi đặc biệt. Quan điểm của cô hoàn toàn ngược lại.

"Lẽ ra không cần thiết phải để cha tôi bay hơn 9,000 dặm về Việt Nam và tận dụng các mối quan hệ của ông thì vụ việc của tôi mới được xem xét một cách nghiêm túc," cô viết.

Khi cán cân quyền lực thay đổi

Đây chính là điểm khiến hai vụ việc trở nên nhạy cảm khi được đặt cạnh nhau. Tại Hà Nội, một gia đình bình thường đã mất đi cô con gái 18 tuổi, trong khi người gây ra tai nạn là một cựu nghị sĩ có những mối quan hệ chính trị đầy quyền lực.

Tại Phú Thọ, ban đầu Tâm cũng cảm thấy cán cân quyền lực đang nghiêng về phía bên kia. Tuy nhiên, cô có những lợi thế riêng: quốc tịch Mỹ, luật sư, các mối quan hệ gia đình, sự hỗ trợ từ đại sứ quán nước ngoài và cuối cùng là sự chú ý của truyền thông quốc tế.

Do đó, sự khác biệt ở đây có lẽ không nằm ở yếu tố Việt Nam hay Mỹ, mà là giữa người có quyền lực và người không có quyền lực.

Hiến pháp Việt Nam đảm bảo sự bình đẳng trước pháp luật. Nhưng bình đẳng về mặt pháp lý không đồng nghĩa với việc có cơ hội tiếp cận công lý ngang nhau. Hai nạn nhân có thể có cùng quyền lợi, nhưng lại có khả năng hoàn toàn khác biệt trong việc thực thi những quyền lợi đó.

Bản thân Tâm cũng nhận thức được sự mâu thuẫn này.

"Tôi không đòi hỏi sự đối đãi đặc biệt nào chỉ vì thân thế của cha mình," cô viết. "Tôi chỉ mong muốn sự đối xử bình đẳng mà bất cứ nạn nhân nào cũng xứng đáng được hưởng."

Khi không có ai có quyền lực dõi theo

Không trường hợp nào chứng minh được rằng Việt Nam tồn tại hai hệ thống tư pháp song song. Cũng không có bằng chứng nào khẳng định ông Cường được bao che nhờ địa vị, hay vụ việc của Tâm được thúc đẩy nhờ quốc tịch Mỹ của cô.

Tuy nhiên, chúng lại đặt ra một câu hỏi nhức nhối hơn.

Điều gì sẽ xảy ra với một phụ nữ trẻ người Việt tố cáo hành vi xâm hại tình dục nhưng lại không có luật sư, không có người cha quyền thế, không có hộ chiếu nước ngoài, cũng không có sự hỗ trợ từ đại sứ quán hay sự quan tâm của truyền thông quốc tế?

Tâm chia sẻ rằng đức tin Kitô giáo đã tiếp thêm cho cô sức mạnh để lên tiếng không chỉ cho bản thân mình, mà còn cho cả những nạn nhân không có tiền bạc, quyền lực hay các mối quan hệ.

Trở lại Hà Nội, giới trẻ đã tìm thấy một ngôn ngữ khác: những đóa hoa đặt dưới gốc cây và một cái tên không chính thức – "Cây Công lý".

Cả hai đều phản ánh cùng một nỗi trăn trở.

Phép thử thực sự cho sự bình đẳng trước pháp luật không nằm ở cách thức công lý vận hành khi có sự tham gia của những người quyền lực hay dưới sự giám sát của các định chế quyền thế. Nó nằm ở những gì xảy ra với một người bình thường khi hoàn toàn không có ai có quyền lực nào dõi theo họ.

*Quan điểm được trình bày trong bài viết này là của tác giả và không nhất thiết phản ánh quan điểm biên tập chính thức của UCA News.

 

Nói thật nhé, Twitter là một nơi ngớ ngẩn; trung bình thì những nội dung thu hút nhiều tương tác nhất ở đó lại đến từ những kiểu người tồi tệ nhất, chuyên tuôn ra những quan điểm tồi tệ nhất. Bản chất nó là vậy, và vì thế tôi cố gắng nhìn nhận những gì mình đọc và thấy ở đó với đúng mức độ nghiêm túc mà nó đáng nhận—tức là, theo quy tắc chung, chẳng đáng là bao.

Nhưng cũng có lúc, sự thiếu nghiêm túc của một số người và những suy nghĩ của họ lại đòi hỏi tôi phải có đôi lời bàn luận mang tính nghiêm túc một chút. Điển hình là trường hợp này:

Tuần trước, chẳng hiểu sao, bảng tin của tôi tràn ngập một trong những cuộc "tranh luận" bùng phát nhất thời—kiểu chuyện vẫn hay nổi lên rồi lại chìm xuống. Chủ đề xoay quanh việc nam giới trẻ tuổi ngày nay dường như không thể kết hôn hay lập gia đình; lý do—theo quan điểm chung của những tiếng nói đang được khuếch đại kia—là vì phụ nữ trẻ thời nay toàn là những người theo chủ nghĩa nữ quyền điên rồ, không chịu chấp nhận việc phải cư xử khiêm nhường đúng mực và phục tùng quyền làm chủ của người chồng.

Như thói quen, tôi đưa ra một phản hồi chung cho cuộc thảo luận này, nhận xét rằng trong khi các chàng trai trên mạng dường như bị ám ảnh bởi việc phụ nữ phải biết an phận và tôn trọng uy quyền của nam giới, thì "thời của tôi, tán tỉnh một cô gái cũng giống như đi bắt cọp vậy. Bạn phải biết tôn trọng sự hoang dã và vẻ đẹp của cô ấy, cũng như lường trước việc cô ấy có thể quay lại và vồ lấy xé xác bạn bất cứ lúc nào."

Đó là một cách diễn đạt ngẫu hứng. Ý chính của tôi là, những lời bàn tán rôm rả về việc nam giới Công Giáo trẻ gặp khó khăn khi hẹn hò—chỉ vì các cô gái không mấy mặn mà với viễn cảnh phải phục tùng chồng con trong tương lai—dường như đang ám chỉ vài điều.

Điều rõ ràng nhất, ít nhất là đối với tôi, là đang tồn tại một quan niệm—có thể là do khác biệt thế hệ, hoặc do một tiểu văn hóa nào đó, chứ chẳng có dữ liệu cụ thể nào cả—rằng một bộ phận giới trẻ dường như coi phụ nữ (và mong đợi phụ nữ tự coi mình) chỉ là những mảnh đời lỏng lẻo, thiếu định hướng, thay vì là những con người có tư duy sắc bén, bản lĩnh và có khả năng tự quyết về đạo đức, những người xứng đáng được tiếp cận với sự ngưỡng mộ pha chút thận trọng.

Những phản hồi mà tôi nhận được—và vẫn đang tiếp tục nhận được—dường như càng củng cố thêm nhận định này. Nhưng chúng cũng phơi bày một điều còn khó chịu hơn thế—một thứ mà tôi sẵn sàng coi chỉ là thứ cặn bã trào lên từ những tương tác trên mạng khi đạt đến một ngưỡng bùng nổ nhất định—nếu không vì sự xuất hiện của vài gã thích ra vẻ ta đây, cố kiếm lượt nhấp chuột từ đám "incel" (những gã đàn ông độc thân bất mãn) bằng cái vỏ bọc tri thức nửa mùa. Với những kẻ đó, tôi không thể kìm lòng mà phải đáp trả lại.

Bạn có thể tự mình xem qua mức độ phản hồi đó, nhưng xin lưu ý: việc họ gọi tôi và những người cùng chí hướng là "bọn đồng tính" hay "đĩ điếm" đã là những từ ngữ "lịch sự" nhất mà họ thốt ra rồi đấy.

Điều tôi thấy ẩn sau tất cả những lời chửi thề và thái độ ngạo mạn kia chính là tâm lý coi mình là trung tâm, đòi hỏi quyền lợi vô lý. Một đám nhóc con hay khoác lác đang giở thói ăn vạ trên mạng chỉ vì phụ nữ ngày nay không chịu "biết thân biết phận", không xếp hàng chờ đợi họ như lẽ ra phải thế rồi nói lời cảm ơn.

Tôi chẳng có nhiều điều để nói với kiểu người này, bởi khi đối phó với họ, tốt nhất là cứ giữ thông điệp thật đơn giản và đi thẳng vào vấn đề.

Còn với những ai đang lên tiếng bênh vực họ—và tôi xin nhắc lại là hãy xem các phản hồi thực tế dưới bài đăng của tôi để biết họ đang bênh vực ai—tôi xin chia sẻ vài nhận định kỹ lưỡng hơn.

Tôi nghe những kẻ đó nói rằng vấn đề nằm ở chỗ tôi không thấy được "mọi chuyện tồi tệ đến mức nào" đối với những chàng trai trẻ đang muốn lập gia đình. Phải nói rằng—và tôi dành phần lớn thời gian rảnh rỗi để làm công tác mục vụ với giới trẻ—trải nghiệm thực tế của tôi lại cho thấy điều ngược lại. Cứ mỗi chàng trai Công Giáo trẻ tử tế mà tôi quen (và tôi quen khá nhiều người như vậy) đang gặp khó khăn trong việc tìm kiếm và hẹn hò, thì tôi lại biết đến số lượng phụ nữ Công Giáo trẻ độc thân, xứng đôi vừa lứa nhưng đang đầy thất vọng, nhiều gấp đôi con số đó.

Tôi thừa nhận rằng chuyện hẹn hò trong kỷ nguyên kỹ thuật số thực sự khác xa so với "thời của tôi"—cái thời xa lắc xa lơ những năm 2000. Nhưng chưa bao giờ tôi hay bất cứ ai tôi quen lại nghĩ đến việc biến chuyện "quyền làm chủ của nam giới" hay "sự khiêm nhường của phụ nữ" thành chủ đề bàn luận khi đang tìm hiểu nhau. Tôi nghĩ điểm khởi đầu tốt hơn là nhìn vào cách Giáo hội định nghĩa hôn nhân: một "sự kết hợp trọn vẹn của cả cuộc đời con người". Có vài lý do cho chuyện này, và chẳng có lý do nào trong số đó là vì phụ nữ trẻ ngày nay đều bị tiêm nhiễm tư tưởng lệch lạc và suy đồi đạo đức hơn hẳn so với phụ nữ của 20 năm về trước — điều mà người ta đã nói với tôi hàng trăm lần trong vài ngày qua.

Lý do đầu tiên rất dễ thấy và tự nó đã nói lên tất cả. Nếu các chàng trai phải đi nói với một cô gái về chuyện "vai trò lãnh đạo của nam giới", thì các bạn đang làm sai cách rồi. Việc đó cũng giống như việc bạn cứ thao thao bất tuyệt về sự tự tin và khiếu hài hước của mình rồi lại hỏi xem cô ấy có chấp nhận điều đó không vậy. Làm thế trông chẳng hay ho chút nào đâu, các chàng trai ạ.

Lý do thứ hai là một khía cạnh sâu sắc hơn của lý do đầu tiên. Đúng là Thánh Phaolô, cùng những người khác, có những lời dạy dành cho phụ nữ về việc "vợ phải phục tùng chồng như phục tùng Chúa" — chúng ta cũng từng nghe về Thư gửi tín hữu Ê-phê-sô hồi năm 2006 mà. Nhưng vấn đề là thế này các chàng trai: xét cả về mặt nghĩa đen lẫn ngữ pháp, Thánh Phaolô không hề đang nói với các bạn đâu. Điều ngài nói với nam giới là: "Hỡi những người làm chồng, hãy yêu thương vợ mình, như Đức Kitô đã yêu thương Hội Thánh và hiến mình vì Hội Thánh để thánh hóa Hội Thánh." Đó chính là phần dường như hoàn toàn bị bỏ quên trong những phản hồi mà tôi từng nghe. Thực tế là, tôi thấy ngược lại.

Toàn bộ tinh thần nam tính của người Kitô hữu đều được định hình theo khuôn mẫu của Đức Kitô; đó là sự lãnh đạo hoàn toàn dựa trên tinh thần hy sinh bản thân trọn vẹn, không toan tính, sẵn sàng hiến dâng mạng sống trong một hành động của tình yêu tuyệt đối. Đức Kitô đã đến giữa chúng ta như một Đấng phục vụ chứ không phải kẻ thống trị. Đó chính là tấm gương vừa có sức khơi dậy cảm hứng và hoán cải lòng người hướng về Thiên Chúa, vừa có thể khiến Giuđa bỏ đi vào màn đêm với cơn thịnh nộ của những tham vọng bất thành.

Cần phải nói rõ rằng, xét về mặt văn hóa, có rất nhiều yếu tố đang gây bất lợi cho nam giới trẻ tuổi ngày nay. Tuy nhiên, nếu họ có đến 99 vấn đề nan giải, thì theo góc nhìn của tôi, phụ nữ không nằm trong số đó. Có lẽ phụ nữ chỉ xếp ở vị trí thứ 100 mà thôi; tôi luôn tin vào nguyên tắc ưu tiên những điều quan trọng nhất trước, và dù sao thì tôi cũng không đang nói chuyện với các cô gái.

Thay vào đó, vấn đề cấp thiết hơn đối với tôi chính là thái độ chối bỏ công khai và đầy hả hê đối với hình ảnh Đức Kitô chịu đóng đinh như một minh chứng cho sự nam tính đích thực. Có những kẻ sẵn sàng rao giảng rằng thập giá chỉ dành cho những gã đàn ông hèn nhát, nhằm chiều lòng sự bất an của một thế hệ vốn đã bị méo mó — dù không phải do lỗi của chính họ — bởi văn hóa khiêu dâm trên mạng và lối sống coi tình dục như một món hàng tiêu thụ, làm mất đi phẩm giá con người. Nếu muốn coi nam giới trẻ tuổi là nạn nhân, thì chính những kẻ đó là thủ phạm hàng đầu.

Tôi cũng không chấp nhận lập luận cho rằng không có hình mẫu nam giới tích cực nào cả. Tôi biết rất nhiều người như vậy.

Họ là những mục tử, giáo viên, người cha, người anh em, huấn luyện viên và đồng nghiệp hiện diện ở khắp mọi ngóc ngách của xã hội. Họ không hề thiếu sự cứng cỏi, phẩm giá hay khí chất mạnh mẽ của người đàn ông. Điều duy nhất họ không có là một "nghề tay trái" chuyên đi rao giảng tư tưởng thù ghét phụ nữ trên mạng, nên họ hiếm khi trở nên nổi tiếng rầm rộ (viral).

Mặc dù, đôi khi cũng có người làm được điều đó.

Lời khuyên của tôi dành cho nam giới trẻ tuổi luôn rất thẳng thắn. Hãy tìm kiếm người đàn ông thể hiện được phẩm giá, biết tôn trọng bản thân cũng như người khác, và rõ ràng là người biết yêu thương cũng như được yêu thương — hãy coi người đó là hình mẫu cho mình. Về phần mình, hãy nhớ rằng hai phẩm chất tỏa sáng nơi một người đàn ông chính là sự thánh thiện và lòng khao khát phục vụ người khác. Người đàn ông càng mạnh mẽ thì những phẩm chất ấy càng tỏa sáng rực rỡ.

Và nếu bạn muốn nghe lời khuyên thực tế, thẳng thắn nhất của tôi: hãy xem xét kỹ những gì bạn tiếp nhận và nguồn gốc của chúng. Nếu nội dung không hay mà lại cứ dồn dập đổ về điện thoại của bạn, thì hãy loại bỏ nó đi.

Thôi, chuyện hôm thứ Ba đến đây là đủ rồi.
Hẹn gặp lại vào thứ Sáu,

Ed. Condon
Biên tập viên The Pillar

 

Chúng tôi đã được gặp Sơ M. Carmélite Nguyễn Thị Thu Hương, Tổng phụ trách đương nhiệm của Hội Dòng Nữ Tỳ Chúa Giêsu Linh Mục, tại tư gia cuả ông bà Trần Ngọc Chính và Trần Ngọc Yến, vốn là chỗ quen biết.

Ngôi nhà cuả Anh Chị Chính-Yến đủ rộng và tĩnh mịch vừa mới được dùng làm chỗ tĩnh tâm 3 ngày cho các Sơ cuả nhà dòng đang phục vụ tại các giáo xứ ở Florida.

Trong cuộc gặp gỡ chúng tôi ngỏ ý thực hiện một cuộc phỏng vấn giới thiệu hội dòng, đặc biệt là những câu hỏi về linh đạo, mục đích và họat động cuả hội dòng, từng mang đến nhiều lợi ích cho nhiều giaó xứ quanh vùng St. Petersburg và Tampa. Là nơi mà vị Phụ trách Cộng đoàn Mẫu Tâm (bề trên cuả nhà dòng tại đây), Sơ Maria Xuân Hương, đang ấp ủ hy vọng đào tạo thêm nhiều Ơn Gọi từ những mầm non sinh trưởng tại Hoa Kỳ, mà trong bài phỏng vấn trước, Sơ gọi là quê hương thứ 2.

 

1. Truyền thông Nga đưa tin: Hai tiêm kích Su-35S của Nga va chạm trên không phận tỉnh Kursk

Sáng Thứ Tư, 09 Tháng Chín, các phương tiện truyền thông Nga đưa tin rằng hai tiêm kích Su-35S của Nga đã va chạm khi đang bay trên không phận tỉnh Kursk của Nga vào ngày 7 tháng 9.

Hiện chưa rõ hoàn cảnh và nguyên nhân dẫn đến vụ va chạm. Tuy nhiên, một số blogger quân sự Nga cho rằng hai chiếc đang bay rất thấp và đang trên đường oanh kích tỉnh Sumy của Ukraine thì bị một đàn máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công. Hai chiếc tìm cách tránh các máy bay điều khiển từ xa của Ukraine và vô tình va chạm với nhau.

Các báo cáo từ Nga cho biết một phi công đã thiệt mạng trong vụ va chạm, trong khi phi công còn lại sống sót.

Su-35S là dòng máy bay được phát triển từ mẫu Su-27 do Liên Xô thiết kế và được quân đội Nga sử dụng rộng rãi cho nhiều nhiệm vụ, bao gồm thả bom lượn xuống lãnh thổ Ukraine từ khoảng cách an toàn bên trong khu vực do Nga kiểm soát. Ukraine hiện vẫn chưa có biện pháp hiệu quả để đối phó với loại máy bay này.

[Kyiv Independent: 2 Russian Su-35S fighter jets collide over Kursk Oblast, Russian media reports]

2. Nga đóng cửa lãnh sự quán Đức khi tranh chấp về máy bay điều khiển từ xa leo thang.

Lãnh sự quán Đức tại St. Petersburg phải đóng cửa trước ngày 18 tháng 9 để đáp trả những "hành động không thân thiện" gần đây của Berlin, Maria Zakharova, giám đốc phòng báo chí Bộ Ngoại giao, cho biết như trên hôm Thứ Ba, 08 Tháng Chín.

Trong khi đại sứ quán và các dịch vụ lãnh sự tại Mạc Tư Khoa vẫn mở cửa, lãnh sự quán ở phía tây bắc đất nước phải ngừng mọi hoạt động và tất cả nhân viên phải rời khỏi Nga trước ngày quy định.

"Chính quyền Đức một lần nữa đã gây ra một vòng leo thang mới trong quan hệ song phương. Mọi trách nhiệm về hậu quả hoàn toàn thuộc về Chính phủ Đức", tuyên bố nêu rõ, đề cập đến thông báo của Berlin tuần trước rằng Nga đứng sau vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa trên lãnh thổ Đức.

Vụ tấn công bất thành liên quan đến ba máy bay điều khiển từ xa mang theo vật liệu nổ được phát hiện tại hoặc gần phi trường Leipzig-Halle, một trong số đó được tìm thấy gần một máy bay Antonov của Ukraine dùng để vận chuyển đạn dược. Ngoại trưởng Johann Wadephul đã công bố một loạt các biện pháp đối phó trong nước chống lại Điện Cẩm Linh, bao gồm việc đóng cửa lãnh sự quán Nga tại Bonn và cơ sở văn hóa Nhà Nga ở Berlin vào ngày 18 tháng 9.

Nga cũng tuyên bố sẽ đóng cửa các chi nhánh của trung tâm văn hóa Đức, Viện Goethe, tại Mạc Tư Khoa, Saint Petersburg và Novosibirsk.

Trong những tháng gần đây, các nước Liên Hiệp Âu Châu phải đối mặt với số lượng ngày càng tăng các vụ tấn công nghi do Nga thực hiện nhằm vào cơ sở hạ tầng quân sự và trọng yếu. Vào tháng 8, hai máy bay điều khiển từ xa đã được phát hiện trên một địa điểm của quân đội Đức, trong khi Ba Lan điều tra vụ đốt phá có chủ đích một nhà máy sản xuất máy bay điều khiển từ xa gần Warsaw như một hành động phá hoại từ nước ngoài.

Bộ trưởng Nội vụ Alexander Dorbindt cảnh báo rằng đất nước ông vẫn chưa chứng kiến thêm các cuộc tấn công nào nữa: "Chúng tôi cho rằng Đức là mục tiêu của các cuộc tấn công kết hợp tiếp theo từ Nga. Cũng có thể giả định rằng Nga sẵn sàng gây ra thiệt hại lớn hơn nữa thông qua các cuộc tấn công kết hợp", ông nói.

[Politico: Russia shuts German consulate as drone dispute escalates]

3. Tổng thống Trump và Putin thảo luận về Ukraine trong cuộc điện đàm kéo dài một giờ đồng hồ "vô cùng thẳng thắn".

Putin đã có cuộc điện đàm kéo dài một giờ "vô cùng thẳng thắn" và "mang tính xây dựng" với Tổng thống Donald Trump vào thứ Ba. Hai nhà lãnh đạo "đã tập trung vào vấn đề giải quyết xung đột ở Ukraine," trợ lý Điện Cẩm Linh Yuri Ushakov nói như trên với các phóng viên.

Putin đã đưa ra những gì ông Ushakov mô tả là "phân tích khách quan và chi tiết" về tình hình tiền tuyến, "chỉ ra những gì người Mỹ có thể làm một cách thực tế để nhanh chóng chấm dứt xung đột."

Theo các nguồn tin, Putin cũng nhấn mạnh rằng Nga "không có kế hoạch gây hấn" đối với Âu Châu.

Tính đến thời điểm đưa tin, cả Tòa Bạch Ốc lẫn Tổng thống Trump đều chưa công bố nội dung cuộc điện đàm.

Trong khi đó, các cuộc tấn công của Nga vẫn tiếp diễn trên toàn quốc Ukraine và số người chết trong các cuộc tấn công đêm qua vào Kyiv đã tăng lên năm người.

Cuộc điện đàm diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Trump đang mong muốn thấy một thành tựu nào đó khi thời điểm bầu cử giữa nhiệm kỳ 3 Tháng Mười Một, đang đến gần.

Trong chương trình truyền hình tối Thứ Ba, 08 Tháng Chín, tuyên truyền viên của Điện Cẩm Linh trên TV, Vladimir Solovyov, nói một cách đầy đe dọa và hách dịch rằng "Chỉ còn 56 ngày nữa là đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ. Tương lai của Đảng Cộng Hòa trong tay người Nga chúng ta." Hắn ta nói một cách mơ hồ như thế rất khó biết chính xác hắn ta muốn nói gì nhưng nhiều người đoán rằng có thể hắn ta muốn đe dọa rằng nếu Nga tấn công mạnh mẽ vào Ukraine và tăng cường các vụ quấy rối bằng máy bay điều khiển từ xa và các hoạt động "hỗn hợp" khác, Đảng Cộng Hòa sẽ ở thế bất lợi. Vì thế, tốt nhất chính quyền Trump nên gia tăng các áp lực lên Ukraine bắt họ chấp nhận các yêu sách của Nga và chấm dứt các hoạt động tấn công sâu vào lãnh thổ Nga và bán đảo Crimea.

Ngoại giao xung đột với các cuộc tấn công mới.

Cuộc điện đàm diễn ra sau các cuộc thảo luận cuối tuần với các quan chức chính phủ và các đặc phái viên cao cấp của Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner, những người đã đến cả Mạc Tư Khoa và Kyiv trong nỗ lực khôi phục tiến trình ngoại giao bế tắc và làm trung gian hòa giải để chấm dứt cuộc chiến của Nga.

Tuy nhiên, bất chấp lệnh ngừng bắn ba ngày mà Putin tuyên bố hôm thứ Bảy, ngày 5 tháng 9, các vụ nổ vẫn tiếp diễn trên khắp Ukraine, bao gồm cả khu vực gần Kyiv.

Chiều thứ Bảy, sau khi chính quyền thành phố Kyiv phát cảnh báo không kích lúc 3 giờ 3 phút chiều, nhiều tiếng nổ đã được nghe thấy gần vùng ngoại ô Boryspil. Nhiều cảnh báo không kích đã được phát đi trong cùng ngày hôm đó, và mỗi cảnh báo kéo dài hàng giờ liền.

Một cuộc oanh tạc dữ dội của Nga bắt đầu vào tối thứ Hai, ngày 7 tháng 9 và tiếp tục suốt cả ngày thứ Ba. Nga đã phóng các hỏa tiễn chống hạm Oniks, Iskander-M, S-400 và hỏa tiễn đạn đạo KN-23 do Bắc Hàn sản xuất, cũng như 32 hỏa tiễn hành trình Kh-101 và 166 máy bay điều khiển từ xa tấn công Shahed.

"Pháo kích của địch vẫn tiếp diễn không ngừng từ đêm qua", Cơ quan Dịch vụ Khẩn cấp Nhà nước, gọi tắt là SES của Ukraine cho biết.

Lực lượng Nga cũng đã tấn công một tòa nhà của kênh truyền hình "Chúng ta là Ukraine" ở Kyiv trong khi các nhà báo đang lên sóng, phá hủy một phần cơ sở này và làm bị thương ít nhất năm người.

"Việc sử dụng ‘Shaheds’ để tấn công giới truyền thông là một trang mới trong sự suy thoái của Nga, và chắc chắn Âu Châu và thế giới phải có phản ứng trước điều này," Tổng thống Volodymyr Zelenskiy nói, sử dụng thuật ngữ tiếng Ukraine để chỉ các máy bay điều khiển từ xa tấn công do Iran thiết kế cho Nga.

Điện Cẩm Linh ra tín hiệu sẵn sàng đàm phán nhưng chưa có dấu hiệu đạt được sự đồng thuận.

Các cuộc tấn công leo thang ngay cả khi phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov hôm thứ Ba cho biết Nga kỳ vọng các cuộc đàm phán ba bên với Ukraine và Mỹ sẽ được nối lại, đồng thời nói với truyền thông Ấn Độ trước thềm hội nghị thượng đỉnh BRICS ở New Delhi rằng Mạc Tư Khoa "sẵn sàng giải quyết xung đột một cách hòa bình".

Peskov cũng khẳng định rằng Kyiv không muốn chiến tranh kết thúc, nói rằng "nếu muốn kết thúc thì chiến tranh đã chấm dứt từ lâu rồi".

Ngoài ra, Điện Cẩm Linh phản đối việc các cố vấn an ninh quốc gia của nhóm E3 – Pháp, Anh và Đức – tham gia vào các cuộc họp ba bên.

Theo tờ Ukrainska Pravda, Peskov nói: "Điều này nhiều khả năng sẽ làm phức tạp thêm quá trình đàm phán. Bởi vì, không giống như người Mỹ, người Âu Châu đang làm mọi thứ có thể để ngăn chặn cuộc chiến này kết thúc. "

Theo AFP, Tổng thống Zelenskiy cho biết các nhà đàm phán Nga, Ukraine và Mỹ có thể gặp nhau ngay trong tháng này để đàm phán nhằm chấm dứt chiến tranh. "Nếu tất cả các bên đồng ý, chúng tôi cũng muốn tổ chức cuộc họp vào mùa thu. Nếu tháng 9 được chấp thuận thì thật tuyệt vời. Càng sớm càng tốt."

Tuy nhiên, một số vòng đàm phán trước đó đã thất bại, và do Nga liên tục tấn công Ukraine, lòng tin vẫn ở mức rất thấp, không có dấu hiệu rõ ràng nào cho thấy Mạc Tư Khoa đã thay đổi lập trường ngoại giao của mình.

"Ngay khi phái viên hòa giải của tổng thống Mỹ rời đi, Putin đã phát động một cuộc tấn công quy mô lớn và khủng khiếp khác nhằm vào Kyiv," Ngoại trưởng Andrii Sybiha cho biết trong một tuyên bố trên X.

"Hỏa tiễn đạn đạo của Putin nói lên nhiều điều hơn cả những lời nói của ông ta về ngoại giao. Hết cuộc tấn công này đến cuộc tấn công khác nhắm vào các khu nhà dân cư," ông nói tiếp.

Bất chấp những nỗ lực không ngừng nhằm duy trì đà đàm phán hòa bình, Mạc Tư Khoa vẫn tiếp tục yêu cầu Ukraine nhượng lại lãnh thổ ở các vùng Donetsk và Luhansk, cũng như từ bỏ sự hỗ trợ quân sự của phương Tây.

Kyiv đã nhiều lần tuyên bố rằng những điều khoản như vậy đồng nghĩa với việc đầu hàng và chỉ cho phép Nga chuẩn bị một cuộc tấn công mới nhằm thiết lập một chính phủ thân Mạc Tư Khoa.

[Kyiv Post: Trump, Putin Discuss Ukraine in Hour-Long ‘Extremely Frank’ Call]

4. Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine cho biết nước này sẽ ký hợp đồng mua khoảng 1.000 hỏa tiễn Patriot với sự hỗ trợ của các đối tác và nguồn vốn vay từ Liên Hiệp Âu Châu.

Ngày 8 tháng 9, Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Yevhen Khmara cho biết nước này đang chuẩn bị ký kết các hợp đồng cung cấp khoảng 1.000 hỏa tiễn cho hệ thống phòng không Patriot với sự hỗ trợ từ các đối tác và nguồn tài trợ từ khoản vay của Liên Hiệp Âu Châu.

Ông Khmara đưa ra thông báo này trong cuộc họp của Nhóm Liên lạc Quốc phòng Ukraine theo định dạng Ramstein, mà ông tham dự lần đầu tiên cùng với Tổng tư lệnh Mykhailo Drapatyi.

Bộ trưởng Quốc phòng cảnh báo rằng các hỏa tiễn đã ký hợp đồng sẽ cần thời gian để đến nơi. Ông kêu gọi các đối tác của Ukraine cung cấp hỏa tiễn đánh chặn từ kho dự trữ hiện có của họ trước mùa đông, đồng thời đề xuất bổ sung chúng bằng các hỏa tiễn nâng cấp được giao theo các hợp đồng tương lai của Ukraine.

Tăng cường khả năng phòng không của Ukraine là ưu tiên cấp bách khi Nga tiếp tục các cuộc tấn công quy mô lớn vào các thành phố và cơ sở hạ tầng trọng yếu của Ukraine. Một cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn của Nga vào Kyiv đêm 8 tháng 9 đã khiến ít nhất 5 người thiệt mạng, 29 người khác bị thương và gây ra những đám cháy lớn khiến khói bao phủ khắp thành phố vào sáng hôm sau.

Kyiv cũng đang tìm kiếm thêm hỏa tiễn không đối không và hệ thống phòng không di động để chống lại hỏa tiễn hành trình và máy bay điều khiển từ xa tấn công chạy bằng động cơ phản lực.

Theo lời bộ trưởng, "Cùng với hàng chục công ty Ukraine, chúng tôi đang tìm kiếm các giải pháp giá cả phải chăng và có khả năng mở rộng, đặc biệt là để đánh chặn máy bay điều khiển từ xa Shahed chạy bằng động cơ phản lực. Một số hệ thống đánh chặn hiện đang được thử nghiệm trong điều kiện chiến đấu."

Theo thông tin từ các nhà ngoại giao Liên Hiệp Âu Châu và quốc gia Ukraine trước đó, Ủy ban Âu Châu dự kiến sẽ phê duyệt khoản vay quốc phòng cuối cùng trị giá 28,3 tỷ euro (33 tỷ Mỹ Kim) cho Ukraine trong năm nay vào ngày 11 tháng 9.

Gói tài chính này bao gồm việc phê duyệt cho Ukraine mua hỏa tiễn đánh chặn PAC-3 do Mỹ sản xuất, loại hỏa tiễn được hệ thống Patriot sử dụng để phòng thủ chống lại các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo của Nga.

Các quốc gia thành viên Liên Hiệp Âu Châu đã ủng hộ yêu cầu của Ukraine, mặc dù vẫn còn một bước thủ tục nữa trước khi khối này có thể chính thức phê duyệt, tờ Kyiv Independent được biết từ các nhà ngoại giao Liên Hiệp Âu Châu và quốc gia trong nước.

[Kyiv Independent: Ukraine to sign contracts for around 1,000 Patriot missiles with partner support and EU loan funding, defense minister says]

5. Tehran cho biết các cuộc đàm phán giữa Iran và Oman về eo biển Hormuz đang ở "giai đoạn cuối".

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baghaei, hôm thứ Hai cho biết các cuộc đàm phán với Oman về tương lai của eo biển Hormuz đã đạt đến "giai đoạn cuối cùng".

Hai quốc gia này nằm ở hai phía đối diện của tuyến đường thủy chiến lược và đã tham gia đàm phán trong nhiều tháng với mục tiêu đạt được sự hiểu biết chung về cách quản lý giao thông thương mại qua eo biển trong tương lai.

"Trong những ngày tới, thỏa thuận giữa Iran và Oman về một tuyến đường tạm thời an toàn tại eo biển Hormuz sẽ được ghi danh với Tổ chức Hàng hải Quốc tế."

Trong suốt các cuộc đàm phán, cả hai bên đều đề xuất khả năng thu phí đối với tàu thuyền đi qua tuyến đường thủy này, một ý kiến mà chính phủ Mỹ đã phản đối kịch liệt.

[CBSNews: Tehran says Iran-Oman talks on Strait of Hormuz in "final stages"]

6. Hạn chót để Nga chiếm Donbas lại bị trì hoãn khi quân đội nước này yêu cầu Putin cho thêm thời gian.

Hôm Thứ Tư, 09 Tháng Chín, Phó Chánh Văn phòng Tổng thống Pavlo Palisa cho biết Nga một lần nữa hoãn thời hạn hoàn toàn xâm lược Donbas của Ukraine, lần này ấn định ngày 31 tháng 3 năm 2027 là mục tiêu. Hạn chót mới nhất này được đưa ra chỉ vài ngày sau khi trùm mafia Vladimir Putin khoác lác với các đặc phái viên của Tổng thống Trump rằng Nga sẽ chiếm được toàn bộ Donbas vào cuối năm 2026.

Hạn chót mới được đưa ra trong bối cảnh Mạc Tư Khoa tiếp tục yêu sách Ukraine rút quân khỏi Donbas, bao gồm các tỉnh Donetsk và Luhansk đang bị tạm chiếm một phần, như một phần của tiến trình hòa bình do Mỹ dẫn đầu, bác bỏ một thỏa thuận ngừng bắn nếu không có những nhượng bộ như vậy.

Lãnh đạo chính trị Nga muốn chiếm Donbas trước cuối năm 2026, trong khi quân đội đang tìm cách kéo dài thời hạn đến ngày 31 tháng 3 năm 2027, Palisa nói sau cuộc họp báo quân sự với các đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump là Steve Witkoff và Jared Kushner.

Ông Palisa nói: "Người Nga đã thất bại trong việc đạt được bất kỳ thành công nào về mặt chiến dịch tại tỉnh Donetsk. Họ đã hoãn thời hạn tiến vào biên giới hành chính của tỉnh này tới 15 lần."

Ukraine hiện vẫn kiểm soát từ 21% đến 22% tỉnh Donetsk, có nghĩa là hơn một phần năm diện tích khu vực này vẫn nằm ngoài tầm kiểm soát của Nga.

Trên thực tế, Mạc Tư Khoa đang yêu cầu Kyiv nhượng lại lãnh thổ trong một thỏa thuận hòa bình mà lực lượng Nga đã không thể giành được bằng vũ lực.

Theo một tài liệu mà Kyiv Independent đã xem xét trước đó, Kyiv đã bí mật thông báo với chính quyền Trump rằng Nga không thể chiếm được các phần lãnh thổ còn lại do Ukraine kiểm soát ở tỉnh Donetsk ngay cả cho đến hết năm 2027.

Nga khăng khăng đòi Ukraine phải nhượng lại toàn bộ vùng Donbas, và trong dự thảo hòa bình 28 điểm, Mỹ đã đứng hẳn về phía Nga khi đồng ý với yêu sách lãnh thổ này, là một điều mà Ukraine và Liên Hiệp Âu Châu không thể nào chấp nhận.

Lực lượng Ukraine hiện vẫn kiểm soát hơn 20% Donetsk, bao gồm hai thành phố được phòng thủ kiên cố là Kramatorsk và Sloviansk, mà các nhà phân tích cho rằng Nga có thể mất nhiều năm mới chiếm được. Tháng 6, 2025 Tư Lệnh quân đội Anh lúc bấy giờ là Đô Đốc Tony Radakin dự đoán rằng với tốc độ tiến quân vào thời điểm đó, Nga cần phải mất 40 năm nữa mới chiếm được toàn tỉnh Donetsk.

Kyiv đã phản đối việc nhượng lại phần còn lại cho Nga, viện dẫn những lý do đạo đức và một điều khoản hiến pháp yêu cầu phải tổ chức trưng cầu dân ý - một cuộc bỏ phiếu không thể diễn ra hợp pháp trong thời kỳ thiết quân luật thời chiến.

Trung Tướng Ben Hodge nhận định rằng nếu Ukraine nghe lời các chuyên gia đàm phán của chính quyền Trump, những người không hề có chút kiến thức quân sự nào, và chịu rút quân khỏi Donbas, họ sẽ không thể giữ nổi Thủ đô Kyiv, và cùng lắm nếu các đồng minh phương Tây can thiệp, Ukraine chỉ có thể giữ được 20% lãnh thổ tính từ Lviv đến biên giới Ba Lan.

Đương nhiên, người Ukraine và rộng ra là các đồng minh Âu Châu của họ cũng hiểu rõ điều đó. Thành ra, việc chính quyền Trump ép Ukraine triệt thoái khỏi Donbas hầu như chắc chắn sẽ không thành công.

[Kyiv Independent: Russia's deadline to capture Donbas slips again as military asks for more time, Ukraine says]

7. Tổng thống Trump sử dụng chuyên cơ Air Force One của Qatar để đến Ái Nhĩ Lan bất chấp những nghi vấn về an ninh của máy bay.

Tổng thống Donald Trump cho biết ông sẽ sử dụng chuyên cơ Air Force One mới cho chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ sau vụ việc liên quan đến an ninh ở Thổ Nhĩ Kỳ, và sẽ hoãn việc nâng cấp an ninh cho chiếc máy bay do Qatar tặng này đến tháng sau.

Chiếc máy bay này đã trở thành tâm điểm tranh cãi kể từ khi có thông tin cho rằng Tổng thống Trump không chỉ chuyển sang sử dụng một mẫu máy bay cũ hơn để rời khỏi hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara hồi tháng 7 vì mối đe dọa được tường trình từ Iran, mà sau đó còn bí mật đổi sang một chiếc máy bay thứ ba.

Trả lời các nhà báo tại Phòng Bầu dục, Tổng thống Trump xác nhận sẽ sử dụng chiếc máy bay riêng do hoàng gia Qatar tặng để đi đến Ireland vào tuần tới bất chấp những lo ngại về an ninh.

Khi được hỏi liệu chiếc máy bay phản lực này có còn được trang bị các biện pháp an ninh bổ sung như ông đã thông báo hồi tháng 7 hay không, Tổng thống Trump nói: "Nó sẽ được trang bị tối đa các biện pháp an ninh. Vâng, nó sẽ được nâng cấp, và đó là một chiếc máy bay tuyệt vời."

"Nó có rất nhiều thứ, nhưng để nâng cấp tối đa - nghĩa là có thể đi vào bất kỳ vùng lãnh thổ nào - sẽ mất khoảng 60 ngày, và nó sẽ được gửi đi vào tháng 10 để nâng cấp tối đa," Tổng thống Trump nói với các phóng viên.

Nhưng thời gian biểu mà Tổng thống Trump đưa ra cho những sửa đổi này đã tăng gấp đôi so với một tháng mà ông từng nói khi lần đầu tiên đề cập đến chúng vào ngày 19 tháng 7.

Tòa Bạch Ốc từ chối bình luận về những nâng cấp này.

"Chúng tôi duy trì một lập trường nhất quán nhằm bảo đảm khả năng an toàn, bảo mật và đáng tin cậy cho Tổng thống Hoa Kỳ và thường xuyên phát triển khả năng này khi cần thiết để duy trì lập trường đó," một quan chức cao cấp của chính quyền nói với AFP.

"Đây là chiếc máy bay dành cho Tổng thống tuyệt vời nhất từng được chế tạo."

Tổng thống Trump dự kiến sẽ có chuyến thăm ngắn đến Dublin và sau đó đến sân golf của gia đình ông ở Doonbeg, miền tây Ireland, để tham dự giải Irish Open.

Qatar đã tặng chiếc máy bay phản lực hạng sang Boeing 747 cho Hoa Kỳ vào năm 2025, sau khi Tổng thống Trump phàn nàn về những chiếc máy bay tổng thống hiện tại đã cũ kỹ và sự chậm trễ trong việc giao những chiếc máy bay thay thế theo kế hoạch.

Các nhà phê bình đã nêu ra hàng loạt lo ngại về mặt đạo đức và an ninh liên quan đến việc nhận một món quà xa xỉ như vậy từ một cường quốc nước ngoài.

Chiếc máy bay mới này đã được quân đội Mỹ tân trang lại trước khi đi vào hoạt động với chính quyền Trump vào cuối tháng 6, thời điểm ông gọi nó là "chiếc máy bay sang trọng nhất thế giới" và "Tòa Bạch Ốc biết bay".

Nhưng do tốc độ sửa đổi quá nhanh, chiếc máy bay phản lực của Qatar được tường trình không được trang bị hệ thống an ninh chống hỏa tiễn.

Một trong những chiếc Air Force One đời cũ hơn dường như đã được huy động khi Israel thông báo cho Mỹ về mối đe dọa hỏa tiễn tiềm tàng khi Tổng thống Trump rời khỏi hội nghị thượng đỉnh Ankara.

Nhưng trên thực tế, Tổng thống Trump đã bí mật bỏ chiếc Air Force One cũ ở phía sau một xe tải chở đồ ăn và chuyển sang một chiếc máy bay khác nhỏ hơn.

"Họ muốn tôi đi chuyến bay khác, máy bay khác — an toàn như nhau, nhưng họ muốn tôi làm vậy, nên tôi làm theo. Tôi làm những gì họ bảo," Tổng thống Trump nói với các phóng viên hồi tháng 8.

Sau đó, chuyên cơ Air Force One cất cánh, vẫn chở các nhà báo và các trợ lý cao cấp, những người vẫn đang đối mặt với nguy cơ bị tấn công từ phía Iran.

Tuy nhiên, tờ Washington Post đưa tin hồi tháng 7 rằng các nhà phân tích của CIA đã bày tỏ sự hoài nghi với chính quyền Trump về thông tin tình báo của Israel liên quan đến âm mưu ám sát của Iran dẫn đến việc đổi máy bay.

Trong khi đó, Tổng thống Trump hôm thứ Sáu cho biết ông hy vọng chiếc máy bay phản lực của Qatar sẽ được chuyển đến bảo tàng tổng thống mà ông dự định xây dựng khi ông rời nhiệm sở vào năm 2029. Nhưng ông vẫn để ngỏ một số nghi ngờ.

Boeing cho biết họ dự kiến sẽ giao chiếc Air Force One đầu tiên trong số hai chiếc được thiết kế riêng vào năm 2028, chậm hơn vài năm so với kế hoạch ban đầu.

"Tôi chưa đưa ra quyết định, nhưng có lẽ nó sẽ được đưa đến bảo tàng. Nó đã được lên kế hoạch đưa đến bảo tàng rồi," Tổng thống Trump nói với các phóng viên.

Đã có nhiều đồn đoán rằng Tổng thống Trump dự định sử dụng chiếc máy bay của Qatar làm máy bay riêng sau khi rời nhiệm sở, bất chấp việc các tổng thống không được phép nhận quà tặng từ nước ngoài.

[Times Of Israel: Trump taking Qatari Air Force One to Ireland despite questions over plane’s security]

8. Iran cảnh báo Nam Hàn không nên triển khai quân sự cùng với Mỹ.

Bộ Ngoại giao Iran hôm thứ Hai cảnh báo Nam Hàn không nên triển khai các khí tài quân sự hoặc can thiệp bằng bất kỳ cách nào khác vào các hoạt động của Mỹ trong và xung quanh eo biển Hormuz, nói rằng động thái như vậy sẽ dẫn đến "hậu quả nghiêm trọng".

Hôm thứ Sáu, chính phủ Nam Hàn cho biết sẽ xem xét tham gia các hoạt động hải quân, với điều kiện là khả năng sẵn sàng chiến đấu của quân đội nước này không bị ảnh hưởng, nhưng nói thêm rằng chưa có quyết định nào được đưa ra.

Hôm thứ Hai, phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baghaei, cảnh báo Hán Thành không nên khuất phục trước điều mà ông gọi là "áp lực và sự đe dọa của Mỹ".

"Bất kỳ hoạt động triển khai quân sự hay sự tham gia vào các chiến dịch của các quốc gia khác ở Vịnh Ba Tư hoặc eo biển Hormuz đều chỉ có thể được coi là sự hỗ trợ trực tiếp cho bên chịu trách nhiệm về hành động gây hấn đó và sẽ phải gánh chịu những hậu quả nghiêm trọng", ông nói trong một bài đăng trên X.

[CBSNews: Iran warns South Korea against military deployment alongside the U.S.]

9. Nga oanh tạc Kyiv trong đêm, khiến 5 người thiệt mạng và 29 người bị thương, khi thỏa thuận ngừng bắn ngắn ngủi kết thúc bằng vụ phóng hỏa tiễn.

Một cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn của Nga vào Kyiv đêm 8 tháng 9 đã khiến ít nhất 5 người thiệt mạng, 29 người khác bị thương và gây ra hàng loạt vụ cháy lớn, khiến khói bao phủ khắp thành phố vào sáng hôm sau.

Các tòa nhà dân cư, một trường học và các nhà kho đã bị hư hại trong vụ tấn công, báo hiệu sự kết thúc bạo lực cho khoảng thời gian yên bình ngắn ngủi tại thủ đô trong chuyến thăm ngoại giao của các phái viên Mỹ vào cuối tuần qua.

"Giống như trò chơi sinh tồn trong phim The Hunger Games, chỉ toàn là chuyện sống còn," Dariia Kolisnyk, một cư dân của tòa nhà bị hư hại do hỏa tiễn ở quận Solomianskyi, Kyiv, nói với Kyiv Independent.

" Bạn chỉ việc lên giường và tự hỏi liệu mình có tỉnh dậy nữa hay không. Cuộc sống ở Kyiv là như vậy đấy."

Cuộc tấn công diễn ra sau khi Nga và Ukraine đạt được thỏa thuận tạm ngừng các cuộc tấn công trên không vào thủ đô của nhau trong ba ngày. Mặc dù thời điểm chính xác kết thúc thỏa thuận ngừng bắn không rõ ràng, nhưng không có gì nghi ngờ về việc nó đã chấm dứt.

Các vụ nổ xảy ra sau cảnh báo từ Không quân Ukraine rằng hỏa tiễn đạn đạo và máy bay điều khiển từ xa tấn công chạy bằng động cơ phản lực của Nga đang hướng tới Kyiv. Các kênh giám sát đưa tin rằng ít nhất 12 hỏa tiễn đạn đạo đã tấn công vào thành phố trong khoảng một giờ đồng hồ.

Không quân Ukraine sau đó báo cáo rằng lực lượng Nga đã phóng 32 hỏa tiễn hành trình, 166 máy bay điều khiển từ xa kiểu Shahed (trong đó "hơn một nửa" được trang bị động cơ phản lực) và một số lượng hỏa tiễn đạn đạo không xác định. Hai hỏa tiễn đạn đạo, 31 hỏa tiễn hành trình và 142 máy bay điều khiển từ xa đã bị đánh chặn, theo thông báo.

Thông báo cho biết thêm rằng các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa đã được ghi nhận tại 29 địa điểm.

Tính đến 18 giờ 20 phút giờ địa phương, đã có ba người thiệt mạng và 29 người khác bị thương trong các cuộc tấn công của Nga, theo báo cáo của Cơ quan Quân sự Thành phố Kyiv.

Trong khi đó, Thị trưởng Kyiv Vitali Klitschko cho biết tính đến 17 giờ chiều giờ địa phương, đã có 23 người bị thương, trong đó 14 người phải vào bệnh viện. Ba người đang trong tình trạng nguy kịch.

Thị trưởng cũng cho biết thêm, số người chết đã tăng từ ba lên năm.

[Kyiv Independent: Russia pounds Kyiv in overnight attack, killing 5, injuring 29, as brief truce ends in missile fire]

10. Bà Meloni đã phá kỷ lục của ông Berlusconi khi còn là thủ tướng. Dưới đây là những điều bà ấy muốn làm tiếp theo.

Có một ngày luôn chiếm vị trí quan trọng trong lịch trình chính trị của Thủ tướng Ý Giorgia Meloni: Thứ Sáu, ngày 4 tháng 9.

Khi bà Meloni tập hợp cùng các đồng minh trong một cuộc mít tinh tại thành phố cảng Bari ở miền nam, bà đã vượt qua kỷ lục của Silvio Berlusconi về thời gian nắm quyền liên tục lâu nhất trong lịch sử Cộng hòa Ý: 1.412 ngày.

Câu hỏi lớn đặt ra — khi cuộc tổng tuyển cử dự kiến diễn ra vào năm tới — là sự thống trị của phe cánh hữu của bà Meloni trong chính trường Ý sẽ kéo dài bao lâu. Bà vẫn còn một chặng đường dài để sánh kịp tổng số 3.340 ngày cầm quyền của ông Berlusconi trong tất cả các nhiệm kỳ.

Sức chịu đựng phi thường của Berlusconi dựa trên khả năng vượt qua những thất bại trong bầu cử, các chính phủ sụp đổ, các vụ kiện hình sự và những lời tiên đoán lặp đi lặp lại về sự sụp đổ chính trị của ông. Sự giàu có, đế chế truyền hình và đảng được xây dựng xung quanh ông đã mang lại cho ông những nguồn lực độc lập với sự nổi tiếng của ông tại bất kỳ thời điểm nào.

Bà Meloni không có những lợi thế kiểu ông trùm kinh doanh, nhưng bà vẫn chỉ mới 49 tuổi, dẫn đầu các cuộc thăm dò dư luận và đang lên kế hoạch cải cách bầu cử, điều này có thể giúp bà dễ dàng giữ vững quyền lực hơn. Gần bốn năm sau khi nhậm chức, bà vẫn vượt trội so với các đối tác liên minh mà không có đối thủ rõ ràng nào từ cánh hữu.

Italo Bocchino, một cựu Dân biểu bảo thủ và là người ủng hộ nổi bật của bà Meloni, dự đoán kỷ nguyên của bà "sẽ kéo dài 30 năm" - ngay cả khi một số năm trong số đó là thời kỳ đối lập.

Ông lập luận rằng sức hút của bà nằm ở sự chân thật không hề che đậy: Bà than phiền bằng tiếng địa phương về giày cao gót và việc cần đi vệ sinh tại các hội nghị thượng đỉnh quốc tế và các cuộc họp báo, chấp nhận biệt danh "bà vợ ngư dân" và nổi tiếng với những cái liếc mắt thể hiện rõ suy nghĩ của mình.

"Bà ấy chân thành, bà ấy trong suốt như thủy tinh," ông nói. Bocchino lập luận rằng hình ảnh một phụ nữ tóc vàng nhỏ nhắn cũng khiến một nhà lãnh đạo thuộc cánh hữu hậu phát xít của Ý trông bớt đáng sợ hơn đối với các cử tri thận trọng.

Ở phía đối lập của phổ chính trị, Laura Boldrini, một Dân biểu thuộc đảng Dân chủ trung tả và cựu chủ tịch hạ viện, khẳng định Meloni vẫn chưa xứng đáng được so sánh với Berlusconi.

"Tôi không nghĩ bà ấy sẽ tại vị được lâu vì bà ấy đã thất bại," Boldrini nói. "Tôi nghĩ kết quả rất khiêm tốn và rất đáng thất vọng đối với những người đã ủng hộ và bỏ phiếu cho bà ấy."

Các đối thủ của bà Meloni cáo buộc bà thất bại trong việc vực dậy nền kinh tế trì trệ và mức lương thấp của đất nước, cũng như lãng phí tiền vào những nỗ lực vô ích nhằm giảm thiểu di cư. Họ cho rằng bà tập trung nỗ lực vào các biện pháp nhằm củng cố quyền lực của mình, chẳng hạn như cải cách bầu cử và cuộc cải tổ thất bại trong ngành tư pháp, trong khi không giải quyết được cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt.

Boldrini lập luận rằng sự trỗi dậy của cựu tướng Roberto Vannacci như một thế lực cực hữu cũng cho thấy những cử tri cánh hữu thất vọng đã bắt đầu tìm kiếm những lựa chọn khác.

"Liên minh cánh hữu đang gặp phải một vấn đề lớn mang tên Vannacci: một kẻ phát xít, phân biệt chủng tộc, kỳ thị phụ nữ, đang tích tụ nhiều sự bất mãn từ những người thất vọng với chính phủ của Meloni. Họ nói rằng họ sẽ không liên minh với nhau nhưng tôi nghĩ họ sẽ làm vậy hoặc họ sẽ không thắng," bà nói.

Đáng tin hơn Silvio.

Trên trường quốc tế, bà Meloni đã tạo dựng được uy tín vượt trội hơn hẳn người tiền nhiệm Berlusconi.

Trong khi Berlusconi vun đắp các đồng minh trên khắp phổ chính trị, từ Vladimir Putin của Nga đến Tony Blair của Anh, những sai lầm, các bữa tiệc Bunga Bunga và các vụ bê bối tình cảm của ông thường xuyên khiến ông trở thành đối tượng bị chế giễu ở nước ngoài. Meloni được coi là một người thực dụng tại các hội nghị thượng đỉnh Âu Châu và đã xây dựng mối quan hệ vững chắc với Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen và Thủ tướng Đức Friedrich Merz.

Ngược lại, Berlusconi lại có mối quan hệ không mấy suôn sẻ với Thủ tướng Đức lúc bấy giờ là Angela Merkel.

Bà Meloni cũng đã chứng tỏ sự thành công trong việc kéo Liên Hiệp Âu Châu xích lại gần hơn với các quan điểm mà bà ủng hộ về vấn đề di cư, các thỏa thuận thương mại, công nghiệp và chính sách xanh. Các nhà phân tích cho rằng, bốn năm ổn định chính trị dưới sự lãnh đạo của bà đã làm tăng thêm tầm ảnh hưởng của Ý trên trường quốc tế.

Tuy nhiên, tầm ảnh hưởng đó hiện đang được thử thách, khi Đức, Ireland và một số quốc gia Âu Châu khác gây áp lực lên Ý để nước này nhận lại những người xin tị nạn đã nhập cảnh vào Liên Hiệp Âu Châu lần đầu tiên theo các quy định di cư mới của khối, làm sống lại một rạn nứt cũ giữa Ý và các chính phủ Bắc Âu.

Lorenzo Pregliasco, một nhà phân tích chính trị và chuyên gia thăm dò dư luận, cho biết cử tri tiếp tục đánh giá cao khả năng lãnh đạo chính phủ và giải quyết các vấn đề quốc tế của bà Meloni. "Bà ấy được xem là người đủ năng lực làm thủ tướng hơn so với các lãnh đạo đảng khác."

Roberto D’Alimonte, một nhà khoa học chính trị từng so sánh Meloni với Merkel, cho biết: "Bà ấy đã trở thành trung tâm trọng lực của phe cánh hữu," và nói thêm rằng "không có nhà lãnh đạo nào khác có thể thay thế trong liên minh đó."

Nhưng liệu sự thống trị đó có thể tồn tại trong bối cảnh chính trị bất ổn hơn hay không thì mới chỉ bắt đầu được kiểm chứng.

Phần lớn phiếu bầu của đảng Huynh Đệ nước Ý của bà đến từ những cử tri trung hữu dễ thay đổi, những người trước đây đã từng chuyển đảng.

Bà Meloni cũng đang đối mặt với những khó khăn kinh tế ngày càng gia tăng. Nền kinh tế được dự báo sẽ rơi vào suy thoái vào cuối năm nay và Ý đang trên đà vượt qua Hy Lạp để trở thành quốc gia nợ nần nhiều nhất Âu Châu. Với giá năng lượng cao và áp lực ngày càng gia tăng về việc tăng chi tiêu quốc phòng, bà có rất ít dư địa để thực hiện các khoản trợ cấp hào phóng nhằm củng cố sự ủng hộ trong ngân sách cuối cùng trước bầu cử vào mùa thu này.

Trong khi đó, các đối tác liên minh của bà đã mất dần vị thế trước lực lượng mới của Vannacci, tạo điều kiện cho phe tả thống nhất có thể cạnh tranh nếu họ đạt được thỏa thuận về chương trình và ứng cử viên trước cuộc bầu cử. Cuối cùng, Meloni có thể buộc phải đưa Vannacci, một người khó kiểm soát, vào phe của mình.

Bước tiếp theo: chức tổng thống?

Theo Pregliasco, Meloni vẫn chưa tạo được tầm ảnh hưởng sâu rộng như Berlusconi, người đã tạo ra liên minh trung hữu hiện đại vào năm 1994 và giúp định hình lại nền chính trị Ý theo phong cách lãnh đạo rất riêng của ông.

Cho đến nay, Meloni đã kế thừa và chi phối kiến trúc đó hơn là tạo ra phong cách riêng của mình.

"Tôi không cho rằng bà ấy là một nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn như Berlusconi," Pregliasco nói.

Điều đó vẫn có thể thay đổi. Chính phủ của bà Meloni đang theo đuổi một cuộc cải cách bầu cử nhằm thay thế các khu vực bầu cử đơn thành viên bằng hệ thống đại diện theo tỷ lệ và trao thưởng cho liên minh chiến thắng, có khả năng mang lại cho bà đa số áp đảo hơn nếu phe trung hữu lại thắng cử. Đường lối này khá giống với cuộc cải cách năm 2005 của ông Berlusconi, cũng kết hợp hệ thống đại diện theo tỷ lệ với phần thưởng cho đa số.

Một nhiệm kỳ thứ hai với đa số nghị viện được củng cố có thể giúp bà tăng cường vị thế trong cuộc bầu cử tổng thống Cộng hòa năm 2029 và cho phép bà khôi phục kế hoạch bị đình trệ về việc bầu cử trực tiếp thủ tướng.

Cả hai phương án đều không dễ dàng: cải cách hiến pháp vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro chính trị, trong khi tổng thống được bầu bằng bỏ phiếu kín. Nhưng thành công sẽ mang lại cho Meloni cơ hội để lại dấu ấn lâu dài hơn trong thể chế bằng cách tự mình định hình lại hệ thống chính trị.

Tham vọng của bà có thể không chỉ dừng lại ở một nhiệm kỳ dài trên cương vị thủ tướng.

Nicola Procaccini, một chính trị gia kỳ cựu thuộc đảng Huynh Đệ nước Ý, người đã quen biết Meloni từ thời cả hai còn hoạt động chính trị thanh niên, cho biết cuối cùng bà có thể vươn lên vị trí tổng thống đầy danh giá.

Ông giải thích rằng sau ba thập niên hoạt động trong lĩnh vực chính trị, người Ý đều biết cả điểm mạnh và điểm yếu của bà. "Bà ấy không phải là một nhà lãnh đạo tình cờ," ông nói. "Mọi người đều biết điều gì sẽ xảy ra ở bà ấy."

Nghịch lý thay, cái chết của Berlusconi vào năm 2023 đã giúp nhiệm vụ của Meloni dễ dàng hơn bằng cách loại bỏ một nhân vật có khả năng gây rắc rối với tư tưởng thân Nga, người rất miễn cưỡng phải đóng vai trò thứ yếu so với một người phụ nữ trẻ hơn nhiều trong liên minh của bà.

Procaccini cho rằng Meloni sẽ vẫn là một thế lực chính trị trong nhiều thập niên tới, mặc dù ông cười khi nghe ý kiến cho rằng bà muốn giữ chức thủ tướng thêm 20 hoặc 30 năm nữa.

Ông nói rằng công việc mà cô ấy thực hiện với cường độ cao như vậy "rất vất vả".

Nhưng khi những người hâm mộ của Meloni chuẩn bị ăn mừng thành công của cô ở Bari, Boldrini lại không mấy ấn tượng với chính kỷ lục đó.

"Tuổi thọ không phải là một giá trị tự thân," bà cảnh báo. "Bạn phải thực hiện các chính sách cải thiện cuộc sống của người dân, tiến hành cải cách và tạo ra sự khác biệt. Và điều này đã không xảy ra."

[Politico: Meloni beats Berlusconi’s record as prime minister. Here’s what she wants to do next.]

11. Một nhà ngoại giao UAE cho rằng việc khôi phục lòng tin với Iran sẽ khó khăn nhưng cần thiết.

Một quan chức cao cấp của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất dường như đã đưa ra lời đề nghị hòa giải với Iran hôm thứ Hai, nói rằng việc khôi phục lòng tin với Tehran sẽ khó khăn nhưng cần thiết.

Anwar Gargash, cố vấn ngoại giao của tổng thống Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, cũng cho biết các nước vùng Vịnh Ba Tư đã không thể phản ứng một cách thống nhất trước các cuộc tấn công và đe dọa của Iran trong cuộc chiến tranh Mỹ-Iran, mỗi nước tự vệ nhưng không cùng nhau áp dụng một chiến lược chung.

Các quốc gia vùng Vịnh phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất từ sự trả đũa của Tehran đối với các cuộc tấn công của Mỹ, với các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa thường xuyên nhắm vào các mục tiêu quân sự cũng như khu vực dân sự trong thời kỳ giao tranh ác liệt nhất.

"Vị trí địa lý không cho phép chúng ta lựa chọn nào khác ngoài việc đối thoại, nhưng chúng ta phải phân biệt rõ ràng giữa việc xây dựng lại mối quan hệ cần thiết và hiệu quả với Iran và việc xây dựng lại lòng tin đã bị phá vỡ. Điều thứ nhất là cần thiết. Điều thứ hai sẽ khó khăn hơn nhiều," ông Gargash phát biểu tại Diễn đàn Hili ở Abu Dhabi.

[CBSNews: Emirati diplomat says restoring trust with Iran will be difficult but necessary]

12. Ngoại trưởng Rubio cho biết Iran đứng sau các cuộc tấn công của lực lượng Houthi nhằm vào người dân Ả Rập Xê Út.

Hôm thứ Ba, trong chuyến công du Nam Mỹ, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Iran đứng sau các cuộc tấn công của lực lượng Houthi vào Ả Rập Xê Út.

"Về nhiều mặt, lực lượng Houthi là tay sai và lực lượng ủy nhiệm của Iran. Tôi nghĩ rõ ràng đằng sau một số việc này là do Iran đứng sau", Rubio nói. "Mỹ có mối quan hệ quân sự rất mạnh mẽ với Ả Rập Xê Út, và chúng tôi đang theo dõi rất sát sao những diễn biến đó."

Lực lượng Houthi, được Iran hậu thuẫn, đã phát động các cuộc tấn công hôm thứ Ba vào phi trường quốc tế Abha, căn cứ không quân King Khalid và các cơ sở thuộc tập đoàn dầu khí nhà nước Aramco ở Abha và Jizan. Liên minh do Ả Rập Xê Út dẫn đầu cho biết ít nhất 73 người bị thương trong các cuộc tấn công.

Vài giờ sau, Ả Rập Xê Út đáp trả bằng các cuộc tấn công của riêng họ vào lãnh thổ của lực lượng Houthi ở miền tây Yemen. Khi được hỏi liệu Mỹ có gây áp lực lên lực lượng Houthi hay sẽ "đứng ngoài cuộc chiến này", Rubio đã chuyển câu hỏi cho liên minh các nước Ả Rập do Ả Rập Xê Út dẫn đầu, trong đó 14 nước đã ký kết cam kết ủng hộ cuộc chiến chống lại lực lượng Houthi.

"Tình trạng này đã diễn ra được một thời gian rồi," Rubio nói. "Tôi nghĩ cũng có một số hoạt động trên mặt đất, nơi nhiều lực lượng đang đối đầu với lực lượng Houthi, đẩy lùi một số cuộc tiến công trên bộ mà chúng đã cố gắng thực hiện."

Ông cũng nói rằng ông không tin Bộ Chiến tranh Mỹ sẽ "đưa ra bất kỳ thông báo nào về vấn đề đó trong ngày hôm nay", liên quan đến việc Mỹ can thiệp sâu hơn nữa.

[CBSNews: Iran behind Houthi attacks on Saudis, Rubio says]

13. Tehran tuyên bố sẽ công bố "vùng cấm" mới ở eo biển Hormuz.

Nhà lãnh đạo mới của Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết Tehran có kế hoạch tuyên bố thiết lập "vùng cấm" bên ngoài eo biển Hormuz nhằm vào các tàu thuyền mà họ cho là đang cố gắng đi qua tuyến đường thủy này.

Những phát biểu của Mohsen Rezaei trên đài truyền hình nhà nước Iran được đưa ra một cách thiếu chi tiết, một ngày sau khi Mỹ tấn công ba tàu chở dầu của Iran để đáp trả việc Tehran phóng hỏa tiễn đạn đạo vào các tàu chiến của Mỹ.

Vùng lãnh thổ mới dự kiến sẽ được công bố trong những ngày và tuần tới, và "sẽ bắt đầu từ đường ranh giới phong tỏa hải quân của Mỹ, kéo dài về phía eo biển Hormuz, và từ phía này tiếp tục vào Vịnh Ba Tư", ông Rezaei cho biết mà không cung cấp thêm chi tiết.

[CBSNews: Tehran says it will announce new Strait of Hormuz "exclusion zone"]