Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.

Khi ấy, Đức Giê-su dừng lại ở một chỗ đất bằng. Nơi đây có đông đảo dân chúng tìm đến với Người. Đức Giê-su ngước mắt lên nhìn các môn đệ và nói :
“Phúc cho anh em là những kẻ nghèo khó,
vì Nước Thiên Chúa là của anh em.
”Phúc cho anh em là những kẻ bây giờ đang phải đói,
vì Thiên Chúa sẽ cho anh em được no lòng.
“Phúc cho anh em là những kẻ bây giờ đang phải khóc,
vì anh em sẽ được vui cười.
“Phúc cho anh em khi vì Con Người mà bị người ta oán ghét, khai trừ, sỉ vả và bị xoá tên như đồ xấu xa. Ngày đó, anh em hãy vui mừng nhảy múa, vì này đây phần thưởng dành cho anh em ở trên trời thật lớn lao. Bởi lẽ các ngôn sứ cũng đã từng bị cha ông họ đối xử như thế.
“Nhưng khốn cho các ngươi là những kẻ giàu có, vì các ngươi đã được phần an ủi của mình rồi.
“Khốn cho các ngươi, hỡi những kẻ bây giờ đang được no nê, vì các ngươi sẽ phải đói.
“Khốn cho các ngươi, hỡi những kẻ bây giờ đang được vui cười, vì các ngươi sẽ phải sầu khổ khóc than.
“Khốn cho các ngươi khi được mọi người ca tụng, vì các ngôn sứ giả cũng đã từng được cha ông họ đối xử như thế.”

Đó là Lời Chúa

 

D. R. Esparza, trong bản tin ngày 7 tháng 9, 2026 của tạp chí Aleteia, tường trình rằng: Nhân Ngày Thế giới Di cư và Tị nạn 27 tháng 9, Đức Giáo Hoàng kêu gọi các tín hữu Kitô giáo đối xử với trẻ em di cư và tị nạn như con cái của chính mình.

Thực vậy, thông điệp của Đức Giáo Hoàng Leo XIV nhân Ngày Thế giới Di cư và Tị nạn lần thứ 112, được tổ chức vào ngày 27 tháng 9 năm 2026, thu hút sự chú ý đến trẻ em di cư và tị nạn. Chủ đề — “Chỉ cần một trong những đứa trẻ này thôi” — làm nổi bật nhóm dễ bị tổn thương nhất trong các phong trào di cư toàn cầu, và đặt nền tảng cho lời kêu gọi hành động bằng một trích dẫn trực tiếp từ Tin Mừng Mác-cô: “Ai tiếp nhận một đứa trẻ như vậy nhân danh Ta, tức là tiếp nhận Ta” (Mc. 9:37).

Đức Giáo Hoàng mở đầu bằng cách mô tả phạm vi của cuộc khủng hoảng mà không làm giảm nhẹ sự khắc nghiệt của nó. Ngài viết: “Mỗi năm, hàng triệu trẻ em và thanh thiếu niên buộc phải rời bỏ quê hương vì chiến tranh, nghèo đói, bạo lực, thảm họa môi trường và những bi kịch khác.

“Đáng buồn thay, con số này vẫn tiếp tục tăng lên.” Ngài liệt kê những gì trẻ em bị di dời phải đối diện ngoài chính sự di dời ban đầu: “cái chết dọc theo các tuyến đường di cư, buôn người và bóc lột, tuyển mộ trẻ vị thành niên để sử dụng trong các cuộc xung đột vũ trang, bạo lực tình dục, hôn nhân cưỡng bức, và những hành động tàn bạo mà chúng đã phải chịu đựng hoặc chứng kiến trong suốt hành trình của mình. Phẩm giá của chúng bị chà đạp bằng vô số cách.”

Luận lý học Tin Mừng là trọng tâm

Đức Giáo Hoàng Leo từ chối đặt vấn đề theo khía cạnh số liệu hoặc chính sách. “Đây không phải là vấn đề về con số hay thống kê,” ngài viết. “Tin Mừng mời gọi chúng ta đừng tính toán: dù chỉ một người. Mỗi đứa trẻ, mỗi con người, đều sở hữu một phẩm giá vô hạn. Mỗi người được tạo dựng theo hình ảnh và giống như Thiên Chúa; mỗi người là một sự hiện diện của Chúa.” Cụm từ “dù chỉ một người” lặp đi lặp lại xuyên suốt thông điệp như một điệp khúc mang tính cấu trúc — hướng đến các cá nhân, đến Giáo hội, đến các cộng đồng tôn giáo, và đến các thể chế dân sự.

Ngài liên hệ tình cảnh của những đứa trẻ bị di dời với tiếng kêu than của những người bị nô lệ trong sách Xuất Hành: “Tiếng kêu than của những đứa trẻ bị di dời vang lên đến Thiên Chúa ngày nay, cũng như tiếng kêu than được nghe thấy trong sách Xuất Hành: ‘Ta đã thấy sự khốn khổ của dân Ta ở Ai Cập; Ta đã nghe tiếng kêu than của họ vì những kẻ cai trị họ. Quả thật, Ta biết sự đau khổ của họ, và Ta đã xuống để giải cứu họ.’”

Điều Giáo Hội được yêu cầu làm

Lời nhắn nhủ của Đức Leo gửi đến Giáo Hội là một trong những đoạn văn sắc bén nhất của thông điệp. “Chúng ta không thể đơn giản giao phó nhiệm vụ này cho các viện hoặc hiệp hội được ban cho một đặc sủng cụ thể,” ngài viết. Ngài nói rằng toàn thể cộng đồng Kitô giáo được kêu gọi coi những đứa trẻ di cư “như con cái của chính mình, và quan tâm đến câu chuyện cụ thể của từng em”. Ngài đặc biệt kêu gọi “những con đường giáo dục và tâm linh mới, bao gồm cả những con đường cá nhân hóa, vượt ra ngoài tư duy hỗ trợ đơn thuần” — và cần chú ý đến “sự cô đơn, bị cô lập và bị ruồng bỏ thường xuyên ảnh hưởng đến con cái của những người di cư”.

Về đối thoại liên tôn, Đức Giáo Hoàng Leo lưu ý rằng “sự dễ bị tổn thương của giới trẻ không có ranh giới tôn giáo” — khiến việc chăm sóc trẻ em di cư trở thành “mảnh đất màu mỡ cho một cuộc đối thoại liên tôn cụ thể, trong đó các tín hữu, dựa trên cảm nhận siêu việt của chính mình, hợp tác trong việc xây dựng mạng lưới bảo vệ”.

Lời kêu gọi tới các định chế dân sự

Thông điệp này trực tiếp hướng đến các chính phủ và các định chế công cộng, kêu gọi “một sự thay đổi quan điểm cấp bách”: “Trọng tâm của cuộc tranh luận phải chuyển từ việc chỉ quản lý di cư sang việc bảo vệ đầy đủ và ngay lập tức quyền con người”. Ngài kêu gọi các công cụ pháp lý hiệu quả để bảo vệ, thúc đẩy đoàn tụ gia đình và ngăn ngừa tổn thương do sự chia ly gây ra — trích dẫn bài phát biểu của chính ngài trước Quốc hội Tây Ban Nha tại Madrid vào ngày 8 tháng 6, nơi ngài kêu gọi “một phản ứng phối hợp, hỗ trợ và hiệu quả, có khả năng đảm bảo sự bảo vệ, chào đón và cơ hội hội nhập thực sự cho những người di cư.”

Thông điệp được ký vào ngày 11 tháng 8, ngày tưởng niệm Thánh Clara thành Assisi, và kết thúc bằng việc phó thác những trẻ em di cư cho sự bảo vệ của Đức Trinh Nữ Maria, người “cùng với Thánh Giuse và Chúa Giêsu hài đồng đã trải qua sự tàn bạo của bạo lực của Hêrôđê và bi kịch lưu đày ở Ai Cập.”

Ngày Thế giới Di cư và Người tị nạn đã được Giáo Hội Công Giáo cử hành từ năm 1914. Ngày này được tổ chức vào Chúa nhật cuối cùng của tháng Chín.

 

Truyền thống tặng quà của Việt Nam đối diện với thử thách khó khăn khi nó trở thành một cách để mua chuộc quyền lực, ảnh hưởng và sự đối đãi tốt hơn

Petrus Đỗ, trong bản tin của UCANews ngày 01/09/2026, tường trình rằng: Chín cựu quan chức thuộc Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Việt Nam đã bị truy tố vì bị cáo buộc nhận hối lộ hơn 30 tỷ đồng (1.1 triệu USD) từ các doanh nghiệp trong phiên tòa diễn ra từ ngày 18 đến 24 tháng 8.

Trong số hơn 16 tỷ đồng tiền hối lộ bị cáo buộc, ông Nguyễn Bá Hoan, khi đó là Thứ trưởng, cho biết 10 tỷ đồng không phải là hối lộ mà là quà tặng ông nhận được từ các doanh nghiệp trong các dịp lễ và Tết.

“Các lãnh đạo khác cũng nhận quà từ các doanh nghiệp mà họ có mối quan hệ thân thiết. Đó là một truyền thống văn hóa,” ông nói trước tòa.

Vụ án đã hé mở một khía cạnh quen thuộc nhưng khó nói của văn hóa Việt Nam: tặng quà. Nó cũng đặt ra một câu hỏi vượt ra ngoài phạm vi tòa án: Khi nào thì một món quà không còn là quà nữa?

Một món quà không chỉ đơn thuần là một món quà

Tặng quà có một vị trí sâu sắc trong văn hóa Việt Nam. Quà tặng thể hiện lòng biết ơn, sự tôn trọng, tình cảm và sự đáp lại. Người ta tặng quà cho cha mẹ, thầy cô, bạn bè, người bệnh và những người đã giúp đỡ họ.

Đặc biệt, quà tặng trong dịp Tết Nguyên đán từ lâu đã là một phần của việc duy trì các mối quan hệ xã hội và thể hiện sự tôn trọng giữa các thế hệ và địa vị xã hội.

Bản thân việc tặng quà không có vấn đề gì. Khó khăn bắt đầu khi một món quà tham gia vào một mối quan hệ được định hình bởi sự bất bình đẳng về quyền lực.

Một hộp bánh trao đổi giữa bạn bè khác với hàng triệu đồng mà một doanh nghiệp tặng cho một quan chức chính phủ có thể ảnh hưởng đến lợi ích của công ty. Cả hai đều có thể được gọi là “quà”, nhưng chúng không mang cùng một ý nghĩa đạo đức.

Nền kinh tế quà tặng của Việt Nam cũng rất đáng kể. Theo Metric, các bộ quà tặng bán trên Shopee trong chín tuần trước Tết Nguyên đán 2026 đã thu về 40.2 tỷ đồng, với khoảng 126,000 bộ được bán ra — tăng 21% so với mùa Tết trước.

Con số này chỉ bao gồm một nền tảng thương mại điện tử, nhưng nó cho thấy việc tặng quà đã ăn sâu vào đời sống thương mại cũng như xã hội như thế nào.

Khi lòng biết ơn tạo ra nghĩa vụ

Một món quà thường tạo ra một mối quan hệ. Trong cuộc sống thường nhật, sự trao đổi này có thể lành mạnh: Tôi tặng vì tôi trân trọng bạn, và bạn nhớ đến tôi.

Nhưng luận lý học tương tự trở nên nguy hiểm khi mối quan hệ đó là giữa một doanh nghiệp và một quan chức, giữa cấp dưới và cấp trên, hoặc giữa người xin giấy phép và người có thẩm quyền cấp phép.

Một giám đốc điều hành doanh nghiệp trong lĩnh vực vệ sinh cho biết ông thường xuyên tặng quà cho các quản lý cấp cao và quan chức chính phủ vào dịp Tết và Tết Trung thu “như một cách để duy trì mối quan hệ với họ và nhờ họ giúp đỡ khi cần”.

Tuyên bố đó thể hiện vùng xám. Người tặng có thể không nói, “Tôi trả tiền cho anh/chị để làm điều này”. Ngôn ngữ có vẻ nhẹ nhàng hơn: “Tôi đang bày tỏ lòng biết ơn.” Tuy nhiên, lòng biết ơn có thể ngầm chứa đựng kỳ vọng về sự đối xử ưu tiên.

Vấn đề không chỉ đơn thuần là món quà. Mà là mối quan hệ quyền lực đằng sau nó.

Khi quà tặng trở thành phương tiện để tiếp cận quyền lực công, vốn xã hội có thể trở thành vốn chính trị, biến một truyền thống xây dựng các mối quan hệ thành một truyền thống làm suy yếu sự bình đẳng trước pháp luật.

Nguy hiểm của việc bình thường hóa những vùng xám

Tham nhũng phát triển mạnh không chỉ khi người ta nhận tiền, mà còn khi xã hội sử dụng ngôn ngữ để bình thường hóa những hành vi đáng ngờ.

“Ai cũng làm vậy.”

“Đó chỉ là một món quà.”

“Không cho đi thì khó mà hoàn thành được việc.”

Khi những cụm từ như vậy được chấp nhận, ngôn ngữ văn hóa có thể tạo ra một vỏ bọc đáng kính cho những hành vi đáng lẽ phải bị đánh giá theo các chuẩn mực đạo đức và pháp luật. Khảo sát PAPI năm 2024 của Việt Nam, dựa trên 18,894 công dân được chọn ngẫu nhiên trên toàn quốc, cho thấy 22.58% xác định tham nhũng là vấn đề cấp bách nhất cần chính phủ hành động — tăng 17% so với năm 2023.

Điều này cho thấy tiến bộ trong cuộc chiến chống tham nhũng là khả thi, nhưng mối quan ngại của công chúng vẫn còn mạnh mẽ.

Do đó, cuộc tranh luận về hàng tỷ đồng của ông Hoan đặt ra một câu hỏi lớn hơn là liệu các khoản thanh toán cụ thể có đủ điều kiện pháp lý để được coi là hối lộ hay không: Làm thế nào một xã hội phân biệt được văn hóa biết ơn với văn hóa bình thường hóa việc tiếp cận quyền lực thông qua quà tặng?

Quyền lực nhà nước thuộc về lợi ích chung

Giáo lý xã hội Công Giáo đưa cuộc thảo luận vượt ra ngoài tính hợp pháp của các giao dịch cá nhân.

Giáo hội đặt lợi ích chung làm trọng tâm của đời sống xã hội và chính trị, nhắc nhở những người được giao phó quyền lực nhà nước rằng quyền lực không phải là tài sản tư nhân mà là trách nhiệm phục vụ cộng đồng.

Từ quan điểm này, tham nhũng nghiêm trọng không chỉ đơn giản vì tiền bạc được trao đổi, mà còn vì quyền lực nhà nước bị chuyển hướng từ việc phục vụ lợi ích chung sang phục vụ lợi ích tư nhân.

Do đó, câu hỏi không chỉ là, “Ông ta đã nhận được bao nhiêu tiền?” Nó cũng có nghĩa là, “Ai là người đó?” “Quyền lực phục vụ?”

Khi quà tặng mua được quyền ưu tiên, công lý bị tổn hại. Những người có tiền và quan hệ sẽ có được lợi thế, trong khi người nghèo, người ít quan hệ và những người tuân thủ luật lệ lại bị thiệt thòi.

Công lý không thể trở thành đặc quyền dành riêng cho những người biết cách tặng quà đúng cách.

Thanh lọc một nền văn hóa

Câu trả lời không phải là bác bỏ văn hóa tặng quà của Việt Nam. Những giá trị tốt đẹp nhất của nó — lòng biết ơn, hiếu thảo, hào phóng, tình cảm và tình liên đới — đáng được bảo tồn.

Điều cần thay đổi là việc sử dụng những giá trị đó để che đậy việc mua bán quyền lực.

Giáo lý xã hội Công Giáo kêu gọi một nền văn hóa đặt phẩm giá con người, công lý và lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân. Xã hội không cần phải từ bỏ việc tặng quà, nhưng nên thanh lọc nó — bảo tồn những món quà củng cố các mối quan hệ đồng thời bác bỏ những món quà biến nghĩa vụ công thành nghĩa vụ cá nhân.

Một xã hội lành mạnh không phải là một xã hội không có quà tặng. Đó là một xã hội mà quà tặng không thể mua được công lý, lòng biết ơn không thể mua được sự đối xử ưu tiên, và quyền lực công không thể trở thành một mặt hàng.

Do đó, câu hỏi được đặt ra trong trường hợp này có thể khó chịu hơn việc 10 tỷ đồng là “quà tặng” hay “hối lộ”. Nếu văn hóa có thể được dùng để coi tiền bạc như một món quà, thì ai sẽ bảo vệ công lý cho những người không có gì để cho đi?

*Quan điểm được thể hiện trong bài viết này là của tác giả và không nhất thiết phản ánh lập trường biên tập chính thức của UCA News.

 

Edgar Beltrán của tạp chí The Pillar, ngày 05/09/2026, cho biết: Chỉ một tháng trước cuộc họp toàn cầu của các giám mục tại Vatican về Amoris laetitia, một số lãnh đạo giám mục đã nói với The Pillar rằng họ chưa nhận được thông tin về những gì sẽ diễn ra hoặc cách chuẩn bị, và rất mong muốn tìm hiểu kế hoạch của Đức Giáo Hoàng về phạm vi và cách tiếp cận cuộc thảo luận.

Bộ Giáo dân, Gia đình và Đời sống đã công bố vào tháng 7 khung chủ đề cho cuộc họp tháng 10 về Amoris laetitia, với sự tham gia của các lãnh đạo hội đồng giám mục trên toàn thế giới. Nhưng The Pillar đã tham khảo ý kiến của lãnh đạo một số hội đồng giám mục, những vị cho biết các ngài chưa nhận được bất cứ thông tin bổ sung nào về cuộc họp ngoài những gì đã được công bố vào tháng 7.

Cuộc gặp gỡ này được thông báo bằng lời mời hồi tháng Ba của Đức Giáo Hoàng Leo XIV gửi tới các chủ tịch hội đồng giám mục trên toàn thế giới, yêu cầu họ gặp nhau tại Rome vào tháng tới “để cùng lắng nghe lẫn nhau và phân định trong thượng hội đồng về các bước cần thực hiện để rao giảng Tin Mừng cho các gia đình ngày nay”.

Đức Giáo Hoàng nói rằng cuộc gặp gỡ này nên diễn ra “dưới ánh sáng của Amoris laetitia và có tính đến những gì hiện đang được thực hiện trong các Giáo hội địa phương”.

Đức Giáo Hoàng Leo nói vào cuối công nghị bất thường hồi tháng Sáu rằng các gia đình cũng sẽ được mời tham gia cuộc gặp gỡ và chia sẻ kinh nghiệm của họ, nói rằng “sự hiện diện của họ là thiết yếu”.

Đức Giáo Hoàng khuyến khích các giám mục tham dự “chuẩn bị bằng cách lắng nghe kỹ lưỡng và mang theo kinh nghiệm của các gia đình trong Giáo hội của chính họ”.

Hiện vẫn chưa rõ những gia đình nào sẽ được mời tham dự cuộc gặp gỡ, họ sẽ được chọn như thế nào và liệu họ sẽ tham gia với tư cách là thành viên chính thức, diễn giả hay quan sát viên trong cuộc gặp gỡ. Hơn nữa, các viên chức Tòa Thánh nói với tờ The Pillar rằng vẫn chưa rõ ai là người tổ chức cuộc họp.

Mặc dù Bộ Giáo dân, Gia đình và Đời sống đã công bố các chủ đề cho cuộc họp hồi tháng 7, nhưng các nguồn tin thân cận với bộ này nói với tờ The Pillar rằng phần lớn công tác tổ chức cuộc họp đang do Ban Thư ký Thượng Hội đồng Giám mục đảm nhiệm, ban này chịu trách nhiệm về hậu cần của cuộc thảo luận.

Mặc dù cuộc họp sẽ sử dụng phương pháp nhóm nhỏ được sử dụng trong Thượng Hội đồng về Tính hiệp hành đồng nghị và trong cả hai công nghị bất thường của Đức Giáo Hoàng Leo cho đến nay, nhưng lịch trình của nó vẫn chưa được công bố, cũng như chưa có chỉ dẫn nào về các chủ đề cụ thể.

Cũng chưa rõ liệu sẽ có diễn giả toàn thể nào trong cuộc họp hay không, hoặc liệu sẽ có các bài suy niệm hướng dẫn trước mỗi phiên họp hay không.

Các viên chức tại một số hội đồng giám mục nói với tờ The Pillar rằng họ chưa nhận được bất cứ hướng dẫn hoặc thông tin bổ sung nào liên quan đến cuộc họp, một số người cho biết họ dự kiến sẽ nhận được thông tin vào đầu tháng này. Một số quan chức bày tỏ lo ngại rằng cuộc họp được tổ chức trong vòng một tháng nhưng họ vẫn chưa nắm rõ nhiệm vụ của mình – ví dụ, chưa rõ liệu họ sẽ phải soạn thảo một văn bản trong cuộc họp hay chỉ đơn thuần là trao đổi quan điểm.

Tòa Thánh đã công bố vào tháng 7 các chủ đề và một số tài liệu chuẩn bị cho cuộc họp.

Từ ngày 7 đến ngày 14 tháng 10, các bên tham dự sẽ thảo luận về năm lĩnh vực chủ đề, bao gồm cam kết mục vụ của Giáo hội đối với gia đình, hôn nhân và giới trẻ, những năm đầu hôn nhân, hôn nhân như một sứ mệnh, và đồng hành cùng các gia đình trong những hoàn cảnh phức tạp.

Bộ Giáo dân, Gia đình và Đời sống cho biết trong một tuyên bố công bố các chủ đề vào tháng 7 rằng cuộc họp nhằm mục đích “tạo ra một không gian thực sự để gặp gỡ, lắng nghe và phân định: đón nhận kinh nghiệm sống của các gia đình, chia sẻ những câu chuyện cụ thể về cuộc sống, suy tư về các sáng kiến mục vụ mà cộng đồng Giáo hội sử dụng để đồng hành cùng các gia đình, và tham gia đối thoại với các chuyên gia.”

Bộ cũng nói thêm rằng các hội đồng giám mục và các Giáo Hội Công Giáo Đông phương nên bắt đầu suy tư về các chủ đề này, “đặc biệt chú trọng lắng nghe các gia đình trong Giáo hội địa phương của họ”.

“Do đó, đây là một hành trình mục vụ quan trọng, một hành trình đặt gia đình làm trung tâm không chỉ với tư cách là người nhận sự chăm sóc mục vụ của Giáo hội, mà còn là những chủ thể tích cực trong sứ mệnh của Giáo hội, qua đó Tin Mừng được thể hiện rõ nét trong các mối quan hệ, lựa chọn, đấu tranh và hy vọng hàng ngày”, tuyên bố cho biết thêm.

Bộ cũng công bố một khuôn khổ chủ đề với các vấn đề sẽ được thảo luận trong cuộc họp, và kêu gọi các giám mục lắng nghe kinh nghiệm của chính các gia đình trước cuộc họp, “cùng nhau nhận ra cả vẻ đẹp của tình yêu khi nó hình thành trong cuộc sống hàng ngày và những điểm yếu thường ảnh hưởng đến nó, bao gồm việc làm và nhà ở bấp bênh, bệnh tật, những thách thức trong việc nuôi dạy con cái, sự cô đơn về mặt cảm xúc và việc chăm sóc các thành viên gia đình có khuyết tật”. những người khuyết tật, người cao tuổi, hoặc những người không tự lập được.”

Các chủ đề thảo luận sẽ bao gồm vấn đề chăm sóc mục vụ cho những người Công Giáo đã ly hôn — những người theo thống kê có nhiều khả năng ngừng thực hành tôn giáo hơn, một chủ đề trước đây đã gây ra nhiều tranh cãi xung quanh các câu hỏi về mục vụ bí tích.

Vào tháng Mười, cuộc thảo luận sẽ tập trung vào một cách tiếp cận khác đối với các vấn đề, với câu hỏi: “Làm thế nào để xây dựng các cộng đồng Kitô giáo mà trong đó những người đã trải qua đau khổ, bị bỏ rơi, ly thân và ly hôn thực sự cảm thấy được lắng nghe, được tham gia và cùng chịu trách nhiệm?” Hơn nữa, cuộc thảo luận sẽ đề cập đến câu hỏi làm thế nào để hiểu và giao nhiệm vụ cho các gia đình trở thành những nhà truyền giáo, dựa trên kinh nghiệm học hỏi “ngôn ngữ của tình yêu, ngày qua ngày,” trong đời sống gia đình.

—

Amoris laetitia là kết quả của Thượng Hội đồng về Gia đình kéo dài hai năm, được cử hành từ năm 2014 đến năm 2015. Mặc dù đề cập đến một loạt các vấn đề về sự đồng hành tâm linh và truyền giáo trong gia đình, nhưng nó đã gây ra tranh cãi đáng kể vì phần thảo luận về khả năng rước lễ của những người Công Giáo ly hôn và tái hôn theo luật dân sự trong những trường hợp không hợp lệ.

Tông huấn ở đoạn 305 nói rằng “một mục tử không thể cảm thấy rằng chỉ cần áp dụng luật luân lý cho những người sống trong những trường hợp ‘không hợp lệ’ là đủ, như thể họ là những viên đá để ném vào cuộc sống của mọi người.”

Đoạn văn bổ sung rằng “do các hình thức điều kiện và các yếu tố giảm khinh, có thể trong một tình huống tội lỗi khách quan – mà có thể không đáng trách về mặt chủ quan, hoặc không hoàn toàn như vậy – một người vẫn có thể sống trong ân sủng của Chúa, có thể yêu thương và cũng có thể trưởng thành trong đời sống ân sủng và bác ái, đồng thời nhận được sự giúp đỡ của Giáo hội cho mục đích này.”

Chú thích dưới đoạn văn nói rằng sự giúp đỡ đó “có thể bao gồm sự giúp đỡ của các bí tích” và bổ sung rằng Thánh Thể “không phải là phần thưởng cho người hoàn hảo, mà là một phương thuốc và nguồn nuôi dưỡng mạnh mẽ cho người yếu đuối.”

Sau đó, các giám mục của vùng Buenos Aires ở Argentina đã ban hành một chỉ thị cho các linh mục của họ, trong đó họ kêu gọi sự phân định lẫn nhau giữa một cặp vợ chồng trong một cuộc hôn nhân không hợp lệ về việc liệu họ có thể rước lễ và xưng tội hay không nếu “trong một trường hợp cụ thể, người ta thừa nhận rằng có những hạn chế làm giảm trách nhiệm và lỗi lầm.”

“Amoris laetitia mở ra cánh cửa dẫn đến các bí tích hòa giải và Thánh Thể,” các giám mục Buenos Aires nói.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô sau đó nói rằng không có cách giải thích nào khác về văn kiện này, và Bộ Giáo lý Đức tin đã nói vào năm 2023 rằng Đức Giáo Hoàng đã đưa chỉ thị của các giám mục Buenos Aires vào Acta Apostolicae Sedis và do đó nó được coi là “giáo huấn chân chính”.

Nhưng trong khi hầu hết các cuộc thảo luận xung quanh Amoris laetitia tập trung vào việc rước lễ của những người trong các cuộc hôn nhân không hợp lệ, thì thư của Đức Giáo Hoàng Leo lại không đề cập đến chủ đề này. Hơn nữa, khung chủ đề chỉ đề cập ngắn gọn đến ly hôn, mà không hề nhắc đến các bí tích.

Bức thư đề cập đến một số “giáo huấn quý giá mà chúng ta phải tiếp tục xem xét ngày nay” trong Amoris laetitia:

“Niềm hy vọng Kinh thánh về sự hiện diện yêu thương và nhân từ của Thiên Chúa, cho phép chúng ta sống ‘những câu chuyện tình yêu’ ngay cả khi đối diện với ‘khủng hoảng gia đình’ (AL 8); Lời mời gọi noi theo ‘ánh nhìn của Chúa Giêsu’ (AL 60) và không ngừng khuyến khích ‘sự phát triển, củng cố và làm sâu sắc thêm tình yêu vợ chồng và gia đình’ (AL 89); lời kêu gọi trân trọng rằng tình yêu trong hôn nhân ‘luôn mang lại sự sống’ (AL 165).”

“Đức Giáo Hoàng Phanxicô khẳng định sự cần thiết ‘cho các phương pháp mục vụ mới’ (AL 199) và cho một nền giáo dục trẻ em tốt hơn (xem AL chương VII), đồng thời mời gọi Giáo Hội đồng hành, phân định và hòa nhập sự yếu đuối (xem AL chương VIII), vượt qua quan niệm đơn giản hóa về chuẩn mực, và thúc đẩy ‘tinh thần phát triển trong đời sống gia đình’ (AL 313),” thông cáo viết bổ sung.

Đức Giáo Hoàng nói rằng sự quan tâm mục vụ đối với các gia đình hiện nay thậm chí còn quan trọng hơn so với thời điểm Amoris laetitia được viết ra bởi vì thời đại hiện nay là thời đại “được đánh dấu bởi những thay đổi nhanh chóng.”

“Thực tế, có những nơi và hoàn cảnh mà Giáo Hội ‘chỉ có thể trở thành muối của đất’ thông qua các tín hữu giáo dân và, đặc biệt, thông qua các gia đình. Vì lý do này, cam kết của Giáo hội trong lĩnh vực này cần được đổi mới và đào sâu hơn, để những người mà Chúa kêu gọi đến với đời sống hôn nhân và gia đình có thể, trong Chúa Kitô, sống trọn vẹn tình yêu vợ chồng của mình, và để giới trẻ cảm thấy được thu hút, trong Giáo hội, đến vẻ đẹp của ơn gọi hôn nhân”, bức thư kết luận

 

Chương 9: Đức Giáo Hoàng LEO I GIÀNH CHIẾN THẮNG VĨ ĐẠI CHO QUYỀN TỐI CAO CỦA GIÁO HOÀNG TẠI CAN-XÊ-ĐOAN

Trong suốt thế kỷ thứ tư và thứ năm, Giáo hoàng liên tục tiến bộ trong việc khẳng định quyền tối cao của mình đối với toàn thể Giáo hội. Có thể đúng như một số nhà sử học nói rằng Công đồng Ni-xê-a (325) “không hề biết gì về học thuyết quyền tối cao của Giáo hoàng”, tuy nhiên T. Jalland, người trích dẫn ý kiến này với sự tán thành, thừa nhận rằng cho đến quý bốn của thế kỷ thứ tư, Giáo hội hầu như vẫn chưa quen với việc “nói bằng ngôn ngữ quyền tài phán, dù là của Giáo hoàng hay của bất cứ quyền nào khác, và do đó, câu hỏi quan trọng về việc Tòa thánh có quyền tài phán tối cao hay không đã không được đặt ra”. Và sau đó Jalland tiếp tục nói, “Rõ ràng là Giáo hội đang tiến tới việc tự trang bị cho mình bộ máy hành động tập thể như một xã hội toàn thế giới [oecumenical] ngang hàng với một Nhà nước toàn thế giới.” (39) Và trên thực tế, chúng ta thấy các giám mục thành Rô-ma xác định vai trò của họ như những người chăn chiên chính của đoàn chiên Chúa Kitô với sự nhất quán và chính xác ngày càng tăng. Đức Giáo Hoàng Đa-ma-sô (366–84) tại một công đồng năm 382 dường như đã chính thức tuyên bố quyền tối cao đối với tất cả các giáo hội khác không phải dựa trên các quyết định của công đồng mà dựa trên lời hứa của Chúa với Thánh Phê-rô. Đức Giáo Hoàng Si-ri-xi-ô (Siricius) (384–99) còn tiến thêm một bước nữa: Ngài không chỉ nghe các lời kêu gọi mà thậm chí còn bắt đầu chủ động. Trong các bức thư của ngài—mà lần đầu tiên được gọi là sắc lệnh— ngài ngầm tuyên bố quyền đưa ra các quyết định, có hiệu lực phổ quát trong cả các vấn đề giáo lý và kỷ luật.

Đúng là những tuyên bố này không nhận được sự đồng thuận hoàn toàn từ tất cả các bên. Thái độ của phương Đông khá mâu thuẫn, như chúng ta sẽ thấy một chút sau đây liên quan đến Đức Giáo Hoàng Leo. Nhưng ngay cả ở phương Tây cũng có sự mơ hồ. Chẳng hạn, Giáo hội châu Phi rất coi trọng sự độc lập của mình, và các giám mục ở đó sẵn sàng đặt câu hỏi về những nỗ lực của Rô-ma nhằm can thiệp vào các quyết định về giáo lý và kỷ luật của họ. Khi Đức Giáo Hoàng Zô-si-mô (Zosimus) (417–18) dường như sắp đảo ngược bản án lên án Pê-la-gi-ô (Pelagius), họ đã phản ứng mạnh mẽ và thuyết phục Đức Zo-si-mô cùng họ lên án Pê-la-gi-ô. Mặt khác, chúng ta phải thừa nhận với Jalland một số dấu hiệu “của một niềm tin, ở một mức độ nào đó được người châu Phi chia sẻ với phần còn lại của Giáo hội, rằng nếu một quyết định địa phương… có giá trị phổ quát, thì nó phải được hỗ trợ cách nào đó bởi phán quyết của tòa giám mục Rô-ma.” (40) Đôi khi người ta cho rằng chính Thánh Au-gus-ti-nô đã phản đối việc Rô-ma thực thi quyền tài phán đối với Giáo hội châu Phi. Đúng là ngài đưa ra nhiều cách giải thích khác nhau và mâu thuẫn về đoạn văn nổi tiếng của Thánh Mát-thêu, “Ngươi là Phê-rô”, lúc thì đồng nhất Phê-rô với tảng đá, lúc khác lại giải thích là về Chúa Kitô. Và trong một số trường hợp, ngài đã phàn nàn gay gắt về việc Rô-ma thực thi quyền phúc thẩm của mình— thậm chí đe dọa từ chức nếu Rô-ma phục chức cho một linh mục trẻ mà Thánh Augustinô đã ngưng chức. Nhưng chúng ta không thể nói rằng ngài đã bác bỏ quyền tài phán phúc thẩm của Tòa Rô-ma. Và dù sao đi nữa, chúng ta phải nhớ rằng ngài chưa bao giờ xây dựng một lý thuyết được suy nghĩ kỹ lưỡng về quyền lực trong Giáo hội. Vì vậy, chúng ta đơn giản là không thể nói quan điểm cuối cùng của ngài về quyền tối cao của Rô-ma là gì.

Khi đến triều đại của Đức Giáo Hoàng Leo I (440–61), chúng ta đến một trong những bước ngoặt quan trọng trong lịch sử giáo hoàng. Theo sự đồng thuận chung của các nhà sử học, Đức Leo là một trong những chính khách giáo hội vĩ đại nhất và xứng đáng được gọi là “Cả”. Vào thời điểm thế giới đang rạn nứt, Đức Leo xuất hiện như một vị Giáo hoàng có cá tính và tài năng xuất chúng, người đã khẳng định một cách mạnh mẽ và thành công quyền lực tối cao của Giáo hoàng. Dựa trên di sản phong phú về kinh nghiệm và tuyên bố của Giáo hoàng, ngài đã xây dựng một học thuyết về quyền tối cao của Giáo hoàng, học thuyết này đã vượt qua mọi giông bão và định hướng chính sách của tất cả các Giáo hoàng kế nhiệm. Theo Đức Leo, Thánh Phê-rô là “Tảng đá” mà Chúa đã xây dựng Giáo hội của Người; những người kế vị ngài, các Giáo hoàng, chỉ là những hiện thân tạm thời và huyền bí của ngài. Nhờ chức vụ của mình, Giáo hoàng có toàn bộ quyền lực đối với Giáo hội hoàn vũ: Ngài là người cai trị tối cao, người thầy tối cao và thẩm phán tối cao của Giáo hội. Tất cả các giám mục khác chỉ chia sẻ trách nhiệm của ngài đối với toàn thể Giáo hội.

Điều quan trọng nhất đối với lịch sử Giáo hoàng là Đức Leo không chỉ tuyên bố lý thuyết vĩ đại này về quyền tối cao của Giáo hoàng, mà còn phần lớn đã chứng minh được tính đúng đắn của nó. Ngài đã thực thi quyền lực ở Tây Ban Nha và Bắc Phi; Ngài đã cản trở nỗ lực thành lập một tòa giám mục độc lập ở Arles, thậm chí còn tước bỏ quyền lực giám mục của Hi-la-ri-ô thánh thiện ở đó. Năm 445, ngài nhận được sắc lệnh từ Hoàng đế Tây Rô-ma, Va-len-ti-ni-a-nô III, người đã chỉ thị cho chỉ huy quân sự ở Gaul, Aetius nổi tiếng, rằng “quyền tối cao của Tông Tòa như thuộc riêng Thánh Phê-rô” phải được tuân thủ.

Đức Leo lên ngôi giáo hoàng khi hoàng hôn buông xuống trên khắp Đế quốc Rô-ma. Người cùng thời với ngài là Aetius, vị tướng Rô-ma cuối cùng có hiệu năng ở phía Tây, đã dũng cảm nỗ lực cứu xứ Gaul và Ý khỏi sự diệt vong toàn cầu, nhưng ông chỉ giành được những chiến thắng đáng chú ý nhất bằng cách sử dụng quân man rợ chống lại quân man rợ. Năm 436, Aetius giành được chiến thắng vang dội trước người Visigoth với sự giúp đỡ của người Hun và sau đó đánh bại Attila và người Hun vào năm 451 cũng với sự giúp đỡ của người Visigoth. Bản thân Aetius sau đó bị chính Hoàng đế Va-len-ti-ni-a-nô III, kẻ suy đồi, ám sát. Trong cơn ghen tuông, Va-len-ti-ni-a-nô đã chém ông bằng kiếm của mình; sáu tháng sau, cận vệ của Aetius trả thù bằng cách ám sát Va-len-ti-ni-a-nô. Trong khoảng trống lãnh đạo thế tục, chính Đức Leo là người thực sự nắm quyền kiểm soát số phận của thành phố. Năm 452, ngài đến Mantua để gặp Attila và thuyết phục ông ta không tấn công Rô-ma. Attila đã đổi ý và Rô-ma được cứu – tạm thời. Vài năm sau, Gaiseric người Vandal, sau khi chinh phục châu Phi, đã phái hạm đội của mình tấn công Rô-ma; một lần nữa, chính Đức Leo là người gặp kẻ chinh phục, lần này ngay tại cổng thành. Gaiseric không quay lưng bỏ đi, nhưng theo lời khuyên của Giáo hoàng, ông chỉ giới hạn mình ở việc cướp phá một cách hòa bình.

Tuy nhiên, việc Đức Leo thực thi quyền lực đáng nhớ nhất lại xảy ra liên quan đến một cuộc khủng hoảng giáo lý nghiêm trọng mà Giáo hội phải đối diện trong thời trị vì của ngài. Nó bắt đầu ở Cons-tan-ti-nốp khi một tu sĩ già tên là Eutyches, một người chỉ học hành qua loa chứ không phải là một nhà thần học thực thụ, bị triệu tập ra trước một thượng hội đồng với cáo buộc giảng dạy dị giáo. Vấn đề đặt ra là một số tuyên bố của ông về mối quan hệ giữa nhân bản và thần linh trong Chúa Kitô. Ông đã bị kết tội và bị Thượng phụ Flavian cách chức. Thông thường, mọi chuyện có thể đã dừng lại ở đó. Nhưng hóa ra, Eutyches chỉ là một con tốt trong ván cờ của vị thượng phụ A-léc-xan-ri-a, Dioscoros, đầy mưu mô và tham vọng, người đang tìm kiếm một sự kiện như vậy để làm bẽ mặt đối thủ Flavian. Dioscoros đã thành công trong việc lật ngược tình thế chống lại Flavian. Dioscoros đã thổi phồng toàn bộ vấn đề thành một cuộc khủng hoảng lớn, buộc tội Flavian là dị giáo, và với sự giúp đỡ của người bạn là thị thần Chrysaphius, cố vấn trưởng của Hoàng đế, đã thuyết phục Hoàng đế triệu tập một hội đồng để giải quyết vấn đề.

Vấn đề gây chia rẽ giữa Dioscoros và Eutyches với Flavian là sự tiếp nối của một cuộc tranh luận kéo dài về mối quan hệ giữa nhân bản và thần linh trong Chúa Kitô, chia rẽ hai trường phái thần học lớn ở phương Đông, An-ti-ô-ki-a và A-léc-xan-ri-a. Nhân vật có ảnh hưởng nhất của An-ti-ô-ki-a, Theodore xứ Mopsuestia, đã có ảnh hưởng lớn trong việc định hình thần học của trường phái này, vốn nhấn mạnh vào nhân tính trọn vẹn và đích thực của Chúa Kitô. Tuy nhiên, khi mô tả sự hợp nhất giữa thần tính và nhân tính trong Chúa Kitô, phái An-ti-ô-ki-a đã tự tạo cơ hội cho cáo buộc rằng sự hợp nhất đó chỉ mang tính chất đạo đức chứ không hẳn yếu tính. Mặt khác, nhà thần học được tôn kính nhất của A-léc-xan-ri-a, Cy-ri-lô, lại nhấn mạnh sự hợp nhất giữa nhân tính và thần tính trong Chúa Kitô đến mức ngài bị buộc tội đã nhấn chìm nhân tính trong thần tính.

Một trong những câu hỏi hóc búa được đặt ra trong cuộc tranh luận liên quan đến các tuyên bố khác nhau trong Kinh Thánh về Chúa Kitô—một số liên quan đến nhân tính của Người, một số liên quan đến thần tính của Người. Cụ thể hơn, người ta đặt câu hỏi liệu những tuyên bố này có thể được dự đoán một cách hoán đổi cho nhau về nhân tính hay thần tính của Người—nói cách khác, liệu người ta có thể nói rằng Thiên Chúa chịu đau khổ trên thập giá (như một số nghi lễ đã làm) hay Chúa Giêsu đã tạo ra thế giới. Phù hợp với niềm tin của họ về sự hợp nhất mật thiết nhất có thể hình dung được giữa thần tính và nhân tính trong Chúa Kitô, phái A-léc-xan-ri-a ủng hộ việc hoán đổi hoàn toàn chủ ngữ và vị ngữ trong các tuyên bố về Thiên Chúa-làm Người. Ngược lại, phái An-ti-ô-ki-a lại tránh xa những gì họ cho là thái cực trong thực hành này. Và Nes-tô-ri-ô, người tiền nhiệm của Flavian và là người ủng hộ trường phái An-ti-ô-ki-a, đã tự gây ra sự sụp đổ của mình khi ông phẫn nộ trước cụm từ “Mẹ Thiên Chúa” (trong tiếng Hy Lạp là Theotokos), ám chỉ mẹ của Chúa Kitô. Sự sụp đổ của Nestorius diễn ra tại Công đồng Ê-phê-sô năm 431, chứng kiến sự thắng thế của thần học A-léc-xan-ri-a khi Theotokos được các giám mục tán thành và lời tuyên bố của Cy-ri-lô được chấp thuận: “Chính Ngôi Lời đã chịu đau khổ trong xác thịt”. Nes-tô-ri-ô bị kết án là kẻ dị giáo và bị lưu đày đến Ai Cập.

Công đồng Ê-phê-sô đã không thể mang lại hòa bình giữa hai trường phái. Một nhóm các giám mục dưới sự lãnh đạo của Gio-an thành An-ti-ô-ki-a đã từ chối tuân theo các sắc lệnh của Ê-phê-sô. Một thỏa hiệp cuối cùng đã được dàn xếp vào năm 433, khi các bên tranh chấp ký một công thức nói về “sự hợp nhất giữa hai bản tính”, nhưng ngay cả điều này cũng không làm hài lòng những người ngoan cố của cả hai trường phái.

Dioscoros, người ủng hộ Eutyches và đối đầu với Flavian, là một trong những người ngoan cố này. Với tư cách là Thượng phụ A-léc-xan-ri-a, Dioscoros đang tìm cách để đảm bảo chiến thắng cuối cùng cho Ki-tô học A-léc-xan-ri-a và làm mất uy tín của trường phái thần học An-ti-ô-ki-a. Vì vậy, như chúng ta đã nói, ông ta tìm được một công cụ hoàn hảo nơi Eutyches, một đan sĩ ở Cons-tan-ti-nốp nhưng lại là người ủng hộ thần học A-léc-xan-ri-a. Hơn nữa, Dioscoros còn trông cậy vào người bạn của mình là Chrysaphius, cố vấn đáng tin cậy của Hoàng đế, để đưa mọi việc đến một kết luận có lợi.

Và ban đầu, mọi việc diễn ra đúng như vậy. Hoàng đế triệu tập một hội nghị tại Ê-phê-sô vào năm 449 và bổ nhiệm Dioscoros làm chủ tọa. Được hậu thuẫn bởi một đội đan sĩ, được Hoàng đế ưu ái và được hầu hết 130 giám mục có mặt ủng hộ, Dioscoros đã làm mọi việc theo ý mình. Tự do ngôn luận bị hạn chế nghiêm ngặt. Các giám mục lắng nghe Eutyches đọc những lời bất bình của mình chống lại Flavian và sau đó vỗ tay tán thưởng lời tuyên bố của ông ta: “Hai bản tính trước khi hợp nhất; sau khi hợp nhất, một bản tính.”

Sau đó, Dioscoros tiếp tục chống lại Flavian, người mà ông ta cáo buộc đã thay đổi đức tin của Ni-xê-a và Ê-phê-sô bằng cách thêm vào học thuyết “hai bản tính” của mình. Bản án phế truất đã được tuyên đối với Flavian; những giám mục nào không muốn ký vào bản án đã bị binh lính ép buộc giữa những cảnh bạo lực và hỗn loạn. Flavian bị đối xử như một tù nhân, và nếu lời đồn là đáng tin cậy, thì cái chết của ông bốn ngày sau đó là do sự đối xử thô bạo mà ông phải chịu.

Đức Giáo Hoàng Leo ở đâu trong suốt thời gian này? Ngay từ khi cuộc đấu tranh giữa Dioscoros và Flavian bắt đầu, Đức Giáo Hoàng đã nghiên cứu vấn đề và quyết định ủng hộ Flavian. Ngài đã gửi cho ông một bức thư đề cập đến vấn đề thần học liên quan. Được gọi là Tập sách (Tome), nó trình bày các nguyên tắc giải quyết vấn đề giáo lý và thường được coi là một kiệt tác của thần học tín điều. Về công đồng của Dioscoros, ngài kiên quyết phản đối nhưng đã nhượng bộ trước sự cần thiết và cử các sứ giả của mình.

Khi cuối cùng Đức Giáo Hoàng Leo biết được những gì đang diễn ra tại Công đồng Ê-phê-sô, ngài đã vô cùng phẫn nộ. Ngài gọi công đồng của Dioscoros là một latrocinium hay công đồng của những kẻ cướp – một biệt danh đã gắn liền với nó. Sau đó, Đức Leo đã cố gắng hết sức để tập hợp Giáo hội chống lại lạc giáo của Dioscoros và Eutyches. Ngài viết một bức thư mạnh mẽ gửi cho Hoàng đế Theodosius, khẳng định quyền lực của mình với tư cách là người kế vị Thánh Phê-rô để duy trì chân lý và kêu gọi Theodosius triệu tập một công đồng chung để khắc phục tổn hại mà công đồng kẻ cướp đã gây ra cho giáo lý của Giáo hội. Đức Giáo Hoàng không mấy thành công với Hoàng đế, người tuyên bố vấn đề đã được giải quyết. Nhưng Đức Leo đã thuyết phục được em gái của Hoàng đế, Pulcheria, về sự đúng đắn trong chính nghĩa của mình.

Bà hóa ra là một nhân vật quan trọng. Khi Theodosius bị ngã ngựa dẫn đến tử vong, Pulcheria kết hôn với người kế vị của ông, Marcian, và hai người đã đảo ngược chính sách của Theodosius. Họ quyết định triệu tập một công đồng khác để giải quyết vấn đề theo hướng cuốn sách của Đức Leo. Tuy nhiên, Đức Leo lúc này lại suy nghĩ lại về sự khôn ngoan của việc tổ chức một công đồng. Ngài cảm thấy rằng cuốn sách của mình—được đọc và hoan nghênh rộng rãi trong toàn Giáo hội—có thể tự giải quyết vấn đề giáo lý nếu có đủ thời gian để phổ biến, trong khi ngài thấy những rủi ro nghiêm trọng đối với quyền tối cao của Giáo hoàng nếu một công đồng được tổ chức. Điều đó có thể cám dỗ Thượng phụ Cons-tan-ti-nốp—cùng với Marcian—tự ý chiếm đoạt thêm quyền lực giáo hội và làm suy yếu quyền tối cao của Giáo hoàng. Nhưng Đức Leo đã bị Marcian bác bỏ.

Vâng lời Hoàng đế, hơn năm trăm giám mục—cuộc họp đông đảo nhất trong lịch sử cho đến nay—đã gặp nhau tại Can-xê-đoan, bên kia eo biển Bosphorus đối diện với thủ đô, vào ngày 8 tháng 10 năm 451. Họ lấp đầy vương cung thánh đường tráng lệ Thánh Euphemia dưới sự giám sát chặt chẽ của mười tám ủy viên hoàng gia. Các giám mục phương Tây duy nhất, ngoài hai người tị nạn từ châu Phi, là các sứ thần của Giáo hoàng, những người được xếp chỗ danh dự bên trái các ủy viên. Theo yêu cầu của các sứ thần chủ tọa, Dioscoros được xếp chỗ trong số những người bị buộc tội. Biên bản Thượng hội đồng Cons-tan-ti-nốp của Flavian được đọc, tiếp theo là Biên bản của “thượng hội đồng kẻ cướp”. Bầu không khí vô cùng căng thẳng—tiếng reo hò, lời nguyền rủa và tiếng rên rỉ vang lên một cách tự phát khi diễn biến phiên họp tiếp tục. Phiên tòa xét xử Dioscoros kéo dài đến tận đêm khuya, và người ta phải mang nến vào. Khi bằng chứng về những phương pháp bất chính và thậm chí bạo lực mà Dioscoros sử dụng để giành chiến thắng tại Ê-phê-sô ngày càng nhiều, những người ủng hộ ông dần dần bỏ rơi ông cho đến khi ông chỉ còn lại mười hai giám mục. Cuối cùng, các sứ thần của Giáo hoàng đã tuyên án truất phế ông: “Leo, thông qua chúng tôi và Công đồng thánh hiện tại, cùng với Thánh Phê-rô… tước bỏ chức vụ giám mục và tất cả phẩm giá linh mục của ông ta.” (41) Khi cuốn sách của Đức Leo được đọc cho họ nghe, họ kêu lên: “Đây là đức tin của các Giáo phụ và các Tông đồ. Tất cả chúng ta đều tin điều này. Thánh Phê-rô đã nói qua Đức Leo; Thánh Cy-ri-lô đã dạy như vậy; Đức Leo và Thánh Cy-ri-lô dạy cùng một điều; nguyền rủa kẻ nào dạy khác đi…”

Các giám mục có lẽ đã để mọi việc dừng lại ở đó, sau khi tuyên bố rằng giáo lý chính thống về vấn đề này đã được thể hiện đầy đủ trong các tín điều Ni-xê-a và Cons-tan-ti-nốp, các thư của Thánh Cy-ri-lô và Tập sách của Đức Leo. Nhưng các ủy viên hoàng gia muốn làm rõ thêm. Họ muốn loại bỏ mọi kẽ hở và đưa ra một định nghĩa chặt chẽ để đảm bảo sự thống nhất tôn giáo của Đế quốc. Hoặc có lẽ họ lo sợ rằng việc hội nghị đơn giản phê chuẩn Tập sách của Đức Leo sẽ gán quá nhiều tầm quan trọng cho quyền lực của Giáo hoàng. Dù sao đi nữa, theo yêu cầu của họ, một ủy ban đã bắt tay vào việc soạn thảo một định nghĩa. Đề xuất đầu tiên của họ làm hài lòng đa số nhưng không làm hài lòng các sứ thần của Giáo hoàng, những người yêu cầu một định nghĩa phù hợp hơn với Tập sách của Đức Leo; đặc biệt, họ muốn cụm từ "hai bản tính" của Đức Leo thay thế cụm từ "từ hai bản tính" đang được sử dụng.

Nhưng đa số vẫn không chịu nhượng bộ cho đến khi cuối cùng các ủy viên hoàng gia đối chất với họ bằng câu hỏi thẳng thắn: "Các ông theo ai - Leo hay Dioscoros, người chấp nhận 'từ hai bản tính' nhưng bác bỏ 'hai bản tính' của [Leo]?" "Như Leo tin, chúng tôi cũng vậy...", họ trả lời. “Vậy thì các ngươi phải theo Leo mà tuyên bố rằng ‘hai bản tính được hợp nhất không thay đổi, không chia rẽ và không lẫn lộn trong Chúa Kitô.’ ” Vì vậy, họ quay lại làm việc và soạn thảo một bản tuyên ngôn mới, đảm bảo sự đồng thuận của toàn thể hội nghị. Phản ánh trung thực tư tưởng của Đức Leo, bản tuyên ngôn nói rằng:

Một và cùng một Chúa Kitô, Con, Chúa, Con Một, được biết đến trong hai bản tính [hiện hữu] không lẫn lộn, không thay đổi, không chia rẽ, không phân ly; sự khác biệt của các bản tính không hề bị xóa bỏ bởi sự hợp nhất, mà đúng hơn các thuộc tính của mỗi bản tính được bảo tồn, và [cả hai] cùng hợp nhất thành một Ngôi (prosopon) và một bản thể (hypostasis)—không bị chia thành hai Ngôi (proposa) mà là một và cùng một Con và Con Một, Ngôi Lời thần linh, Chúa Giêsu Kitô. (42)

Đức Leo đã giành được một chiến thắng tín lý vĩ đại, nhưng ngài đã thất bại trong việc thống nhất Kitô giáo. Hai sự chia rẽ đã xảy ra: Những người theo Nes-tô-ri-ô bác bỏ công thức Can-xê-đoan vì họ cảm thấy nó làm lẫn lộn mối quan hệ giữa các ngôi vị thần thánh trong Chúa Ba Ngôi, còn những người theo thuyết Nhất tính (monophysites) phủ nhận rằng nhân tính của Chúa Kitô đồng bản thể với nhân tính của chúng ta. Ngay cả người Byzantine trong một thời gian dài cũng có xu hướng diễn giải Can-xê-đoan theo hướng ủng hộ thuyết Nhất tính—chủ yếu vì lý do chính trị.

Hơn nữa, những dự cảm của Đức Leo về việc Công đồng bị lợi dụng để thiết lập Cons-tan-ti-nốp như một đối thủ của Rô-ma đã trở thành sự thật. Bất chấp những phản đối kịch liệt của các sứ thần Giáo hoàng, Công đồng đã thông qua Điều khoản 28. Điều khoản này nêu rõ:

Theo mọi quyết định của các Giáo phụ thánh thiện trong mọi sự và thừa nhận điều khoản vừa được đọc của 150 Giám mục được Thiên Chúa yêu thương (những người đã tập hợp tại thành phố Cons-tan-ti-nốp bất khả xâm phạm, tức là Tân Rô-ma, vào thời của Hoàng đế Thê-ô-đô-si-ô đáng kính), chúng tôi cũng ban hành và ra sắc lệnh cùng những điều liên quan đến các đặc quyền của Giáo hội thánh thiện nhất Cons-tan-ti-nốp, tức là Tân Rô-ma.

Vì các Giáo phụ Thánh thiện đã đúng khi ban các đặc quyền cho ngai tòa Rô-ma Cũ, bởi vì đó là thành phố bất khả xâm phạm. Và 150 vị giám mục sùng đạo nhất, được thúc đẩy bởi cùng một sự cân nhắc, đã trao quyền ngang bằng cho ngai tòa thánh thiện nhất của Rô-ma mới, vì xét một cách chính đáng rằng thành phố, vốn được vinh dự có chủ quyền và Viện Nguyên lão, và được hưởng quyền bình đẳng với Rô-ma bất khả xâm phạm cổ thời, cũng nên được tôn vinh như Rô-ma cổ thời và đứng thứ hai sau Rô-ma cổ thời về các vấn đề giáo hội; do đó, tại các Giáo phận Pontic, Châu Á và Thracian, chỉ có các tổng giám mục và các giám mục của các Giáo phận nói trên thuộc về các bộ lạc man rợ mới được phong chức bởi ngai tòa thánh thiện nhất của Giáo hội Cons-tan-ti-nốp; mỗi tổng giám mục của các giáo phận nói trên, cùng với các giám mục của tỉnh mình, sẽ phong chức cho các giám mục giáo tỉnh của mình, như đã được các giáo luật tuyên bố; nhưng như đã nói ở trên, các Tổng giám mục của các giáo phận nói trên nên được thụ phong bởi tổng giám mục Cons-tan-ti-nốp, sau khi các cuộc bầu cử giám mục đã được tổ chức theo thông lệ và được phúc trình cho ngài.(43)

Đức Giáo Hoàng Leo phản đối và từ chối chấp nhận điều khoản này. Có một số lý do cho lập trường của ngài: Thứ nhất, Điều khoản 3 của Công đồng Cons-tan-ti-nốp (được đề cập ở đầu Điều khoản 28) chỉ trao quyền ưu tiên danh dự cho tòa giám mục Cons-tan-ti-nốp; giờ đây Điều khoản 28 của Can-xê-đoan đã nâng Cons-tan-ti-nốp lên một vị trí quan trọng đến mức, khi được các Hoàng đế ủng hộ, nó có thể đe dọa nghiêm trọng đến sự thống nhất của Giáo hội và gây nguy hiểm cho quyền tối cao của Rô-ma. Thứ hai, Điều khoản 28 chỉ dựa trên nguyên tắc thỏa hiệp chính trị; không có đề cập nào đến tính tông đồ, điều mà vào thời điểm này đã được chấp nhận rộng rãi ở phương Tây như là “yếu tố quyết định trong sự lãnh đạo của Giáo hội”. (44)

Do đó, Đức Giáo Hoàng Leo đã bác bỏ điều luật này vì cho rằng nó vi phạm tục lệ cổ xưa và bảo vệ quyền của A-léc-xan-ri-a ở vị trí thứ hai trong Giáo hội, với tư cách là tòa giám mục do Thánh Mác-cô thành lập.

Về bản chất, như chúng ta có thể thấy hiện nay với sự hiểu biết lịch sử sâu sắc, cuộc tranh chấp không chỉ xoay quanh hai nguyên tắc tổ chức Giáo hội mà còn là sự nhầm lẫn giữa hai loại quyền tối cao: quyền chỉ đạo so với quyền quản lý. Về mặt quản lý, quyền tối cao về định hướng—quyền được là tòa phúc thẩm cuối cùng trong các vấn đề đức tin ảnh hưởng đến sự thống nhất giáo lý thiết yếu của Giáo hội—chắc chắn thuộc về Rôma với tư cách là tòa tông đồ và tòa giám mục dứt khoát của Thánh Phê-rô. Nhưng cũng cần có loại quyền tối cao khác: quyền tối cao về mặt thượng phụ hoặc hành chính, theo đó một số giáo phận, do tầm quan trọng về chính trị và xã hội, đã giành được quyền đưa ra quyết định cuối cùng trong các vấn đề kỷ luật ảnh hưởng đến các giáo hội trong phạm vi ảnh hưởng của họ để duy trì mức độ thống nhất cơ bản về phụng vụ và kỷ luật. Giống như A-léc-xan-ri-a và An-ti-ô-ki-a trước đó, Cons-tan-ti-nốp chắc chắn đã giành được quyền tối cao như vậy.

Việc Rô-ma và Cons-tan-ti-nốp không thể phân biệt rõ ràng như vậy là một vấn đề bi thảm. Mặc dù mọi việc đã tạm thời được dàn xếp ổn thỏa, với việc Đức Giáo Hoàng Leo chấp nhận bức thư hòa giải từ thượng phụ Cons-tan-ti-nốp, người đã đồng ý không chính thức ban hành Điều khoản 28, sự hiểu lầm vẫn tiếp tục gây khó khăn cho mối quan hệ giữa hai tòa và cuối cùng đóng vai trò quan trọng trong cuộc ly giáo cuối cùng của thời Trung cổ.

Nhưng Đức Leo đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình cho tương lai của Kitô giáo phương Tây. Ngài để lại một ngôi giáo hoàng giờ đây đã hoàn toàn nhận thức được đặc quyền của mình và được trang bị uy tín để thực hiện chúng; một ngôi vị giáo hoàng đã sẵn sàng, khi đế quốc sụp đổ hoàn toàn, để bắt tay vào một trong những sứ mệnh lịch sử vĩ đại nhất của mình: chinh phục những bộ lạc man rợ và cứu vớt cho nhân loại những yếu tố của nền văn minh cổ thời.

 

1. Tổng thống Zelenskiy nói Putin "cần Tổng thống Trump" và có thể đề nghị giảm leo thang căng thẳng trước mùa đông.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết ông tin rằng Putin "cần" Tổng thống Donald Trump và khó có khả năng "gây hấn" trước mùa đông – ngay cả khi Mạc Tư Khoa coi mùa này là cơ hội để làm suy yếu Ukraine.

Tổng thống Zelenskiy đưa ra nhận xét này trong một cuộc phỏng vấn với Axios được công bố hôm Thứ Ba, 08 Tháng Chín, đồng thời tiết lộ những kết quả mới có thể xảy ra trong các cuộc đàm phán, sau các cuộc thảo luận cuối tuần tại Kyiv với các đặc phái viên cao cấp của Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner.

Mặc dù từ chối tiết lộ thêm chi tiết, Tổng thống Zelenskiy cho biết "có những ý tưởng liên quan đến các cơ sở năng lượng, vận chuyển ngũ cốc, các cơ sở điện và xuất khẩu dầu khí."

"Nga và chúng ta có những lợi ích khác nhau," ông nói tiếp.

Khi được hỏi liệu Putin có muốn tạo cơ hội ngoại giao cho Tổng thống Trump trước thềm cuộc bầu cử Mỹ hay không, Tổng thống Zelenskiy đã xác nhận, nói rằng ông tin Putin có thể bị chính quyền Trump gây áp lực để giảm leo thang chiến tranh.

Điện Cẩm Linh dựa vào áp lực mùa đông.

Tổng thống Zelenskiy lưu ý rằng ông vẫn tin chắc Putin coi mùa đông sắp tới là đòn bẩy để gây áp lực buộc Kyiv nhượng bộ thêm nữa.

"Nga thực sự nghĩ rằng mùa đông này có thể giúp họ đánh bại chúng tôi," ông nói với Axios, ám chỉ rằng Mạc Tư Khoa dự đoán một cuộc tấn công mới vào cơ sở hạ tầng có thể khiến Ukraine "dễ bị tổn thương hơn."

Ông khẳng định Kyiv cương quyết không nhượng bộ và bất kỳ thỏa thuận nào cũng sẽ đòi hỏi những bảo đảm an ninh vững chắc cùng với sự hỗ trợ kinh tế.

Trong khi đó, Putin tiếp tục khăng khăng đòi các điều kiện hòa bình của riêng mình, giữ vững yêu cầu Ukraine phải nhượng lại phần còn lại của các vùng Donetsk và Luhansk trước khi đạt được bất kỳ thỏa hiệp nào về đường biên giới, viện dẫn những chiến thắng trên chiến trường của Mạc Tư Khoa – những chiến thắng mà các nhà phân tích độc lập đã bác bỏ.

Tổng thống Zelenskiy cũng nhấn mạnh khả năng đáp trả Nga của Ukraine. "Khi họ tấn công nguồn điện của chúng tôi, chúng tôi đã ngăn chặn khả năng bán dầu và khí đốt của họ", ông nói.

Các phái viên cho biết Nga sẵn sàng đàm phán.

Theo các nguồn tin, phái đoàn Mỹ đã truyền đạt với Tổng thống Zelenskiy rằng Mạc Tư Khoa sẵn sàng tham gia đàm phán, ngay cả khi Nga gia tăng hành động gây hấn chống lại Ukraine, điều này làm dấy lên nghi ngờ lớn về khả năng đó.

Tuy nhiên, các cuộc gặp dường như đã có tiến triển, như cả ba bên đã thể hiện vào thứ Hai; Witkoff xác nhận đã có "tiến bộ đáng kể", "bao gồm cả việc lên lịch các cuộc đàm phán ba bên bổ sung"; Tổng thống Zelenskiy cũng nhắc lại diễn biến này bằng cách nói rằng Ukraine đang lên kế hoạch cho "các bước tiếp theo" sau ba vòng đàm phán tại Kyiv; và - mặc dù không đưa ra mốc thời gian cụ thể cho các cuộc gặp - Điện Cẩm Linh cho biết Mạc Tư Khoa không loại trừ khả năng nối lại hình thức đàm phán ba bên.

Chiến lược chuẩn bị cho mùa đông

Tổng thống Zelenskiy nói với Axios rằng chiến lược hiện tại của Washington kết hợp hai mục tiêu – nối lại các cuộc đàm phán chính thức và bảo đảm các thỏa thuận không chính thức để ngăn chặn leo thang căng thẳng trong mùa đông.

Ông mô tả cách nhìn nhận tình hình này là "rất sát với thực tế của các cuộc đàm phán", đồng thời cho biết mục tiêu là tìm ra các bước đi – trước hoặc trong mùa đông – "có thể đưa các bên đến gần hơn với hòa bình".

Theo Tổng thống Zelenskiy, Mỹ cũng đang chuẩn bị một gói viện trợ mùa đông riêng cho Ukraine. Ông nói: "Không chỉ có hỏa tiễn. Mà còn có khí đốt tự nhiên hóa lỏng, gọi tắt là LNG... và cả các bước giảm leo thang căng thẳng."

Washington đã thay đổi lập trường rõ rệt đối với Ukraine trong năm qua. Cho đến năm 2025, họ vẫn giữ lập trường thân Mạc Tư Khoa, với việc Tổng thống Trump từ chối gọi Nga là kẻ xâm lược và quay sang đổ lỗi cho Ukraine về việc khơi mào chiến tranh.

Dựa trên những thành công trên chiến trường của Ukraine, Tổng thống Trump thậm chí còn đi xa hơn khi gọi Nga là kẻ có khả năng thua cuộc trong chính cuộc chiến của mình, đồng thời đưa ra ý tưởng cấp phép cho Ukraine tự sản xuất hỏa tiễn Patriot trong nước trong chuyến thăm Tòa Bạch Ốc của Tổng thống Zelenskiy vào ngày 28 tháng 7, mặc dù sau đó chính ông ấy đã rút lại.

Cũng vào khoảng thời gian đó, các phái viên đã đồng ý đến thăm Kyiv. Chuyến đi cuối tuần này đánh dấu lần đầu tiên họ đến thăm Ukraine kể từ khi trở thành người trung gian của tổng thống.

Trong khi đó, họ vẫn duy trì liên lạc rộng rãi với Mạc Tư Khoa.

Kirill Dmitriev—nhà lãnh đạo Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga, gọi tắt là RDIF và đặc phái viên của Vladimir Putin— đã đề xuất với Hoa Kỳ một khuôn khổ hợp tác kinh tế khổng lồ trị giá lên tới 14 ngàn tỷ đô la, mà Mạc Tư Khoa đã tận dụng như một con bài mặc cả quan trọng để bảo đảm chiến thắng ở Ukraine và việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Dmitriev đã đề xuất cái mà các quan chức tình báo và các phương tiện truyền thông gọi là "gói Dmitriev". Ban đầu bị rò rỉ bởi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy với đề xuất trị giá 12 ngàn tỷ đô la, Dmitriev đã công khai cập nhật con số này, tuyên bố giá trị thực sự của các dự án chung tiềm năng giữa Hoa Kỳ và Nga vượt quá 14 ngàn tỷ đô la.

Gói này trình bày một mô hình quan hệ tương lai mang tính giao dịch cao, cung cấp cho Hoa Kỳ quyền tiếp cận đáng kể vào thị trường và tài nguyên của Nga, và đặc biệt trao cho nhóm của Tổng thống Trump những ưu đãi khổng lồ sau khi ông hết nhiệm kỳ Tổng thống. Tất cả để đổi lấy việc dỡ bỏ các hạn chế kinh tế. Các lợi ích được đề xuất tập trung mạnh vào các lĩnh vực phù hợp với lợi ích kinh doanh của Hoa Kỳ:

Thứ nhất là khoáng sản quan trọng và đất hiếm: Cùng nhau phát triển các mỏ kim loại đất hiếm khổng lồ của Nga để giúp Hoa Kỳ chống lại sự thống trị của Trung Quốc trong chuỗi cung ứng công nghệ cao.

Thứ hai là các dự án năng lượng và cơ sở hạ tầng: Liên doanh thăm dò dầu khí ở Bắc Cực, các tuyến đường vận chuyển và các đề xuất cơ sở hạ tầng quy mô lớn đầy tham vọng, chẳng hạn như đường hầm hỏa xa trị giá 8 tỷ đô la nối Nga và Alaska dưới eo biển Bering.

Thứ ba là các hợp đồng hàng không vũ trụ: Các hợp đồng béo bở cho các công ty hàng không Mỹ để hiện đại hóa đội máy bay thương mại của Nga.

Thứ tư là tái hội nhập tài chính: Ưu đãi cho các công ty phương Tây hoạt động tại thị trường Nga và khôi phục quyền tiếp cận của Nga với các khoản thanh toán tài chính dựa trên đô la.

Dmitriev—một người tốt nghiệp Harvard và Stanford với mối quan hệ mật thiết với các nhân vật kinh doanh của Mỹ—đã bỏ qua các kênh ngoại giao truyền thống, cứng nhắc để trực tiếp chào mời gói này cho nhóm thân cận của Ông Donald Trump, bao gồm đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner.

Mặc dù hứa hẹn hàng ngàn tỷ đô la, các nhà phân tích địa chính trị và các cơ quan truyền thông tài chính đã bày tỏ sự hoài nghi tột độ về tính khả thi của thỏa thuận này. Các báo cáo nhấn mạnh rằng những con số khổng lồ này chủ yếu "nhằm thu hút sự quan tâm của Tổng thống Trump", trong khi lợi nhuận thực tế hàng năm cho các công ty Mỹ chỉ bằng một phần mười ngàn con số đó. Hơn nữa, các nhà phê bình và các quan chức Ukraine cảnh báo rằng gói này là một cái bẫy chiến lược, được thiết kế rõ ràng để bình thường hóa các cuộc chinh phục lãnh thổ của Nga.

Kyiv dự định tận dụng đà phát triển ngoại giao này.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Kyiv dự định sử dụng những tháng sắp tới – đặc biệt là tháng 9 và tháng 10 – để khôi phục động lực ngoại giao, đồng thời đề xuất phiên họp Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, gọi tắt là LHQ tại New York như một bối cảnh tiềm năng cho các cuộc thảo luận tiếp theo với các quan chức Mỹ.

"Nếu không có đối thoại… chúng ta sẽ không đạt được kết quả," Tổng thống Zelenskiy nói, bày tỏ sự lạc quan rằng Tổng thống Trump có thể giúp khởi động các cuộc đàm phán thực sự trước mùa đông.

Ông lập luận rằng Kyiv hiện đang ở vị thế tốt hơn trên chiến trường so với trước đây - ngay cả khi các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn của Nga vẫn tiếp diễn, và Ukraine đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt hệ thống phòng không.

Tổng thống Zelenskiy cũng kêu gọi Mỹ áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt đối với Nga, mô tả chúng là nguồn lực gây áp lực quan trọng. "Putin cần tiền," ông nói. "Putin muốn tiền để tiếp tục cuộc chiến."

[Kyiv Post: Zelensky Says Putin ‘Needs Trump,’ May Offer De-Escalation Before Winter]

2. Máy bay điều khiển từ xa của Nga bay về phía Kyiv trong bối cảnh tạm ngừng tấn công vào các thủ đô.

Theo các kênh giám sát của Ukraine, máy bay điều khiển từ xa của Nga được tường trình đã bay về phía Kyiv vào ngày 7 tháng 9. Một thỏa thuận tạm thời giữa Nga và Ukraine quy định rằng thủ đô của cả hai nước sẽ không bị tấn công trong chuyến thăm của các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner.

Ngày 7 tháng 9, Cơ quan Quân sự Thành phố Kyiv đã ban bố cảnh báo không kích bằng máy bay điều khiển từ xa trong thời gian ngắn, sau khi các kênh giám sát báo cáo về việc máy bay điều khiển từ xa của Nga di chuyển về phía thủ đô. Tính đến thời điểm bài báo được đăng tải, các quan chức chưa ghi nhận trường hợp tấn công hay thiệt hại nào ở Kyiv.

Tuy nhiên, theo chính quyền quân sự khu vực, cuộc tấn công của Nga đã gây thiệt hại ở tỉnh Kyiv lân cận. Một nhà riêng và một chiếc xe hơi bị hư hại ở quận Brovary, trong khi một nhà kho và một doanh nghiệp bị thiệt hại ở quận Boryspil. Không có thương vong nào được báo cáo.

Vào lúc 7 giờ 42 phút tối ngày 7 tháng 9, chính quyền Kyiv đã đưa ra cảnh báo không kích mới cho thủ đô, viện dẫn mối đe dọa hỏa tiễn và kêu gọi người dân lập tức tìm nơi trú ẩn.

Hoạt động của máy bay điều khiển từ xa diễn ra trong bối cảnh Nga và Ukraine đạt được thỏa thuận rằng thủ đô của cả hai nước sẽ không bị tấn công từ nửa đêm 5 tháng 9 đến ngày 8 tháng 9, khi ông Witkoff và ông Kushner đến thăm để thảo luận về các cuộc đàm phán hòa bình.

Hai đặc phái viên đã đến Kyiv vào ngày 6 tháng 9 trong chuyến thăm đầu tiên tới thủ đô Ukraine sau khi tiến hành đàm phán tại Mạc Tư Khoa một ngày trước đó. Thỏa thuận này không phải là một lệnh ngừng bắn rộng hơn, và Nga vẫn tiếp tục tấn công các khu vực khác của Ukraine trong suốt chuyến thăm của họ.

[Kyiv Independent: Russian drones fly toward Kyiv amid temporary attack pause on capitals]

3. "Tôi không thể đánh lừa mọi người": Giám đốc Tình báo Ukraine cảnh báo Nga có thể tiếp tục chiến tranh đến năm 2028

Nga có thể có đủ nguồn lực để tiếp tục cuộc xâm lược Ukraine đến năm 2027 và 2028, đồng thời chuẩn bị các cuộc tấn công dữ dội hơn vào cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này trong mùa thu và mùa đông sắp tới, giám đốc tình báo quân sự Ukraine cho biết.

Trung Tướng Oleg Ivashchenko, nhà lãnh đạo Cục Tình báo Quốc phòng Ukraine, gọi tắt là HUR, đã đưa ra đánh giá này trong một cuộc phỏng vấn với hãng thông tấn nhà nước Ukrinform.

"Chúng tôi không loại trừ khả năng Nga sẽ có đủ nguồn lực để tiến hành chiến tranh chống lại Ukraine vào năm 2027 và 2028", ông nói.

Trung Tướng Ivashchenko cho biết Ukraine và các đối tác quốc tế phải hợp tác để hạn chế Nga tiếp cận các thiết bị và vật liệu cần thiết để duy trì sản xuất quân sự của mình.

Trung Tướng Ivashchenko cho biết các biện pháp trừng phạt phải được thực thi hiệu quả, đồng thời nói thêm rằng tình báo Ukraine biết những quốc gia nào cung cấp cho Nga các phụ tùng điện tử, máy công cụ và hóa chất chuyên dụng. Ông cho biết nhiều công ty trung gian đã xuất hiện để cung cấp hàng hóa sau đó được sử dụng bởi cỗ máy chiến tranh của Nga.

Nhà lãnh đạo cơ quan tình báo cũng cho biết sự bất mãn của công chúng đối với cuộc chiến đang ngày càng gia tăng ở Nga, mặc dù vẫn chưa rõ liệu nó có thể phát triển thành một phong trào phản đối đáng kể hay không.

Theo Tướng Ivashchenko, hơn 60% người Nga hiện phản đối chiến tranh, một xu hướng mà ông cho là do điều kiện kinh tế ngày càng xấu đi và tổn thất nặng nề trên chiến trường. Mô hình tuyển quân theo hợp đồng của Nga phần lớn đã cạn kiệt, với việc các chính quyền địa phương ngày càng không thể tài trợ cho các khoản thanh toán được đề nghị cho các tân binh.

Kyiv được tường trình đã đồng ý tránh thành phố cảng của Nga, cách Ukraine hơn 6.500 km, trong suốt cuộc họp kinh tế kéo dài bốn ngày.

Tướng Ivashchenko ước tính rằng lực lượng Nga mất trung bình từ 1.200 đến 1.400 người mỗi ngày, con số này đôi khi lên tới 1.500, bao gồm cả những binh sĩ thiệt mạng hoặc bị thương nặng.

Nga chuẩn bị các cuộc tấn công mùa đông phối hợp

Tướng Ivashchenko cũng cảnh báo rằng Nga đang chuẩn bị các cuộc tấn công phối hợp liên quan đến hỏa tiễn đạn đạo và hỏa tiễn hành trình, máy bay điều khiển từ xa Shahed chạy bằng động cơ phản lực và các loại đạn dược lượn vòng mới.

Ông nói rằng tình báo Ukraine có thông tin về các cơ sở mà Nga dự định tấn công, các loại vũ khí mà họ dự định sử dụng và thời gian dự kiến của các cuộc tấn công tiềm năng.

"Tôi không thể làm hài lòng các bạn và tôi cũng không thể đánh lừa mọi người. Là nhà lãnh đạo tình báo, tôi phải nói một cách khách quan. Mọi người phải hiểu điều này, và đất nước chúng ta phải chuẩn bị cho điều này."

Theo ông, mục tiêu chính của Nga là làm giảm tiềm lực quân sự và khả năng tấn công tầm xa của Ukraine. Lực lượng Nga đang tấn công vào các kho chứa đạn dược và cố gắng phá hủy các cơ sở sản xuất quốc phòng của Ukraine, ông nói.

Các cơ sở năng lượng và nhà máy nhiệt điện dự kiến sẽ trở thành mục tiêu thường xuyên hơn khi thời tiết lạnh hơn đến gần, Tướng Ivashchenko cho biết.

Ông cũng báo cáo về sự gia tăng đáng kể trong việc sử dụng máy bay điều khiển từ xa phản lực kiểu Shahed. Nga có thể triển khai các nhóm gồm 120, 300, hoặc thậm chí 500 máy bay điều khiển từ xa trong một ngày, đồng thời phóng hỏa tiễn đạn đạo và hỏa tiễn hành trình.

Tướng Ivashchenko cho biết Nga cũng đang giới thiệu các loại đạn dược lượn vòng mới kết hợp các tính năng của máy bay điều khiển từ xa phản lực và hỏa tiễn hành trình. Ông xác định các loại vũ khí này là Banderol và Dan-T, cho biết chúng có thể di chuyển với tốc độ từ 500 đến 700 km/giờ, và được phóng từ trên không hoặc trên mặt đất.

Các loại vũ khí này sử dụng trí tuệ nhân tạo và thị giác máy tính để cải thiện độ chính xác và hoạt động tự chủ hơn, khiến chúng ít phụ thuộc vào hệ thống dẫn đường bên ngoài và khó bị đánh chặn hơn.

Ông cho biết đầu đạn của chúng nặng hơn 130 kg (286 pound), nặng hơn đáng kể so với đầu đạn của máy bay điều khiển từ xa kiểu Shahed hoặc Geran, mà ông ước tính nặng từ 50 đến 90 kg.

Hỏa tiễn đạn đạo, đặc biệt là hỏa tiễn Iskander và Zircon, vẫn là một trong những mục tiêu khó đánh chặn nhất đối với hệ thống phòng không Ukraine, Tướng Ivashchenko nói. Việc đánh chặn chúng đòi hỏi các hệ thống phòng thủ hỏa tiễn tiên tiến và nguồn cung cấp hỏa tiễn đánh chặn đầy đủ.

"Kẻ thù đang thích nghi. Và nhiệm vụ của chúng ta là thích nghi nhanh hơn."

Tướng Ivashchenko cho biết tình báo quân sự đang làm việc trực tiếp với Không quân Ukraine bằng cách cung cấp thông tin về các mối đe dọa tiềm tàng. Ông nói thêm rằng việc bảo đảm đủ số lượng hỏa tiễn đánh chặn PAC-3 cho hệ thống phòng không Patriot vẫn là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Volodymyr Zelenskiy, văn phòng của ông, các nhà ngoại giao Ukraine và các quan chức tình báo.

[Kyiv Post: ‘I Can’t Mislead People’: Ukraine’s Spy Chief Warns Russia Can Fight Through 2028]

4. Tổng thống Zelenskiy xác nhận Ukraine đã tấn công 3 nhà máy lọc dầu của Nga bằng máy bay điều khiển từ xa.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết các máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Ukraine đã tấn công vào ba nhà máy lọc dầu trên khắp nước Nga trong đêm Thứ Hai, 07 Tháng Chín.

"Binh lính của chúng ta tiếp tục đáp trả công bằng các cuộc tấn công của Nga vào Ukraine. Một nhà máy lọc dầu đã bị tấn công ở vùng Ryazan. Lực lượng tầm xa của chúng ta đã được sử dụng để chống lại các nhà máy lọc dầu ở vùng Perm và Tatarstan", Tổng thống Zelenskiy nói.

Ông cho biết thêm, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine cũng đã tấn công một địa điểm phóng và lưu trữ máy bay điều khiển từ xa tấn công ở tỉnh Kursk của Nga và "một mục tiêu" ở Hắc Hải, nhưng không cung cấp thêm chi tiết, mặc dù ông đã đính kèm một video tóm tắt những điểm nổi bật.

Tuyên bố của Tổng thống Zelenskiy được đưa ra trong bối cảnh các báo cáo trên Telegram, một số trong đó có cả thông tin định vị địa lý, cho biết máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu LUKOIL-Permnefteorgsintez, một trong những nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga ở Perm, cách Ukraine hơn 1.500 km.

Các video được chia sẻ bởi kênh Telegram Exilenova+ của Ukraine được tường trình cho thấy máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Ukraine bay trên bầu trời Perm và khói bốc lên từ nhà máy lọc dầu giữa những vụ nổ.

Hãng thông tấn độc lập Astra của Nga trước đó đã đưa tin rằng Nhà máy lọc dầu Ryazan, thuộc tập đoàn dầu khí nhà nước Rosneft của Nga, lại bị tấn công, sau các vụ tấn công hồi tháng 5 và tháng 7. Với công suất chế biến khoảng 17 triệu tấn dầu mỗi năm, nhà máy này sản xuất nhiều loại sản phẩm dầu mỏ, bao gồm xăng xe hơi, dầu diesel, dầu hỏa máy bay, dầu nhiên liệu và khí hóa lỏng. Cơ sở này nằm cách Ukraine khoảng 500 km.

Tại một diễn biến khác ở Nga, hệ thống FIRMS của NASA đã phát hiện một dị thường nhiệt tại phi trường quân sự Taganrog-Central ở Taganrog, gần Rostov-on-Don thuộc tỉnh Rostov, theo báo cáo của Militarnyi. FIRMS sử dụng các thiết bị vệ tinh để phát hiện các dị thường nhiệt và các đám cháy đang hoạt động trên bề mặt Trái đất. Exilenova+ đưa tin rằng cư dân địa phương đã báo cáo về một vụ tấn công vào Taganrog hồi đầu ngày 7 tháng 9.

Không thừa nhận bất kỳ vụ tấn công nào được báo cáo, Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố đã bắn hạ hoặc chặn bắt 306 máy bay điều khiển từ xa của Ukraine trong đêm, bao gồm cả ở vùng Perm Krai, tỉnh Rostov và tỉnh Kursk. Báo cáo của họ không đề cập đến tỉnh Ryazan.

Các cuộc tấn công mới nhất nhằm vào nhà máy lọc dầu Perm là diễn biến mới nhất trong một loạt các cuộc tấn công đã tạm thời đình chỉ hoạt động tại địa điểm này vào tháng 8. Cơ sở này giải quyết hơn 13 triệu tấn dầu thô mỗi năm và sản xuất xăng, dầu diesel, nhiên liệu máy bay và dầu bôi trơn.

Trước đó, vào ngày 29 tháng 7, lực lượng Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu Lukoil-Permnefteorgsintez như một phần trong chiến dịch hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa rộng lớn hơn của Ukraine nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng và dầu mỏ của Nga ở những khu vực cách xa Ukraine.

Ngày 5 tháng 9, lực lượng du kích ủng hộ Ukraine, Atesh, tuyên bố đã tuyển mộ một người đào ngũ từ quân đội Nga, người này sau đó đã phá hủy một tháp thông tin liên lạc gần Perm, gây cản trở sự phối hợp giữa các lực lượng an ninh trong khu vực. Vụ phá hoại này được tường trình đã mở đường cho máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công nhà máy lọc dầu một lần nữa vào ngày 21 tháng 8.

Tại Taganrog, lực lượng Ukraine trước đó đã tấn công một cơ sở công nghiệp quốc phòng của Nga vào ngày 19 tháng 4. Mục tiêu là nhà máy Atlant-Aero, nơi phát triển và sản xuất máy bay điều khiển từ xa tấn công và trinh sát cho quân đội Nga. Một đám cháy đã bùng phát tại cơ sở này sau cuộc tấn công.

[Kyiv Independent: Ukrainian drone blitz hits 3 Russian oil refineries, Zelensky confirms]

5. Ukraine loan tin về các cuộc tấn công vào cầu hỏa xa và máy bay Nga tại Crimea, khu vực bị Nga tạm chiếm.

Sáng Thứ Ba, 08 Tháng Chín, Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của nước này đã nhắm vào một cây cầu hỏa xa bắc qua kênh đào Bắc Crimea ở Crimea bị Nga tạm chiếm.

Theo Bộ Tổng tham mưu, cây cầu hỏa xa nằm gần Vladyslavivka, một thị trấn ở phía đông Crimea, nơi có một nút giao hỏa xa quan trọng trong khu vực. Nga sử dụng tuyến hỏa xa này cho hoạt động hậu cần quân sự, theo Bộ Tổng tham mưu.

Theo Bộ Tổng tham mưu, các mục tiêu khác bị tấn công trong đêm qua trên khắp các vùng lãnh thổ bị Nga tạm chiếm bao gồm các sở chỉ huy của Nga ở phía đông tỉnh Luhansk và phía đông nam tỉnh Zaporizhzhia, một kho đạn dược ở tỉnh Luhansk và một hệ thống trinh sát tự động có tên Grenadier ở Crimea.

"Việc tấn công các mục tiêu quân sự trọng yếu của địch vẫn đang tiếp diễn," Bộ Tổng tham mưu cho biết, đồng thời nói thêm rằng mức độ thiệt hại từ các cuộc tấn công này vẫn đang được đánh giá.

Cơ quan tình báo quân sự Ukraine, gọi tắt là HUR tuyên bố riêng rằng một đơn vị của họ đã bắn trúng một máy bay Nga ở Crimea bị Nga tạm chiếm. HUR cho biết trên Telegram rằng thiệt hại vẫn đang được đánh giá. Mặc dù HUR không xác định loại máy bay, nhưng hãng truyền thông Ukraine Hromadske cho biết dường như đó là máy bay ném bom Su-24 của Nga, trích dẫn video đính kèm.

[Kyiv Independent: Ukraine claims strikes on railway bridge and Russian aircraft in Russian-occupied Crimea]

6. Nhân chứng mô tả khoảnh khắc "kỳ lạ" khi máy bay của Amazon gặp nạn tại phi trường quốc tế Miami: "Giống như trong phim vậy".

Các nhà điều tra liên bang đã đổ bộ xuống Nam Florida để cố gắng xác định nguyên nhân dẫn đến vụ tai nạn chết người tại Sân bay Quốc tế Miami liên quan đến một máy bay chở hàng của Amazon vào chiều Chúa Nhật.

Các nhân chứng hiện đang bắt đầu chia sẻ trải nghiệm của họ về những gì đã thấy và nghe được khi máy bay trượt khỏi đường băng, rơi xuống và bốc cháy.

Grace Mercado cho biết cô đang ngồi trong xe do bạn trai lái thì anh ta đưa ra một lời nói rợn người.

"Chúng tôi nghe thấy một tiếng động," cô ấy nói. "Và anh ta thốt lên, ‘Ôi trời ơi. Có phải là máy bay rơi không?’"

Mercado cho biết cô ngẩng đầu lên khỏi điện thoại để xem anh ta đang nói về cái gì, và đó là lúc cô thấy chiếc máy bay chở hàng của Amazon đã trượt khỏi đường băng, lao qua đường phố Miami-Dade và dừng lại.

"Tiếng động cực kỳ lớn," cô ấy nói. "Tôi chưa từng nghe thấy tiếng động nào như vậy trước đây. Nó giống như một trận rung chuyển vậy. Thành thật mà nói, tôi không thể so sánh nó với bất cứ thứ gì khác."

Mercado cho biết cô ấy cảm thấy hoang mang và cố gắng hiểu những gì mình vừa chứng kiến.

"Chiếc máy bay bốc khói nghi ngút," cô ấy nói. "Nó cứ như cảnh trong phim vậy. Thật điên rồ."

Máy bay chở hàng của Amazon gặp nạn tại phi trường quốc tế Miami.

Và mặc dù ban đầu không thấy bóng dáng lực lượng cấp cứu nào, nhưng tình hình đã nhanh chóng thay đổi.

"Lúc đó không có xe cứu thương hay bất cứ thứ gì cả," cô ấy nói. "Nhưng họ đã đến đó trong vòng chưa đầy một phút. Thật là điên rồ."

Hàng chục đơn vị, hàng trăm nhân viên đã ứng phó với vụ tai nạn tại phi trường MIA.

Theo Sở Cứu hỏa Miami-Dade, hơn 60 đơn vị MDFR và khoảng 200 nhân viên đã có mặt tại hiện trường vụ tai nạn, với những đơn vị đầu tiên đến nơi chỉ trong vài giây.

Tổng cộng có năm người thiệt mạng và năm người khác bị thương.

"Chúng tôi xin gửi lời chia buồn sâu sắc nhất đến các nạn nhân và gia đình của họ sau vụ tai nạn máy bay chở hàng bi thảm hôm Chúa Nhật", Sở Cứu hỏa Miami-Dade cho biết trong một tuyên bố. "Chúng tôi vô cùng đau buồn trước sự mất mát về sinh mạng và luôn cầu nguyện cho tất cả những người bị thương."

Mercado cho biết sau vụ tai nạn, cô không thấy bất kỳ chuyển động nào trong hoặc gần chiếc máy bay gặp nạn, mà chỉ thấy rất nhiều khói.

"Đó là điều bạn không thấy trong đời thực," cô ấy nói. "Vì vậy, nó thật kỳ lạ."

Các nhà điều tra của Cục Hàng không Liên bang, gọi tắt là FAA và Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia, gọi tắt là NTSB sẽ phối hợp để tìm hiểu nguyên nhân khiến máy bay trượt khỏi đường băng và gặp nạn.

Danh tính của các nạn nhân vẫn chưa được công bố.

[CBSNews: Witness describes "surreal" moment Amazon plane crashed at Miami International Airport: "Something from a movie"]

7. Theo các nguồn tin, kho chứa dầu Sochi lại bốc cháy dữ dội chỉ vài ngày sau các cuộc tấn công của Ukraine.

Theo các kênh truyền thông Telegram của Nga, một kho chứa dầu ở thành phố Sochi của Nga dường như đã bốc cháy trở lại vào ngày 7 tháng 9, ba ngày sau khi bị máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công.

Các video do người dân Sochi đăng tải trên mạng xã hội cho thấy kho chứa dầu thuộc sở hữu của công ty năng lượng nhà nước Nga Rosneft đang bốc cháy và khói bốc lên nghi ngút. Kênh Telegram ExileNova+ của Nga đưa tin rằng chính quyền đang yêu cầu người dân địa phương đóng cửa sổ do khói dày đặc tại điểm du lịch ven biển này.

Nguyên nhân khiến kho chứa dầu bốc cháy trở lại vẫn chưa được làm rõ. Trước khi đám cháy bùng phát, hệ thống cảnh báo không kích của Nga trong khu vực đã không được kích hoạt.

Các vụ cháy mới nhất xảy ra vài ngày sau khi lực lượng Ukraine phát động nhiều đợt tấn công nhằm vào các mục tiêu ở Sochi vào ngày 3-4 tháng 9, bao gồm cả một cuộc tấn công bằng thuyền điều khiển từ xa vào một tàu Nga.

Được mệnh danh là "thủ đô thứ hai" của Nga, Sochi là nơi đặt dinh thự mùa hè chính thức của Putin. Được xem là điểm đến nghỉ dưỡng mùa đông của giới thượng lưu Nga, thành phố này nằm cách biên giới Ukraine khoảng 650 đến 700 km.

Trong nhiều tháng qua, Ukraine đã tiến hành một chiến dịch tấn công liên tục bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga. Thiệt hại đối với các cơ sở năng lượng đã khiến Mạc Tư Khoa áp đặt các hạn chế xuất khẩu do nguồn cung trong nước bị thắt chặt và các hàng dài người xếp hàng chờ mua dầu trên khắp cả nước.

Ngày 4 tháng 9, Bộ Tổng tham mưu Ukraine thông báo hai cơ sở dầu mỏ lớn của Nga đã tạm ngừng hoạt động sau các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine hồi tháng 8.

Nhà máy lọc dầu NORSI của Lukoil ở Kstovo, tỉnh Nizhny Novgorod, nằm cách biên giới Ukraine khoảng 800 km, đã phải đóng cửa do bị hư hại trong một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine vào ngày 26 tháng 8. Cơ sở này là nhà máy lọc dầu lớn thứ tư và nhà sản xuất xăng lớn thứ hai của Nga, chế biến khoảng 15-17 triệu tấn dầu thô mỗi năm.

Bộ Tổng tham mưu cũng cho biết khu phức hợp Novatek-Ust-Luga ở Slobidka, tỉnh Leningrad, đã tạm ngừng hoạt động sau các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine vào ngày 1 tháng 9. Nằm cách biên giới Ukraine khoảng 850 km (gần 530 dặm), cơ sở này là một trong những cảng lớn nhất của Nga trên Biển Baltic và là nơi đặt một nhà ga dầu đóng vai trò là trung tâm xuất khẩu dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ quan trọng.

[Kyiv Independent: Sochi oil depot reportedly erupts in flames again days after Ukrainian strikes]

8. Tổng thống Li Băng kêu gọi Mỹ giúp ngăn chặn các cuộc tấn công của Israel.

Tổng thống Li Băng Joseph Aoun kêu gọi Washington và cộng đồng quốc tế giúp ngăn chặn các cuộc tấn công của Israel sau khi các cuộc tấn công hôm Chúa Nhật khiến ít nhất bốn người thiệt mạng bất chấp thỏa thuận ngừng bắn và thỏa thuận giữa Israel và Li Băng.

Ông Aoun cho biết trong một tuyên bố rằng các cuộc tấn công, vốn cũng gây thiệt hại cho các cơ sở chính phủ và phá hủy một bệnh viện không còn hoạt động, là "một sự leo thang nguy hiểm... đang nhắm vào các thể chế nhà nước và cơ sở y tế của Li Băng", đồng thời kêu gọi Mỹ và các nước khác "hành động khẩn cấp để ngăn chặn những vi phạm này".

Bộ Y tế Li Băng cho biết các cuộc tấn công của Israel hôm Chúa Nhật đã khiến 4 người thiệt mạng ở miền nam, trong khi Israel tuyên bố đã tiến hành các cuộc không kích sau khi lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn phóng máy bay điều khiển từ xa vào binh lính của họ.

Bộ Nội vụ Li Băng báo cáo hai người thiệt mạng ở Nabatieh al-Fawqa, miền nam Li Băng, và hai phụ nữ thiệt mạng ở Arab Salim gần đó. Ngoài ra, 20 người khác bị thương ở nhiều địa điểm, trong đó có phụ nữ và 3 trẻ em, theo thông báo của bộ này.

Quân đội Israel hôm Chúa Nhật cho biết họ đã tiến hành các cuộc tấn công ở miền nam Li Băng sau khi nhóm khủng bố được Iran hậu thuẫn phóng máy bay điều khiển từ xa vào binh lính của họ, và kêu gọi cư dân thị trấn Arab Salim di tản.

"Các phần tử khủng bố thuộc tổ chức Hezbollah đã phóng hai máy bay điều khiển từ xa về phía binh lính IDF đang làm nhiệm vụ trong Khu vực An ninh ở miền nam Li Băng", quân đội cho biết trong một tuyên bố.

Trong một thông điệp khác, quân đội Israel cảnh báo cư dân Arab Salim nên di tản trước các cuộc tấn công sắp xảy ra.

[CBSNews: Lebanon president urges U.S. to help stop Israeli attacks]

9. Bộ trưởng Năng lượng cho biết "chúng tôi luôn sẵn sàng" cho một thỏa thuận hạt nhân với Iran.

Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright hôm Chúa Nhật cho biết chính quyền Trump không cắt đứt quan hệ ngoại giao với Iran bất chấp những bình luận trước đó của ông rằng "có thể sẽ không có thỏa thuận hạt nhân".

"Chúng tôi luôn sẵn sàng cho một thỏa thuận," Wright nói trên chương trình "Face the Nation with Margaret Brennan." "Mục tiêu của Tổng thống Trump là luôn luôn đạt được một giải pháp dàn xếp thông qua đàm phán và không sử dụng giải pháp quân sự trừ khi thực sự cần thiết."

Wright phát biểu trên chương trình "This Week" của đài ABC rằng "có thể sẽ không có thỏa thuận hạt nhân nào. Thỏa thuận đó có thể chỉ đơn giản là phá hủy khả năng chế tạo vũ khí hạt nhân của họ." Ông nói tiếp rằng một thỏa thuận hạt nhân "có thể sẽ phải chờ đến chính quyền tiếp theo."

Nhưng sau đó trong chương trình "Face the Nation", Wright nói rằng "vai trò lớn nhất" của quân đội Mỹ là "ngăn chặn việc xuất khẩu dầu thô hoặc các sản phẩm liên quan đến dầu thô, khí đốt tự nhiên, hoặc bất cứ thứ gì khác của Iran".

" Chúng tôi đang bóp nghẹt nền kinh tế của họ để buộc chế độ hiện tại phải thay đổi chính sách hoặc thiết lập một chế độ mới," Wright nói. "Chiến lược hiện tại của họ đang dần thất bại."

Wright cho biết Mỹ đang tăng nguồn cung từ Alaska, vùng Vịnh và Venezuela.

[CBSNews: Energy secretary says "we are always open" for nuclear agreement with Iran]

10. Nhóm Atesh tuyên bố các phần tử ủng hộ Ukraine đã phá hoại tháp truyền thông trước cuộc tấn công tại nhà máy lọc dầu.

Hôm Thứ Ba, 08 Tháng Chín, nhóm Atesh tuyên bố một binh sĩ Nga đã đào ngũ và phá hủy một tháp truyền thông nằm sâu trong lãnh thổ Nga, cho phép lực lượng Ukraine tấn công một trong những nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga.

Theo các nguồn tin, kẻ phá hoại ủng hộ Ukraine đã liên lạc với nhóm Atesh, một lực lượng du kích hoạt động phía sau chiến tuyến của Nga, và đốt cháy hệ thống dây điện trong một tháp truyền thông gần thành phố Perm của Nga, cách Ukraine khoảng 1.500 km, vào tháng 8.

binh sĩ người Nga này đã gia nhập nhóm kháng chiến Ukraine vì "bất đồng với giới lãnh đạo đất nước và tình trạng tàn bạo mà anh ta chứng kiến trong quân đội".

Việc mất tháp phát sóng được tường trình đã làm gián đoạn việc truyền dữ liệu trong khu vực, khiến lực lượng an ninh và các đơn vị quân đội Nga không thể duy trì sự phối hợp đáng tin cậy. Sau đó, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu LUKOIL-Permnefteorgsintez gần đó vào ngày 21 tháng 8. Hoạt động tại nhà máy lọc dầu đã tạm thời bị đình chỉ sau các cuộc tấn công.

Thuộc sở hữu của Lukoil, một trong những nhà sản xuất dầu lớn nhất của Nga, nhà máy lọc dầu Permnefteorgsintez là một trong những nhà máy lớn nhất nước. Cơ sở này giải quyết hơn 13 triệu tấn dầu thô mỗi năm và sản xuất xăng, dầu diesel, nhiên liệu máy bay và dầu bôi trơn.

Nhóm du kích Atesh thường xuyên phá hoại cơ sở hạ tầng quân sự của Nga tại các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm của Ukraine và trên khắp nước Nga.

[Kyiv Independent: Pro-Ukrainian partisans sabotaged communication tower ahead of oil refinery strike, Atesh group claims]

11. Các cuộc đụng độ mới ở Yemen khiến hơn 60 người thiệt mạng: Nguồn tin cho biết.

Theo nguồn tin y tế và quân sự đưa tin với AFP, giao tranh giữa lực lượng chính phủ Yemen được Ả Rập Xê Út hậu thuẫn và phiến quân Houthi được Iran hậu thuẫn đã khiến hơn 60 người thiệt mạng vào thứ Bảy, trong đó có cả thường dân.

Các cuộc đụng độ mới ở tây nam Yemen nhằm tranh giành quyền kiểm soát cửa ngõ ra Biển Đỏ diễn ra sau khi hôm thứ Sáu chứng kiến một số cuộc giao tranh đẫm máu nhất trong nhiều năm, sau khi thỏa thuận ngừng bắn năm 2022 sụp đổ vào tháng 7.

Theo ba nguồn tin quân sự Yemen, 26 binh sĩ chính phủ đã thiệt mạng trong các cuộc giao tranh kéo dài nhiều giờ ở phía tây nam nước này, trong khi các nguồn tin y tế và quân sự từ lực lượng Houthi cho biết 31 chiến binh nổi dậy đã thiệt mạng.

Một nguồn tin y tế tại thành phố Taiz do chính phủ kiểm soát cho biết một cuộc tấn công bằng hỏa tiễn cũng đã khiến sáu thường dân đi trên xe buýt thiệt mạng và bảy người khác bị thương.

Một quan chức chính phủ đổ lỗi cho lực lượng Houthi về vụ tấn công xe buýt chạy tuyến giữa Taiz và Aden, thủ phủ của chính phủ Yemen được quốc tế công nhận.

Tại Taiz, một sĩ quan quân đội cho biết "những giờ tới sẽ mang tính quyết định" sau khi lực lượng Houthi chiếm giữ các vị trí gần thành phố một ngày trước đó.

Viên sĩ quan cho biết thêm, quân tiếp viện đã được điều đến từ Aden để đáp trả cuộc tấn công của lực lượng Houthi, nhằm mục đích cô lập thành phố cảng Mokha do chính phủ kiểm soát, nơi đã bị bắn phá trong nhiều tuần, và tiến về các khu vực giáp eo biển Bab el-Mandab.

[CBSNews: Fresh Yemen clashes kill more than 60: Sources]

12. Liên minh máy bay điều khiển từ xa Liên Hiệp Âu Châu-Ukraine sẽ tổ chức cuộc họp đầu tiên tại Brussels.

Hai nguồn tin trong ngành đã xác nhận với Euractiv rằng cuộc họp đầu tiên của Liên minh máy bay điều khiển từ xa Liên Hiệp Âu Châu-Ukraine, với nhiệm vụ đẩy nhanh việc triển khai năng lực máy bay điều khiển từ xa và chống máy bay điều khiển từ xa trên toàn khối, sẽ diễn ra vào ngày 11 tháng 9 tại Brussels.

Theo một quan chức của Ủy ban Âu Châu giấu tên, cuộc họp kéo dài cả ngày sẽ có sự tham dự của Ủy viên Quốc phòng Andrius Kubilius. Quan chức này và một nguồn tin thứ ba trong ngành cho biết thêm, đây chủ yếu là một cuộc đánh giá nhằm thiết lập lộ trình hành động và thảo luận về các hoạt động ban đầu của nhóm.

Nhóm này bao gồm 19 công ty, trong đó có ORQA, Indra Group, Fincantieri, WB Electronics/WB Group, Destinus, Delair, RSI Europe, TERMA A/S, Quantum Systems ở phía Liên Hiệp Âu Châu và Skyfall Industries, Greentech Harvest, Tencore, Deviro, Vyriy Industry, Công ty Sản xuất Khoa học ‘ATHLON AVIA’, TAF Industries, UFORCE và F-Drones ở phía Ukraine.

"Chúng tôi đang cố gắng học hỏi rất nhiều từ họ, về cách hệ sinh thái vận hành, cách chính phủ và ngành công nghiệp máy bay điều khiển từ xa phối hợp với nhau," Simonas Šatūnas, nhà lãnh đạo văn phòng của Kubilius, phát biểu về liên minh này tại một sự kiện hôm thứ Tư.

Tuy nhiên, vẫn chưa rõ kết quả cuối cùng của cuộc gặp gỡ này sẽ ra sao. Một nguồn tin thứ tư trong ngành tỏ ra hoài nghi về kết quả có thể xảy ra, mô tả nó với Euractiv là "lại thêm một cuộc họp nữa".

Ủy ban đã đưa ra lời kêu gọi thành viên vào đầu tháng 5, nêu rõ mục tiêu chính của liên minh là "góp phần vào nỗ lực của Âu Châu hướng tới năng lực toàn diện về máy bay điều khiển từ xa và chống máy bay điều khiển từ xa " và "cung cấp một khuôn khổ đa tầng và đa cấp, có khả năng liên kết các cảm biến và thiết bị tác chiến trên khắp Âu Châu và hỗ trợ các quy trình ra quyết định".

Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen lần đầu tiên trình bày ý tưởng về một liên minh máy bay điều khiển từ xa trong bài phát biểu Thông điệp Liên minh năm ngoái, như một phần trong loạt thông báo nhằm chống lại các hành vi xâm phạm không phận của các quốc gia thành viên Liên Hiệp Âu Châu.

Kể từ đó, Ủy ban Âu Châu đã ký kết một "quan hệ đối tác công nghiệp quốc phòng" mới với Ukraine, tập trung vào một "thỏa thuận máy bay điều khiển từ xa" giữa Liên Hiệp Âu Châu và Ukraine, nhằm mục đích "cung cấp một khuôn khổ thống nhất, mạch lạc giữa Liên Hiệp Âu Châu và Ukraine để tạo điều kiện thuận lợi, phối hợp và hỗ trợ" việc thực hiện đầy đủ các thỏa thuận máy bay điều khiển từ xa mà Kyiv đã ký với một số thủ đô của Liên Hiệp Âu Châu/EFTA.

Bà von der Leyen cho biết trong chuyến thăm Kyiv ngày 15 tháng 7 rằng quan hệ đối tác này có thể được hưởng lợi từ khoản tiền chưa sử dụng lên tới 10 tỷ euro (11,6 tỷ đô la) từ chương trình Hành động An ninh cho Âu Châu, gọi tắt là SAFE.

Các nước Đông Âu đã phải đối mặt với nhiều vụ xâm nhập bằng máy bay điều khiển từ xa trong những tháng gần đây và đang yêu cầu ngân sách Liên Hiệp Âu Châu tiếp theo phải tính đến hậu quả của cuộc chiến do Nga gây ra đối với các quốc gia tiền tuyến. Ví dụ, Estonia và Rumani đều báo cáo về các vụ xâm nhập bằng máy bay điều khiển từ xa trong tuần này, khi Nga phát động một cuộc tấn công đường không quy mô lớn vào Ukraine.

[Kyiv Post: EU-Ukraine Drone Alliance to Hold Inaugural Meeting in Brussels]