TRỞ THÀNH AI?

“Hãy sám hối và tin vào Tin Mừng!”.

“Việc xưng tội được gọi là bí tích hoán cải vì nó hiện diện cách bí tích lời kêu gọi hoán cải của Chúa Giêsu, bước đầu tiên trên con đường trở về với Chúa Cha, Đấng mà người ta đã lạc mất bởi tội lỗi!” - GLHTCG 1423.

Kính thưa Anh Chị em,

Tin Mừng hôm nay vang lên lời mời gọi: “Hãy sám hối và tin vào Tin Mừng!”. Theo Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo, sám hối, hoán cải là bước đầu trên con đường trở về với Chúa Cha - không chỉ để sửa đổi hành vi, không phải “trở thành gì”, mà là ‘trở thành ai’.

Thật quan trọng, “việc xưng tội được gọi là bí tích hoán cải”; vì ở đó, chúng ta không chỉ bỏ tội, mà “đổi chủ”; không chỉ sửa mình, mà trao lại quyền điều khiển đời mình cho Thiên Chúa. Tôi có thể trở nên đạo đức, kỷ luật, ngay thẳng hơn - nhưng “cái tôi” vẫn là trung tâm; các chọn lựa vẫn xoay quanh an toàn, thành công. Hoán cải vì thế không dừng ở việc chỉnh sửa; nó đòi một cuộc “đổi chủ” nội tâm. Nghĩa là chiếc ghế điều khiển đời tôi không còn thuộc về bản năng, thói quen, sợ hãi hay tham vọng, nhưng được trao lại cho Chúa Kitô. Chừng nào quyền quyết định vẫn còn nằm trong tay tôi, thì dù sống đạo nghiêm chỉnh đến đâu, “chủ” của đời tôi vẫn chưa đổi. “Thánh Thần của Đức Kitô cần ngự trị trong chúng ta, để chúng ta có thể trở thành những Kitô hữu sống ngay ở đây và lúc này!” - Henri Nouwen.

Hoán cải còn là khám phá Chúa Kitô hiện diện trong lịch sử nhân loại và cả trong lịch sử riêng của mình; là nhận ra nơi Ngài nguồn gốc, cốt lõi và cùng đích của mọi sự. Trong Ngài, tội lỗi, ác quỷ và sự chết đã bị đánh bại. Hoán cải cũng là yêu mến Chúa hơn bất cứ điều gì khác, để “Totus tuus - tất cả thuộc về Chúa” không chỉ là khẩu hiệu, nhưng là chọn lựa cụ thể: thời gian, kế hoạch, tài sản, các mối quan hệ, ảo tưởng, cả những mong manh của sức khoẻ và tương lai. “Những gì “bạn là” là món quà của Thiên Chúa ban cho bạn, còn những gì “bạn trở thành” là món quà bạn dâng cho Thiên Chúa!” - Von Balthasar.

Anh Chị em,

Rõ ràng, hoán cải không nhắm tới việc chúng ta trở thành một phiên bản đạo đức hơn, nhưng là để Chúa Kitô trở thành tất cả đối với chúng ta. Simon, Anrê, Giacôbê và Gioan đã dám làm như thế; họ “lập tức bỏ lưới”. Vẫn có thể theo Chúa, nhưng nếu chưa dám “buông lưới”, chúng ta chỉ đi bên cạnh Ngài, chứ chưa thật sự thuộc về Ngài. Chỉ khi buông lưới, đời sống chúng ta không còn xoay quanh việc giữ mình an toàn, nhưng xoay quanh sự trung thành với ý muốn của Chúa Cha - kể cả khi phải đi qua mâu thuẫn, thiệt thòi và thập giá. Và chính ở đó, câu hỏi cuối cùng được trả lời: tôi không còn sống để khẳng định mình trở thành gì, nhưng để trở thành Chúa Kitô! “Kitô giáo không ‘trở nên Chúa Kitô’ sẽ luôn là Kitô giáo không có Đức Kitô!” - Dietrich Bonhoeffer.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin bẻ gãy cái tôi đang tiếm quyền làm chủ đời con, cho con dám quăng mọi chiếc lưới an toàn, để con không còn “trở thành gì”, mà ‘trở thành ai’ trong Ngài!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

Elise Ann Allen, trong bản tin ngày 11 tháng 1 năm 2026 của tạp chí Crux, cho hay: Đức Giáo Hoàng Leo XIV hôm Chúa nhật đã nối lại truyền thống làm lễ rửa tội cho trẻ sơ sinh trong Nhà nguyện Sistine, nói với các bậc cha mẹ rằng món quà đức tin mang lại ý nghĩa cho cuộc sống.

Suy gẫm về việc nhập thể của Chúa Giêsu, Đức Giáo Hoàng nói rằng khi chọn bước vào lịch sử, “Người gặp gỡ cuộc sống của mỗi người chúng ta với một trái tim rộng mở và khiêm nhường.”

Đức Leo nói rằng: “Người tìm kiếm ánh nhìn của chúng ta bằng chính ánh nhìn của Người, tràn đầy tình yêu thương, và đối thoại với chúng ta, mặc khải Lời cứu rỗi”.

Ngài nói thêm rằng Chúa Giêsu khi trở thành người “mang đến một khả năng đáng ngạc nhiên cho tất cả mọi người, mở ra một kỷ nguyên mới, thậm chí không ngờ tới đối với các tiên tri.”

Đức Giáo Hoàng nói rằng Chúa Giêsu là “ánh sáng trong bóng tối” và chọn cách tỏ mình ra ở nơi ít ngờ tới nhất.

Đức Giáo Hoàng nói: “Người là vị Thánh giữa những người tội lỗi, người mong muốn sống giữa chúng ta mà không giữ khoảng cách, trái lại, hoàn toàn đón nhận tất cả những gì thuộc về con người”.

Nhắc lại phép rửa tội của chính Chúa Giêsu, Đức Giáo Hoàng nói rằng Chúa Giêsu đã đến và xin chịu phép của Thánh Gioan Tẩy giả vì “sự công chính”.

Đức Giáo Hoàng Leo nói rằng sự công chính này không phải là của thế gian, mà là của Thiên Chúa, “điều mà trong phép rửa của Chúa Giêsu mang lại sự công chính hóa cho chúng ta: trong lòng thương xót vô biên của Người, Chúa Cha làm cho chúng ta trở nên công chính nhờ Đức Kitô của Người, Đấng cứu độ duy nhất.”

Chúa Giêsu, qua phép rửa Người lãnh nhận ở sông Jordan, “làm cho cử chỉ này trở thành một dấu hiệu mới của sự chết và sự phục sinh, của sự tha thứ và sự hiệp thông,” ngài nói, cho rằng đó chính là ý nghĩa của bí tích rửa tội, và đó là món quà mà Chúa Giêsu muốn ban cho những hài nhi đã lãnh nhận nó.

“Vì Thiên Chúa yêu thương các em, nên các em trở thành Kitô hữu, anh chị em của chúng ta,” ngài nói, và cho rằng qua phép rửa tội, “các em được biến đổi thành những tạo vật mới. Cũng như các em đã nhận được sự sống từ cha mẹ, giờ đây các em nhận được ý nghĩa để sống cuộc đời đó: đức tin.”

Đức Giáo Hoàng Leo đã phát biểu trong Thánh lễ ngày 11 tháng 1 tại Nhà nguyện Sistine, nơi ngài làm phép rửa tội cho 20 trẻ em là con của các nhân viên Vatican nhân dịp Lễ Chúa Giêsu chịu phép rửa tội, đánh dấu sự kết thúc chính thức của mùa Giáng sinh.

Trong bài giảng, khi suy gẫm về giá trị của đức tin, Đức Giáo Hoàng Leo nói rằng khi một điều gì đó thiết yếu, nó sẽ tự động được ban cho những người thân yêu, lấy thức ăn và quần áo làm ví dụ.

“Nếu thức ăn và quần áo là cần thiết cho cuộc sống,” ngài nói, “thì đức tin còn cần thiết hơn, bởi vì với Thiên Chúa, sự sống tìm thấy ơn cứu độ.” Đức Giáo Hoàng Leo nói với các bậc cha mẹ rằng tình yêu của Thiên Chúa dành cho con cái họ được thể hiện qua chính họ, cụ thể là ước muốn của họ rằng con cái họ nhận được đức tin.

Ngài nói với các bậc cha mẹ rằng một ngày nào đó họ sẽ phải dựa vào con cái mình, và cầu nguyện rằng phép rửa tội, “vốn kết hợp chúng ta trong gia đình Giáo hội, sẽ thánh hóa tất cả các gia đình trong mọi thời điểm, ban sức mạnh và sự bền vững cho tình yêu thương gắn kết các gia đình.”

Ngài nói: “Tôi hy vọng anh chị em sẽ tiếp tục điều này một cách vui vẻ trong suốt năm mới vừa bắt đầu và suốt cuộc đời mình, tin chắc rằng Chúa sẽ luôn đồng hành cùng bước chân của các bạn”.

Sau Thánh lễ, Đức Giáo Hoàng Leo đã đọc bài diễn văn lúc đọc kinh Truyền tin từ cửa sổ bên trog Tông điện, nói rằng phép rửa của Chúa Giêsu là lời nhắc nhở rằng Thiên Chúa không xa cách và không thờ ơ với nhân loại hay những khó khăn và kỳ vọng của họ.

“Thay vào đó, Người đến giữa chúng ta với sự khôn ngoan của Ngôi Lời nhập thể, kéo chúng ta vào một kế hoạch yêu thương kỳ diệu dành cho toàn thể nhân loại,” ngài nói thế và thêm rằng Chúa Giêsu “đến để phục vụ hơn là thống trị, để cứu rỗi hơn là kết án.”

“Người gánh lấy những gì thuộc về chúng ta, kể cả tội lỗi của chúng ta, và ban cho chúng ta những gì thuộc về Người: ân sủng của sự sống mới và vĩnh cửu”.

Đức Giáo Hoàng Leo kết thúc bài diễn văn lúc đọc kinh Truyền Tin bằng cách bày tỏ hy vọng rằng các Kitô hữu sẽ cử hành lễ lãnh nhận Phép Rửa của Chúa Giêsu bằng cách nhớ lại phép rửa tội của chính mình, và “cam kết làm chứng cho điều đó với niềm vui và sự chân thành”.

Ngài nói: “Trong những lúc tăm tối, phép rửa là ánh sáng; trong những xung đột của cuộc sống, đó là sự hòa giải; vào giờ chết, đó là cánh cửa dẫn đến thiên đường”.

Đức Giáo Hoàng Leo cũng bày tỏ sự lo ngại về tình trạng bạo lực tái diễn ở Trung Đông, đặc biệt đề cập đến bạo lực mới ở Syria và Iran, nơi xảy ra các cuộc xung đột chưa từng có. Các cuộc biểu tình đã diễn ra trên toàn quốc kể từ tháng 12, với khoảng 190 người thiệt mạng.

Ngài cũng kêu gọi hòa bình ở Ukraine và cầu nguyện cho những người đang chịu đau khổ sau các cuộc tấn công của Nga vào cơ sở hạ tầng của Ukraine, khiến nhiều người không có điện hoặc sưởi ấm trong thời tiết mùa đông giá rét.